Lijfwacht van het carnaval

Print
Op 24 januari vindt de 22ste editie (2x11) van het Euregionaal Gardetreffen, de jaarlijkse bijeenkomt van regimenten en gardes uit Nederland, Duitsland en Belgi?, plaats. Dit jaar trekken bijna duizend gardisten naar het Duitse M?nchengladbach. Vier van deze gezelschappen komen uit de Westelijke Mijnstreek en geven die dag acte de pr?sence.

Steinder Garde

De Steinder Garde bestaat al sinds 1975.Daarmee zijn ze de oudste lijfwachten van de prins en de vastelaovend van de Westelijke Mijnstreek. De Steinder Garde heeft zijn eigen bier, organiseert het hele jaar door evenementen in Stein en rijdt zelfs in een gouden koets. De vorig jaar overleden Steindenaar Sj? Stassen stond aan de wieg van de gardisten. -In 1974 was hij prins van de Steinder B?k", zegt Harold Salden, secretaris van de Steinder Garde. -Hij was een ?chte carnavalist. Het was dan ook pijnlijk voor hem dat hij nadat hij prins was niet bij de raad van elf kon en op de wachtlijst werd geplaatst. Hij besloot niet te wachten. Hij richtte zelf een vereniging op met vrienden. Het zou een Garde moeten worden naar het voorbeeld van de bekende Duitse Funken-Garden." De vereniging stelde zich als doel om de Steinse vastelaovend meer sfeer en stemming te geven. Een paar jaar later werd het takenpakket uitgebreid en werd de Steinder Garde ook prinsenbewaker. -Maar na de eeuwwisseling braken magere jaren aan. Het ledental liep snel terug en na de carnaval van 2006 leek het doek voor de Steinder Garde na 31 jaar te vallen", blikt Salden terug. -Sj? plaatste een noodoproep om nieuwe mensen te vinden voor zijn geliefde garde, die op dat moment nog maar twee leden telde." De Steinse wagenbouwersgroep De Strw? Aezelle kwam uiteindelijk met hem in contact. Dit bleek een nieuwe start voor de Steinder Garde. Een'doorstart' die gepaard ging met een verandering: de kleuren werden gewijzigd van groen-wit naar rood-wit. -Nu staat er een mooie vereniging. Eentje die over drie jaar het 4x11 jarig jubileum gaat vieren."

Munster Garde

De Munster Garde bestaat dit jaar drie jaar en is daarmee het jongste gezelschap. Het kost secretaris van de Munstergeleense gardistenWil Kneepkens dan ook weinig moeite om naar de oorsprong te gaan. -De vorst van de VV de Haverbule had een idee. Hij wilde dat er een garde kwam.Wij moesten een aanvulling op de Haverbule en beschermers van de prins en vastelaovend worden", zegt Kneepkens. Al snel bleek dit makkelijker gezegd dan gedaan. Geld was er immers niet. -We hebben oude sabels van de schutterij op de kop weten te tikken. Verder hebben we ons wat de uniformen betreft laten inspireren door Die Prinzen-Garde K?ln. Maar we probeerden er alles aan te doen om de kosten zo laag mogelijk te houden. Dat was belangrijk om het goed van de grond te krijgen." De Munster Garde sloot zich vervolgens aan bij de Federatie Euregionale Gardes (FEG) en kreeg dus net als alle andere verenigingen ook een uitnodiging voor het Euregionale Gardetreffen, dat toen in het Duitse Alsdorf werd gehouden. -Dat is echt het hoogtepunt van het jaar. Een groot feest inclusief optocht. Verder geven alle gardes en regimenten daar ook een optreden of demonstratie.Wij hadden echter nog niks, maar moesten natuurlijk wel iets laten zien op de b?hne." Dansles voor de Munster Garde dus. -Niet heel ingewikkeld hoor.Hooguit een aantal pasjes voor een dans op Duitse marsmuziek. Dat lukte net.We stonden met zijn allen te tellen op het podium om maar in de maat te blijven marcheren.We waren blij dat we er vanaf waren, maar de Duitsers vonden het geweldig.Uiteindelijk werden we zelfs gevraagd voor een toegift", lacht Kneepkens.

Prinsegarde Zitterd

De Kroenekrane, een niet stadsgebonden carnavalsclub die jaarlijks aan de Sittardse optocht deelnam, vond het in 1980 de hoogste tijd dat de stadsprins begeleiding van eigen lijfwachten kreeg. Niet om de veiligheid van de Marotteprins te waarborgen, maar vooral om extra cachet te geven aan de openbare optredens van de prins. -In de beginjaren hebben we de oude uniformen van de Steinder Garde gedragen", zegt Thijs Jacobs, erelid van de Prinsegarde Zitterd. -Ja, je moet ergens beginnen. En geld voor eigen uniformen hadden we niet. Later hebben we eigen pakken aangeschaft. En dat natuurlijk met een geheel eigen stijl. In tegenstelling tot andere regimenten en gardes is ons uniform niet gebaseerd op traditionele Duitse garde-kostuums", zegt Jacobs. De Prinsegarde Zitterd is nauw betrokken bij de evenementen van De Marotte. -We verrichten daarbij vooral de hand- en spandiensten. Bijvoorbeeld assisteren tijdens zittingen en het in gereedheid brengen van het huis van de prins voor het aope hoes na de uitroeping. Maar we gaan natuurlijk ook zelf met een eigen wagen mee in de optocht. Dat ziet er altijd goed uit. Hoewel er op de wagen ook vrouwen mee gaan, zijn ze geen lid van de garde. Kinderen daarentegen kunnen wel gardist worden."Een andere traditie is het uitreiken van de grote nonnevot aan iemand die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de Sittardse carnaval. -Dat gebeurt 111 dagen voor de vastelaovend. Dat is altijd een maandag.Verder kijken we jaarlijks uit naar het Euregionale Gardetreffen. Dat is toch wel h?t hoogtepunt voor ons. Met zoveel gardisten samen is het altijd een mooie dag."

Raaf Gelaen

Het Regiment Awt Adjudante Flaarisse (RAAF) Gelaen is het grootste regiment van deWestelijke Mijnstreek. Daarbij is het ook nog eens het snelst groeiende regiment van deze regio. In principe krijgt het RAAF elk jaar twee nieuwe leden: de twee oud-adjudanten van de aftredende stadsprins van de Flaarisse. -Oud-prinsen worden opgenomen in de Soosjeteit Awt Prinse, maar voor de adjudanten was er niks. Het stoorde ons dat er geen vangnet voor de adjudanten was", zegt Ruud Looijen van RAAF Gelaen, die in 1988 zelf adjudant was. Het duurde echter nog tot 1996 voordat'het vangnet voor adjudanten' van de grond kwam. -We zijn destijds begonnen met zes man en oude jasjes van de schutterij, maar inmiddels zijn we geen klein clubje meer." Bij een club van statuur, hoort dan ook een passende outfit. Navraag leert dat een outfit van een RAAF-lid tussen de 1000 en 1500 euro ligt. Dit blijkt overigens een zeer gangbare prijs voor dergelijke uniformen en driesteek hoeden met fraaie veren. -Maar voor kuukes (leden die in hun proefjaar zitten, -red.) hebben we ook uniformen die ze kunnen lenen.Wanneer het goed bevalt, worden hun pakken volledig op maat gemaakt", zegt hij.Volgens Looijen ziet het RAAF het instandhouden van de Geleense carnaval als ??n van de belangrijkste taken voor de leden van het regiment. -De zondag voor carnaval zetten we altijd een ludiek programma op bij het huis van de prins, waar we vervolgens de driekleur van de vastelaovend hijsen.Dat is voor de stadsprins, zijn ouders, zijn adjudanten ?n voor ons ??n van de hoogtepunten van het seizoen", aldus Looijen. Tekst: Job Tiems, foto's: eigen verenigingen en Ton Dirkx