Seksklanten halen opgelucht adem

© ANP

De seksklanten in de Valkenburgse zedenzaak zullen opgelucht ademhalen. Van de 27 verdachten kregen er 23 in hoger beroep een taakstraf in combinatie met één dag cel opgelegd. Vier mannen werden door het hof vrijgesproken.

Marco van Kampen

Je zou, zoals hoofdofficier van het parket Limburg Roger Bos eerder al deed, kunnen zeggen dat het probleem nu écht op de kaart is gezet. Dat seksklanten na al die publiciteit wel drie keer nadenken voordat ze een afspraak maken met een jonge prostituee. Dat ze in elk geval om haar identiteitsbewijs vragen als die ontmoeting er toch komt. En dat er, ondanks alles, toch maar mooi 23 veroordelingen liggen. Eerlijk is eerlijk: daar valt weinig tegenin te brengen. Toch verhult deze op het eerste oog indrukwekkende justitiële oogst in de Valkenburgse zedenzaak niet dat het Openbaar Ministerie al twee flinke klappen te verwerken heeft gekregen. Eerst incasseerde het een knauw van de rechtbank in Maastricht, die wat betreft de strafmaat niet meeging in de harde eisen van de aanklager. En gisteren kreeg justitie een linkse directe te verwerken van het gerechtshof in Den Bosch, dat zelfs nog mildere vonnissen voor de 27 verdachten in petto had.Vier mannen, de ontkenners, werden vrijgesproken. De rest ziet enkel een taakstraf en - formeel - een dagje cel tegemoet. Dat steekt schril af tegen de eisen van de advocaat-generaal, die de seksklanten liever maandenlang achter slot en grendel had gezien. Daarmee loopt de missie van Openbaar Ministerie om de prostitutiemarkt hard aan te pakken op z’n minst flinke vertraging op. Justitie heeft zich ten doel gesteld om een ander aspect van mensenhandel aan de kaak te stellen: het misbruik van minderjarige slachtoffers door volwassen mannen. De klanten, dus. De Valkenburgse zedenzaak leende zich daar uitstekend voor.DwangOp 14 oktober 2014 werd de 16-jarige ‘Kimberly’, zoals ze zich noemde op sekssites, door de politie aangetroffen in een hotelkamer in Valkenburg. In haar gezelschap verkeerden ‘pooierboy’ Arnin A. en een andere man, die een klant van haar bleek te zijn. Het meisje verklaarde dat ze, onder invloed en dwang van Armin A, in de prostitutie terecht was gekomen. Gemiddeld kwamen er tussen 29 september en 15 oktober 2014 zo’n vier à vijf klanten per dag. Armin A. werd opgepakt en later veroordeeld tot twee jaar cel.Tevens vervolgde het OM een slordige dertig klanten, vertegenwoordigers van de ‘markt’ die deze vorm van mensenhandel mogelijk zou maken. Ondertussen kwam de Valkenburgse zedenzaak publicitair tot ontploffing. In eerste instantie door de omvang ervan en de harde taal die de officier van justitie bezigde aan het adres van de seksklanten. In tweede instantie vanwege twee dramatische zelfmoorden van mannen die zich voor de rechter moesten verantwoorden. Het gros van de verdachten moest, als het aan het OM lag, een paar maanden de cel in. De rechtbank besliste anders en veroordeelde het leeuwendeel tot een taakstraf in combinatie met één dag cel.Een mild vonnis, aangezien voor zedenzaken een zogeheten taakstrafverbod geldt. Dat houdt in dat een ‘kale’ taakstraf in deze gevallen wettelijk niet tot de mogelijkheden behoort. De rechter is bij veroordeling dan verplicht om (ook) een voorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen. Met slechts één dag cel en een taakstraf kwamen de meeste verdachten er dus genadig van af.Hoger beroepDaar maakte advocaat-generaal Hans Pieters in hoger beroep een belangrijk punt van. Door bewust het taakstrafverbod te omzeilen is de rechtbank in zijn ogen in strijd met de bedoeling van de wetgever. „Dit gebeurt omdat de rechtbank een taakstraf het meest passend vindt bij deze delicten”, betoogde hij. „Zo is de rechter zélf beleid aan het maken, en dat is niet toegestaan.” Pieters hield vast aan het principe dat ook zijn collega’s voor de rechtbank in Maastricht hanteerden: bezoekers van jeugdige prostituees zouden een ‘substantiële celstraf’ verdienen. De verdediging mikte daarentegen op vrijspraak. De seksklanten zouden immers niet geweten hebben dat het meisje minderjarig was, luidde het verweer.Zo ver wil het gerechtshof niet gaan, bleek gisteren. Ze vindt dat de mannen wel degelijk strafbaar zijn, omdat ze onvoldoende moeite hadden gedaan om de leeftijd te controleren. Het hof kwam echter tevens tot de conclusie dat de combinatie van een beperkte vrijheidsstraf met een taakstraf óók tot het palet van de wettelijke mogelijkheden behoort. Van omzeilen is dus geen sprake. Bovendien kon uit de strafdossiers niet worden afgeleid dat de mannen bewust op zoek waren gegaan naar een minderjarig meisje. Daarom vonden de rechters die straf voor 23 van de 27 mannen het meest passend. En de andere vier? Van hen kan niet worden bewezen dat ze seksuele handelingen hebben verricht, vindt het hof. Ergo: vrijspraak.VervolgTerwijl advocaat Ivo van de Bergh na afloop zichtbaar opgelucht de appjes van zijn twintig cliënten beantwoordde, stond Gerard Robben namens het OM teleurgesteld de pers te woord. „Je ziet dat rechters en aanklagers worstelen met deze materie. Het OM blijft van mening dat alleen substantiële celstraffen leiden tot afschrikking. Wij hebben een principieel standpunt en het hof heeft daar principieel op gereageerd. We hebben het alleen nog niet aan de hoogste rechter voorgelegd. Het ligt voor de hand dat we dat wel gaan doen.” Ondanks twee harde klappen maakt het OM zich dus op voor de derde ronde. Met dit keer de Hoge Raad als scherprechter bij de botsing van principes.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee