Beelden waar Limburg trots op is

Print

Afbeelding: Bas Quaedvlieg

In Kerkrade moet voor de zomer een beeld van elf meter hoog verschijnen om het nieuwe elan in de stad te benadrukken. In tal van Limburgse steden staan grote en minder grote beelden met een knipoog naar het verleden. Een opsomming, van de Wachters in Venlo tot Minckelers in Maastricht.




Waar: Venlo
Wat: de Wachters

Niemand minder dan koningin Beatrix kwam – per helikopter - op 2 mei 2007 naar Venlo om op de stadsbrug de vier Wachters van Shinkichi Tajiri te onthullen. Het spektakel trok duizenden bezoekers. De metershoge, stalen beelden van de destijds in Baarlo woonachtige Amerikaanse kunstenaar werden precies vijftig jaar na de wederopbouw van de brug geplaatst. Tijdens de oorlog was de brug zeventien keer doelwit van luchtaanvallen. De Wachters fungeren niet alleen als beeldbepalende blikvangers, maar zijn ook een blijvende waarschuwing van de kunstenaar tegen agressie, geweld en oorlog. De twee jaar later overleden Tajiri noemde de beelden tijdens de onthulling ‘iconen van de stad, die nu over een echte kunstbrug beschikt’.

Waar: Weert
Wat: Antje van de Statie

Maria Hubertina Hendrix, beter bekend als Antje van de Statie, is het uithangbord van Weert. Na in 1897 in dienst te zijn gekomen bij de stationsrestauratie nam ze deze in 1911 over. De ondernemende Hendrix besloot om vlaaitjes te gaan verkopen aan de treinreizigers. Als eerste klampte ze de machinist aan. Doordat deze de handen vol had aan het vlaaitje, kon hij enige tijd niet verder rijden met de trein. Dat gaf Antje en haar medewerksters de tijd de raampjes van de treincoupés af te gaan en haar in vloeipapier gewikkelde lekkernij aan de man te brengen. Zo maakte Antje de Weerter vlaai landelijk bekend. Haar overlijden in 1936 haalde zelfs de krantenkolommen in Friesland. In 1989 kwam op het stationsplein haar beeld van de Roermondse kunstenaar Dolf Wong te staan. De horecagelegenheid erachter draagt tegenwoordig eveneens haar naam.

Waar: Roermond
Wat: Pierre Massy

Pierre Massy is de beste voetballer die Roermond ooit voortbracht. En dus besloot de stad de international te eren met een beeldje, in 1967 eveneens gemaakt door Dolf Wong. Massy speelde in zijn carrière vooral voor RFC Roermond en zijn voorlopers. Hij debuteerde in 1926 voor Oranje, waarvoor hij twaalfmaal uitkwam. In die tijd verdienden voetballers nog niet de megabedragen die ze tegenwoordig op hun bankrekening zien verschijnen. Daarom was hij ook actief als mijnwerker, sigarettenverkoper, spoorlegger, monteur en elektricien. Na enkele omzwervingen werd het beeldje in 2010 in de Neerstraat tegenover Massy’s sigarenzaak heronthuld door toenmalig bondscoach Bert van Marwijk.

Waar: Sittard
Wat: Toon Hermans

Sittard is trots op (één van zijn) bekendste inwoners. Logisch dus dat van de in 2000 overleden cabaretier Toon Hermans een beeld is gemaakt. Vervaardigd door Loek Bos en in 2003 onthuld door Jos Brink, één van de vele cabaretiers die door Hermans werden beïnvloed. Het beeld toont de Sittardenaar met zijn arm ontspannen leunend op de microfoonstandaard. Het stond van augustus tot en met december in de voormalige V&D, waar de expositie Toon Thuis was ter viering van zijn honderdste geboortedag. Nu wordt gekeken naar een prominentere plek in de stad voor Toon.

Waar: Maastricht
Wat: Minckelers

Jan Pieter Minckelers wordt gezien als de uitvinder van het gaslicht, al is volgens hoogleraar wetenschaps- en techniekgeschiedenis Ernst Homburg de rol van de Maastrichtenaar te zwaar aangezet. Feit is dat voor wetenschapper in de natuurkunde in 1904 een beeld van Bart van Hove werd onthuld op de Markt. Pas vijftig jaar later werd de fakkel met de vlam eraan toegevoegd. Die zou eeuwig moeten branden, maar in mei 2011 werd bekend dat energiebedrijf Essent wilde stoppen met sponsoring van de gasvlam en deze zou doven indien de gemeente geen geldschieter (40.000 euro) zou vinden. De gemeente ontving tientallen ideeën om deze ‘ramp’ te voorkomen. In november werd Minckelers 2.0 in werking gesteld: om de vlam korte tijd te laten branden moet een euro in een automaat worden geworpen. Het leverde in de eerste 21 maanden een bedrag op van 4775 euro.

Waar: Heerlen
Wat: d’r Kuëb va Heële

Het beeld staat niet bepaald op de meest prominente plek van de stad, namelijk verstopt op een pleintje achter de Pancratiuskerk. Mathieu Kessels schreef in de negentiende eeuw als eerste over d’r Kuëb, die als soldaat in het leger van Napoleon meestreed in de Slag om Waterloo (1815). Althans dat zou de Heerlenaar Kessels hebben verteld. Het is niet duidelijk of hij echt heeft bestaan of dat Kessels hem verzonnen heeft. In de verhalen is hij een opschepper die zijn vaak ongeloofwaardige heldendaden op het slagveld stevig aandikte. Die verhalen waren zo populair dat ze in 1922 in boekvorm verschenen. Sinds 1971 staat een bronzen beeld van d’r Kuëb - gemaakt door Vera van Hasselt - in het centrum van de stad, waarvan de bewoners Winkbülle worden genoemd. Opscheppers dus.

Waar: Kerkrade
Wat: d’r Joep

Hét monument van en voor de mijnwerker. Ter van degenen die als eersten begonnen met de kolenontginning en van degenen die hun leven lieten tijdens het gevaarlijke werk ondergronds. Na opnieuw een dodelijk ongeval kwam Jean Hermans in 1939 met het idee om een monument op te richten voor de mijnwerkers. In verband met de Tweede Wereldoorlog werd het voorstel pas in 1954 weer uit de la getrokken. De Amsterdamse kunstenaar Wim van Hoorn won met zijn inzending de uitgeschreven prijsvraag. D’r Joep is een verwijzing naar Sint Jozef, de patroonheilige van (hand)arbeiders. In 1957 werd het beeld (kosten 35.000 gulden) onthuld op de Markt, waar het op meerdere plekken heeft gestaan.

In De Limburger van vrijdag meer over het beeld van de befaamde Spaanse kunstenaar Juan Ripollés dat in Kerkrade moet komen te staan.