En de winnaar is ... Snieklaas

© ANP

Meer dan 50 procent van de lezers van De Limburger koos de Snieklaas-conference als beste sketch ooit van Toon Hermans. Toneelmeester John van Elk had deze keuze eigenlijk wel verwacht.

Wiel Beijer

Uiteraard kozen de lezers voor Snieklaas. Dat is hoe dan ook de conference die in het collectief geheugen van de iets oudere Nederlander gegrift zit. „Maar als Autoriteitenpraat met de legendarische woorden ‘leg neer die bal’ als beste was gekozen, had mij dat ook niet verbaasd”, zegt John van Elk.

Hij was jarenlang de toneelmeester van Toon Hermans. „Van 16 april 1961 tot eind september 1980. Ik deed alles voor Toon. We waren dikke vrienden, Toon iets dikker dan ik... Als we geen voorstelling hadden, verzorgde ik op kantoor zijn fanmail. Maar ik was ook vaak zijn chauüeur of de chauüeur van zijn vrouw Rietje”, zegt de 80-jarige, die voordat hij bij Toon kwam circusartiest was.

Tennisracket Regelmatig stond John zelf naast Toon op het toneel. „Dat was nooit gepland. Toon zei altijd: ‘Johnny als ik je roep, dan kom je op en dan zien we wel wat we doen’. Zo ging het ook met die scene met het tennisracket dat ik moest halen.”

In deze scene roept Hermans zijn toneelknecht, die vervolgens van de andere kant van het toneel opkomt en vraagt hem om even zijn tennisracket uit de auto te halen. Als John naar de auto is, loopt Toon wat heen en weer op het toneel en zegt geen woord. Dat duurt ongeveer twee minuten. De zaal ligt plat.

De toneelmeester speelde graag met Toon Hermans mee. „Ja, daar verheugde ik mij altijd op. Dat was toch een vorm van waardering. Ik was tenslotte ook artiest geweest."

Friture Helemaal plat ligt de zaal tijdens Snieklaas. Toon Hermans zit op zijn metalen kruk („die noemde hij altijd zijn friture”) en vertelt met een arm rustend op de microfoonstandaard het hilarische verhaal. Halverwege de conference staat hij op om de standaard omhoog te schuiven, de microfoon er op te zetten, zodat hij de handschoenen en de oorkleppen die hij van Sinterklaas kreeg zichtbaar kan maken. Vervolgens doet hij een van zijn lakschoenen uit om te laten zien hoe klein de doorlopers waren die hij cadeau kreeg.

„Ook in die sketch improviseerde Toon er lustig op los. Alleen de grote lijnen van een conference stonden vast. Die schoen zat niet in elke voorstelling.” Snoepje Johnny moest altijd in de coulissen klaar staan. „Toon kon snel afgeleid worden door dingen in de zaal. Als bijvoorbeeld een mevrouw op rij vijf een snoepje uit haar tas haalde en met veel kabaal het papiertje ervan af haalde, ergerde Toon zich en was hij prompt zijn tekst kwijt. Hij keek dan naar mij en ik gaf hem dan een steekwoord, zodat hij de draad weer kon oppakken.”

VerblindOmdat Toon Hermans altijd mensen in de zaal aankeek, bedacht John van Elk een oplossing. „Ik besloot hem met de belichting te verblinden, zodat hij de mensen niet meer zag en niet meer zo snel kon worden afgeleid.” Zaterdag was Johnny in Sittard. Hij bekeek de tentoonstelling in de oude V&D, ging naar het theater en bezocht het graf van Rietje en Toon. "Zijn we toch nog even samen."

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee