Debutantenbal in de buut

Print
Debutantenbal in de buut
Drie voorrondes (in Echt, Kessel en Kunrade) met in totaal twintigdeelnemers. Dat is twintig maal elf minuten humor, of wat daarvoordoor moet gaan. De strijd om de Limburgse kampioenstitelbuutterednen 2016 is in volle gang. Grijpen debutanten de macht? Door Guus Urlings Er ging een zucht door de zaal in Kunrade toen de jury, na afloop van de derde en laatste voorronde van de Limburgse Buuttekampioenschappen 2016, bekendmaakte wie er toegelaten waren tot de finale. Een zucht van teleurstelling? Van verbazing? Een finale met zes kandidaten. Het aantal dat minimaal nodig is om op 8 januari in de Oranjerie in Roermond een fatsoenlijk avondvullend programma te kunnen presenteren. Een finale met zes kandidaten heet in de trouwe volgerskaravaan van het buuttecircus wel eens'een finale van de armoede'. Als het er zes zijn, is de redenering, is dat omdat het er zes moeten zijn, en niet per se omdat er ook zes zijn die het verdienen. Dat is nogal denigrerend voor de kandidaten die w?l vanwege hun kwaliteiten in de finale staan. Maar feit is dat de'kenners', degenen die jaar in, jaar uit alle voorronden bijwonen, met hun lijstjes nu niet verder kwamen dan vier of vijf finalisten plus een aantal vraagtekens.Wat niet echt spoort met de mededeling van de jury dat ze'in het algemeen tevreden was over het niveau'.Wat in de zaal weer leidde tot discussies over hoe hoog de lat tijdens zo'n wedstrijd mag of moet liggen. Soit. Wie uit het voorgaande de conclusie trekt dat er tijdens die drie avonden buutte-humor weinig tot niets te genieten viel, gaat tamelijk kort door de bocht. Het waren in totaal bijna vier uur humor, waarbij minutenlang aanhoudende en tergende stiltes - niets is zo stil als de stilte in een volle zaal na een doodvallende grap - en gulle lachsalvo's elkaar afwisselden. Al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat de lachdecibelmeter dit jaar meer uitschieters naar beneden signaleerde dan naar boven. Natuurlijk waren ze er weer, de grappen met baard, de platvloerse bakken, de verhaspelde woordspelingen. Natuurlijk werden er ook weer - hopelijk verzonnen - echtgenotes afgezeken, Duitsers te kakken gezet en schoonmoeders voor de leeuwen gegooid. Dat is blijkbaar niet weg te slaan uit het standaardrepertoire van de buut. Om met Wiel Vinken uit Kerkrade - vijftig jaar actief in de buut - te spreken: -Ik heb heel veel te danken aan de sjweiermam. Als ik die niet had gehad, wat had ik dan in die vijftig jaar moeten vertellen?"Waarna hij er meteen een serie schoonmoedergrappen aan vast knoopte.Wat hij zich met zijn bijna perfecte dictie en zijn gevoel voor'het verhaal' kan veroorloven. Als een van de zeer weinigen. De weg naar een goede buut is lang - sommige deelnemers namen een kortere weg, maar verdwaalden genadeloos - en zit vol valkuilen. Zoals de keuze van het typetje. Wie kiest voor types als de toiletjuffrouw (Conny Bruijnaers uit Horn als kakmadam) of de vogelaar (Jeu Diederen uit Schinnen) kiest een pad dat bezaaid ligt met poep, pies, seks en dubbelzinnigheid. Het is de kunst om daar zo goed mogelijk omheen te slalommen. Dat lukte beiden (lang) niet altijd. N?g zo'n valkuil: woordspelingen. Prima om een buut mee te kruiden, maar wie in zowat elke zin een woordspeling propt (sorry, Jeu Diederen, jij weer, maar je was het duidelijkste voorbeeld) legt zichzelf een bijna verstikkende dwang op. Zoals dwangrijm verstikkend kan zijn voor dichters en tot tenenkrommend gerijmel leidt. Toch, na al die kanttekeningen: de finale op 8 januari wordt leuk. En spannend. Noem het rustig een debutantenbal, ook al zijn de zes finalisten verdeeld in twee gelijke'kampen': drie'oude rotten in het vak' - meervoudig kampioen Gilbert Petit uit Ulestraten (nog niet echt op titelkoers), good old Har Dani?ls uit Herkenbosch (in bloedvorm...) en de enige vrouw in het gezelschap, Conny Bruijnaers uit Horn - tegen drie nieuwkomers op het provinciale podium - Maikel Sonnemans uit Herten, Eric Reck uit Meerssen en John van Bilsen uit Baexem. Als ik moet gokken: ik zet mijn geld op een van de drie debutanten. Die maakten tijdens de voorronden veruit de sterkste indruk. Maar het duurt nog even voor het 8 januari is, en ik heb het al vaker mis gehad.