De Nor: lichtpunt in de culturele Sahara van Heerlen

Print

Sfeerbeed uit 1999. Afbeelding: Sanne Linssen

Voorjaar 1969 gaat in het oude politiebureau aan de Geerstraat in Heerlen De Nor open. Eerst als studentensociëteit. Later wordt het een cultureel café. Michel Habets (62), lid van het dispuut Nomen est Omen van studentensociëteit Alcuinus, is er vanaf de eerste dag bij betrokken. ‘’De Nor was toen het lichtpunt in de culturele Sahara die Heerlen toen was in mijn beleving”, zegt hij veertig jaar later in een interview met Wiel Beijer (dat onderaan deze pagina staat).

De Nor overleefde veel ellende – waaronder een coup door het Vrouwencafé in de jaren ’70 en de sloop van zijn eerste pand – maar het vuur doofde nimmer. De Nieuwe Nor viert deze maand zijn tienjarig jubileum aan de Pancratiusstraat.

Een culturele Sahara is Heerlen allang niet meer, maar een fatsoenlijke clubzaal mag in geen enkele stad die zich serieus neemt ontbreken. In Zuid-Limburg hield het wat dat betreft lange tijd niet over. Zo vreemd is het dan ook niet dat de Nieuwe Nor opteert voor een nieuwe grote zaal voor zes à zevenhonderd bezoekers erbij. Net als eerder de Muziekgieterij in Maastricht loopt men tegen de beperkingen van het werken met één te kleine zaal aan.

Met een capaciteit van 350 bezoekers (voor concerten) tot 425 (voor dance) ben je in het clubcircuit slechts een B-zaal, wat de mogelijkheden om hippere en bekendere acts te boeken beperkt. Minstens zo belangrijk is dat er met een grotere en een kleine zaal gelijktijdige evenementen kunnen worden geprogrammeerd. Een extra zaal biedt verder de kans inpandige festivals te houden met twee podia en een café voor de overloop. Een poppodium met twee zalen is bovendien beter te exploiteren. Vooral voor dance is er dringend behoefte aan uitbreiding.

Het ziet er naar uit dat die er komt. Politiek en ambtenarij zien een duidelijke functie weggelegd voor de Nieuwe Nor in ‘Urban Heerlen.’ De aanpak van de Nor en de Pancratiusstraat is niet toevallig in het bidbook voor een vernieuwd en verduurzaamd centrum opgenomen, een gezamenlijke ambitie van gemeente, provincie en IBA.

 

Het bloemetje van Heerlen

INTERVIEW Michel Habets: ‘Een lichtpunt in de culturele Sahara die Heerlen toen was in mijn beleving’

door Wiel Beijer

Voorjaar 1969 gaat in het voormalig politiebureau aan de Geerstraat in Heerlen De Nor open. Eerst als studentensociëteit. 

Later wordt het cultureel jongerencafé. Michel Habets (62) is er vanaf de eerste dag bij betrokken. 

Heerlen zonder Nor? Michel Habets moet heel even nadenken. Dan zegt de liefhebber van kunst, design en architectuur: „Dat is hetzelfde als de Guernica van Picasso zonder het bloemetje.” Nou, nou, denk je dan, die durft wat te beweren. 

Michel staat op, loopt naar de boekenkast, neemt er een boek uit over Picasso, bladert er in en toont de Guernica, het beroemde schilderij over de vernietigende oorlog dat Pablo Picasso in 1937 schilderde. Na het fascistische bombardement van het Baskische stadje Guernica van 26 april 1937 bloeit uit de troosteloosheid een enkel bloemetje op. „Dat is De Nor in het Heerlen van de jaren zestig. Ondanks alle ellende bloeit daar toch één bloemetje. De Nor was toen het lichtpunt in de culturele Sahara die Heerlen toen was in mijn beleving.” 

Zijn allereerste Nor-herinnering dateert van 1968, het legendarische jaar van de studentenrevoltes. Michel Habets over dat jaar in het nog rustige Heerlen: „Ik was lid van het dispuut Nomen est Omen van studentensociëteit Alcuinus. Op een zaterdag lag ik in bad in mijn ouderlijk huis aan de Eurenderweg te denken hoe we een eigen onderkomen konden krijgen. Ons dispuut vergaderde namelijk altijd bij ons op de zolder en in café Castellum kwamen we bij elkaar. Dankzij de heer Muysers, hoofd van de dienst gemeente eigendommen, konden we het voormalige politiebureau aan de Geerstraat krijgen. Voorjaar 69 gingen we open.” 

De Naam? „Is een idee van Rob Gulpen. Tijdens het verbouwen en inrichten ontdekten we op de vloer sporen van de indeling van de cellen. Toen zei Rob: ‘we noemen het de Nor’. Voor zesduizend gulden hebben we het hele pand zelf verbouwd. Dag en nacht hebben we gewerkt. Ik werd commissaris cultureel in het bestuur, maar toen het bestuur besloot dat we bij de opening allemaal in rokkostuum moesten komen, heb ik gezegd ‘dan doe ik niet meer mee’ en ben ik er uit gestapt.” 

Het duurt echter niet lang eer Michel Habets weer terug is in de Nor. Nadat eerst een aantal maanden alleen de studenten gebruik maakten van het gebouw, gingen in de zomer van 1969 plots de deuren open voor een vakantieprogramma voor jongeren. „Dat werd georganiseerd door dezelfde mensen die ook de redactie van het blad Essejeetje van de SCJ vormden. 

Mensen zoals Wim Claessen, Jan Zimny, Jon Erkens en Paul van der Velden als ik me goed herinner. Ik werd in de organisatie gevraagd. We organiseerden van alles. Films, optredens, theater, workshops en ludieke spelen zoals het wereldkampioenschap mens-erger-je-niet. Het werd een enorm succes en heel druk. Het bestuur van de studentensoos zag die vreemde snuiters met hun lange haren echter niet zitten en sloot de tent voortijdig.” 

Het gevolg was een controverse tussen de behoudende studenten en de progressieve jongeren, een tegenstelling die ook dwars door Alcuinus liep. De jongeren hadden behoefte aan een onderkomen en de studentenvereniging had te weinig draagvlak om de sociëteit draaiende te houden. Na een binnenbrand en herinrichting van de zaal werd de Nor een open sociëteit en als in 1971 de leiding van het kindervakantiewerk in Heerlen twee weken lang elke avond in de Nor komt verpozen, is dat het begin van een nieuw vast Nor-publiek. 

Gevraagd naar zijn allermooiste Nor-momenten zegt Michel Habets zonder te hoeven nadenken: „Het Klassiek Koffie Drinken op zondagmiddag. Bedacht door Mathieu Heinrichs, die later directeur zou worden van Muziektheater Vredeburg in Utrecht. Live klassieke muziek gespeeld door studenten van het Conservatorium in Maastricht. Of Jesse de Haas die er op een niet gestemde piano muziek van Erik Satie speelde. De Nor heeft sowieso altijd veel aan livemuziek gedaan. Folkgroep Get Paraat van Peter Smits en Pipus Hoeymakers is onlosmakelijk met deze periode van de Nor verbonden.” 

En toen was het sprookje van de Nor uit? De Nor was inmiddels een stichting met Michel Habets als voorzitter en stond los van de oude studentenvereniging. „Niet lang daarna kregen we bericht dat het pand gesloopt moest worden voor de aanleg van de cityring. In 1975 stonden we op straat. Dankzij de wethouders Andriesma en Savelsbergh kregen we in 1977 het pand van de Volkskredietbank in diezelfde Geerstraat. Dat bleef de Nor totdat in het begin van de jaren negentig duidelijk werd dat ook dit pand gesloopt moest worden.” 

Gevraagd naar zijn absolute Nor-dieptepunt zegt Michel Habets: „Dat is de coup die het Vrouwencafé in 1978 wilde plegen. Dat zat in café Bijsmans en wilde plots zomaar het beheer van de Nor overnemen. Ik was woest. Zei dat dit absoluut niet kon en dat ze moesten opsodemieteren. Nou, dat vonden ze erg vrouwonvriendelijk van mij. Uiteindelijk heeft het Vrouwencafé onderdak gevonden in een pand op de hoek van de Kruisstraat- Schoolstraat en bleef de Nor de Nor. Een oefenplek, een broedplaats voor nieuw talent, een praatcafé en een podium. En geleid door vrijwilligers.” 

 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →