'ID-scanner supermarkt in strijd met wet'

Print
'ID-scanner supermarkt in strijd met wet'

Afbeelding: ANP

Het scannen van ID-bewijzen om de leeftijd te controleren van klanten die alcohol of tabak willen kopen, is in strijd met de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Verschillende supermarkten gaan er desondanks mee door en komen daar mee weg. Jurist Kaj Hollemans van KH Legal Advice, vindt dit onbegrijpelijk.

Om de leeftijd van een klant te controleren mogen winkeliers om een identiteitsbewijs vragen. Maar het scannen van een ID-bewijs of gegevens noteren valt volgens de Autoriteit Persoonsgegevens onder het 'verwerken van persoonsgegevens' en dat mogen winkeliers - in tegenstelling tot de overheid, banken of zorgverzekeraars - niet. 

Rekenhulp
Jurist Kaj Hollemans, gespecialiseerd in wet- en regelgeving rond alcohol, drug en tabak, noemt het gebruik van de scanners illegaal en roept klanten op hun ID-bewijs niet meer te laten scannen in winkels. ,,Een ID-scanner leest de MRZ-strook, deze strook van cijfers en letters bevat allerlei persoonsgegevens. Dat gegevens niet worden opgeslagen is niet relevant, met scannen vindt verwerking plaats en dat mag niet. De verwerking is niet bedoeld om aan de verplichtingen te voldoen aan de Drank- en  Horecawet maar het dient alleen als rekenhulp en is dus onrechtmatig.''

Hollemans krijgt bijval van klanten en organisaties als Privacy First en burgerrechtenbeweging Vrijbit.nlDirecteur Vincent Böhre van Stichting Privacy First: ,,Wij hebben er moeite mee wanneer allerlei private partijen om een ID-kaart gaan vragen. Met een bsn-nummer kunnen allerlei gevallen van identiteitsfraude plaatsvinden. Je kunt met alleen een ID zelfs een huis kopen.'' Vrijbit.nl diende eerder een klacht in bij Lidl over de ID-scanner. 

Hulpmiddel
Alle kassa's van Lidl zijn sinds 2013 met een ID-scanner uitgerust. Ook DekaMarkt en Dirk van den Broek maken gebruik van de scanner. Is de klant 18 jaar of ouder dan brandt een groen lampje, bij minderjarigen een rood licht. Een woordvoerder van Lidl stelt dat de scanner alleen als hulpmiddel dient zodat kassamedewerkers geen leeftijd hoeven uit te rekenen. ,,Er worden geen gegevens opgeslagen. De ID-checker is bovendien niet verbonden met de kassa of een computer.''

De woordvoerder van de Autoriteit Persoonsgegevens wil niet specifiek reageren op de scanners in de supermarkt omdat de organisatie er geen onderzoek naar heeft gedaan. In het algemeen stelt de zegsvrouw dat winkeliers niet zomaar ID-kaarten mogen scannen. ,,Op een ID-kaart staan belangrijke persoonsgegevens zoals het Burgerservicenummer. Wanneer dit in verkeerde handen valt, kun je slachtoffer worden van identiteitsfraude en dat is heel ernstig.''

In 2012 schreef het College Bescherming Persoonsgegevens in de publicatie 'Gebruik van 'kopietje paspoort' in de private sector': ,,Het onnodig en bovenmatig kopiëren of scannen van deze documenten is niet zonder risico. Door op grote schaal persoonsgegevens te verzamelen, neemt het risico van identiteitsfraude toe.'' 

Reactie supermarkten
Lidl en Detailresult (DekaMarkt en Dirk van den Broek) stellen dat de ID-scanner alleen is bedoeld als hulpmiddel voor de kassamedewerker en dat er geen gegevens worden opgeslagen. Wel stelt een woordvoerder van Detailresult dat naar alternatieven wordt gekeken die 'de ID-scannner overbodig maken.''

Lidl geeft schriftelijk aan dat het scannen valt onder verwerking persoonsgegevens en dat 'om die reden de inzet moet worden getoetst aan de bepalingen uit de Wet bescherming persoonsgegevens'. Volgens de supermarkt stelt de Autoriteit Persoonsgegevens juist dat het gebruik van ID-scanners niet altijd in overeenstemming is met de Wet bescherming persoonsgegevens maar het hangt af van de omstandigheden.

,,Staatssecretaris Van Rijn gaf eerder aan dat het belangrijk is dat verkooppunten van alcohol en tabak de leeftijdsgrens naleven en dat het aan de verkooppunten zelf is om te bepalen hoe dit wordt ingericht zolang wordt voldaan aan de wet. Het gebruik van scanner is niet automatisch verboden, maar het is van belang welke gegevens worden gescand en hoe de scanner wordt toegepast. Wij zijn van mening dat onze ID-checker voldoet aan de Wet bescherming persoonsgegevens.''

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →