Bovens: 'Limburg krimpt en vergrijst, vluchtelingen kunnen ons daarbij helpen'

Print
Bovens: 'Limburg krimpt en vergrijst, vluchtelingen kunnen ons daarbij helpen'

Afbeelding: Johannes Timmermans

Opvang regelen. Dé uitdaging bij de vluchtelingencrisis. ‘Limburgeren’ wordt nu stap twee. Mensen een plek in de samenleving bieden. Met op de achtergrond grote onzekerheid over mogelijke nieuwe stromen asielzoekers. Gouverneur Theo Bovens kijkt terug en blikt vooruit.

Prins Ali uit Aleppo. Prins carnaval van de tijdelijke carnavalsclub ‘Common Carnaval’ in Maastricht. Een Syrische vluchteling ondergedompeld in honderd procent Limburgse volkscultuur. Voor gouverneur Theo Bovens hét voorbeeld van hoe het moet. Vluchtelingen meenemen, inwijden in Nederlandse, of Limburgse, gebruiken. Voor Bovens wordt het ‘Limburgeren’ van de bijna 4000 statushouders die Limburg nu telt de grote uitdaging voor 2017. „Ik heb wel eens gekscherend gezegd: geef elke vluchteling een trompet. Laat ze meeblazen in de plaatselijke harmonie. Of maak hen lid van een voetbalclub.”

Volgens Bovens twee vliegen in één klap. „Onze nieuwe Limburgers voelen zich sneller thuis en al die verenigingen die zitten te springen om nieuwe leden krijgen de oplossing in de schoot geworpen.”

De gouverneur, die vanuit zijn rol als Rijksorgaan samen met de Vereniging Limburgse Gemeenten, de Veiligheidsregio’s en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) de regie voert over de opvang van vluchtelingen, denkt vooral in kansen. Die in zijn ogen nog te weinig gegrepen worden. „Alleen in de sportwereld gaat het redelijk vanzelf. Maar verder zou ik graag zien dat meer verenigingen zich ontfermen over statushouders.”

Focus
Bovens beschouwt het onderbrengen van 4000 nieuwe Limburgers met verblijfsvergunning als ‘een enorme kans’. „Limburg krimpt en vergrijst, en dat kunnen we zelf niet opvangen. Deze nieuwe mensen kunnen ons daarbij helpen. Als we onze statushouders goed helpen in te burgeren, moet daar winst te halen zijn.” Dat dat niet vanzelf gaat, weet Bovens uiteraard ook. Hij wijst op de gastarbeiders in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. „Dat hebben we niet goed gedaan. Te veel mensen zijn langs de kant blijven staan.”

Bovens ziet een nieuwe fase aanbreken waarin het zwaartepunt in de vluchtelingenproblematiek verschuift. Van snelle opvang naar het gericht huisvesten en ondersteunen van statushouders. Onderwijs, participatie en werk. „Daar ligt onze toekomstige focus. Iedereen moet meedoen. Zoals we dat ook doen voor alle andere Limburgers die aan de kant staan.” Het vergt een andere aanpak, weet hij. „De eerste opvang regel je zoals in Limburg met een Regietafel. Het is materieel. Inburgeren is iets anders. Daar ligt ook een verplichting voor statushouders zelf. Dat moet op straat gebeuren in het intermenselijke contact. Het begint bij de vluchteling, maar wij Limburgers moeten daarvoor open staan.”

Helpende hand
Bovens doet een beroep op Limburg om de helpende hand uit te steken. Hij spreekt met trots over alle acties voor vluchtelingen. „Mensen zijn geholpen, azc’s zijn er gekomen zonder al te veel grote problemen. Nu is het tijd voor een nieuwe stap.” Ook bestuurlijk. Het provinciaal beleid kent drie pijlers: participatie door middel van taal, werkgelegenheid en huisvesting in een Limburgse gemeente. Bovens: „Verder gaan we samen met gemeenten bekijken wat goede initiatieven op het gebied van inburgering zijn. Wat werkt, en kunnen we dat kopiëren naar andere gemeenten?”

Een grote uitdaging, beseft de gouverneur. En zeker met op de achtergrond de voortdurende onzekerheid over een mogelijke nieuwe vluchtelingenstroom. Als Turkije de vluchtelingendeal met Europa opblaast, is de situatie meteen anders, weet ook Bovens. „Daar moeten we alert op blijven.” Daarom ook dat Limburg graag ziet dat het COA extra azc’s in de lucht houdt, ook al zijn die niet tot de laatste plek bezet. Bovens pleitte eerder voor kleinschaligheid in opvang, en dat blijft hij doen. „Je kunt bij een jaarlijkse instroom van pak ‘m beet 30.000 mensen 30 azc’s hebben voor 1000 vluchtelingen, maar ik heb er liever 60 voor elk 500 mensen.”

Intolerantie
Behalve optimisme over de kansen voor statushouders én voor Limburg, zijn er bij Bovens ook zorgen. Over de criminele Noord-Afrikanen in azc’s bijvoorbeeld. Zij zorgen voor flinke overlast in en rond de centra, wat onder meer burgemeester Jos Heijmans van Weert al noopte tot maatregelen. „Dat zo’n groep het verpest steekt echt. Wat mij betreft mag daar een stevige aanpak op volgen. Ook als signaal naar onze eigen bevolking. Dit tolereren wij niet.” Zorgen zijn er ook over de intolerantie bij Nederlanders. De nuance in het debat is zoek, constateert Bovens. Hij haalt als voorbeeld een filmpje op Facebook aan. Mensen tuigen een kerstboom af, volgens de begeleidende tekst gaat het om asielzoekers in Zweden die af willen van het kerstfeest. „Dat werd honderden keren gedeeld, iedereen schreeuwde moord en brand. Maar het ging om Egyptenaren voor wie het aftuigen van de kerstboom een ritueel is aan het einde van de kersttijd. Een traditie. Dan jeuken mijn vingers om te reageren bij zo’n filmpje. Maar dat moet ik niet doen. Dat is olie op het vuur. Maar de discussie wordt zo wel verziekt.”

Meedoen
Mede daarom wil Bovens het positivisme dat hij in Limburg proefde rond het opvangen van vluchtelingen een vervolg geven. „Daarom heb ik het COA en Vluchtelingenwerk ook opgeroepen de vrijwilligers die toen hebben geholpen vooral te koesteren. We kunnen ze nog hard nodig hebben.” Met hun hulp, en eigenlijk die van alle Limburgers moet iedereen in de provincie kunnen meedoen. „Hier is plek voor iedereen die wil meedoen”, ontvouwt Bovens het provinciaal motto.

Zoals prins Ali. Die inmiddels overigens in Amsterdam woont, weet Bovens. „Ook een belangrijk punt: we moeten statushouders niet door het hele land slepen. Huisvest hen daar waar ze werk vinden dat bij hun achtergrond of opleiding past.” Zelfs als dat voor iemand als Ali betekent dat hij voortaan het Limburgse carnaval moeten missen.

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen voor nog geen 1,50 per week.

Bekijk de aanbieding →