Geen cent naar de kinderen: hoe zorg je daarvoor?

© Gerrit de Jager

Je kunt je kinderen onterven, maar dan nog houden ze recht op hun legitieme portie. Wie écht wil dat ze met lege handen achterblijven, moet rigoureuze maatregelen treffen.

Johan Nebbeling

Notaris Astrid van Steenderen krijgt er in de praktijk regelmatig mee te maken: ouders die een of meer kinderen willen onterven. Dat kan, maar kinderen houden altijd recht op hun legitieme portie: een geldbedrag ter hoogte van ongeveer de helft van hun wettelijk erfdeel. Dat kunnen ze binnen vijf jaar na het overlijden van hun vader of moeder opeisen.

RomeinenVan Steenderen: „De legitieme portie hadden de Romeinen al bedacht. Kinderen waren altijd de meest logische erfgenamen, niet de echtgenoot. Die kreeg helemaal niets als hij of zij pech had. De echtgenoot is pas in 1923 in ons erfrecht gekomen. Sindsdien is de tendens dat de kinderen van de eerste naar de laatste plaats zijn verschoven. De positie van de langstlevende echtgenoot wordt steeds sterker. Eerst in 1923 met een erfdeel en in 1946 met een zware beperking voor de kinderen: de opeisbaarheid van hun erfdeel. Dat kan pas als beide ouders zijn overleden. Het past in de ontwikkeling waarbij de zorg om de echtgenoot steeds zwaarder is gaan wegen. Sinds 2003 staat dat zelfs als uitgangspunt in ons erfrecht.”

DwrasbomenPogingen van ouders om ook de legitieme portie voor hun kinderen te dwarsbomen, leiden soms tot wanhopige, onverantwoordelijke acties. Van Steenderen ziet het in haar praktijk. „Ik heb een cliënt gehad, die zei: dat gaat dus niet gebeuren. Hij heeft in de laatste fase van zijn leven al zijn geld opgemaakt aan een overdreven luxe levensstijl. Toen hij overleed, was er geen cent meer over. Maar hij had ook overal grote schulden gemaakt. Daardoor bleven ook tal van leveranciers en plaatselijke winkeliers met lege handen achter.”

Zo hoeft het niet te gaan, weet Van Steenderen. Er zijn manieren om ‘arm’ te sterven zonder anderen met schulden op te zadelen. Die manieren zijn niet altijd sympathiek en soms ethisch dubieus, maar ze komen allemaal weleens voor. Van Steenderen schetst enkele scenario’s.

Een veel toegepaste methode is mist creëren. Van Steenderen: „Als je iets vastlegt, zit je er ook aan vast. Dus doen sommige mensen geen toezeggingen op papier aan het zwarte schaap, ze geven niets bij leven en laten over hun financiële situatie niemand het achterste van hun tong zien. Want: hoe meer informatie, hoe meer middelen kinderen hebben om hun legitieme portie op te eisen.

Lees het complete artikel in de krant van vandaag.

Al abonnee? klik hier om naar de digitale krant te gaan.

Nog geen abonnee en verder lezen?Probeer de digitale krant dan 4 weken gratis!

Probeer nu

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee