Schandaal met sjoemelzaad breidt zich uit

Print
Schandaal met sjoemelzaad breidt zich uit

De voormalige spermakliniek Medisch Centrum Bijdorp in Barendrecht. Afbeelding: Milan Rinck / Milan Rinck Photography

Het schandaal rond Jan Karbaat neemt grote vormen aan. De spermadokter heeft ook in de jaren 70 als directeur van het Zuiderziekenhuis in Rotterdam bij vrouwen kinderen verwekt met zijn eigen zaad. Dat blijkt uit onderzoek van deze krant.

Deze week werd bekend dat Karbaat, die vorige maand overleed, in zijn spermakliniek Bijdorp in Barendrecht vrouwen heeft geïnsemineerd met zijn eigen zaad. Zeker 19 donorkinderen uit de Fiom KID-DNA Databank hebben een match met Karbaats wettige zoon, die dna afstond.

Minstens drie van deze ‘Karbaat-kinderen’ blijken te zijn geboren na inseminatie met donorzaad in het Zuiderziekenhuis, waar Karbaat bijna 15 jaar lang medisch directeur was.

Mogelijk gaat het om nog veel meer kinderen. Alleen al tussen 1973 en 1978 zijn in het gemeentelijk ziekenhuis 659 vrouwen geïnsemineerd met donorzaad. Daaruit zijn 338 donorkinderen geboren, blijkt uit een artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (1980).

Hobby
Karbaat zag zijn werk met spermadonoren in het ziekenhuis als een hobby, zei hij in 1981 in het Rotterdams Nieuwsblad. Hij nam eind 1979 ontslag, officieel om ‘gezondheidsredenen’, maar later bleek een conflict met specialisten de reden.

Bovendien vonden veel collega’s zijn donorpraktijken ‘onethisch’ en ‘onfris’. Ze noemden het ‘rommelen met de natuur’. ,,Sommige personeelsleden vonden het beneden alle peil. Ze walgden ervan. Er was er een die me ‘die vent met zijn naaiclubje’ noemde’’, aldus Karbaat in de krant.

Na zijn vertrek opende Karbaat in Barendrecht Medisch Centrum Bijdorp, dat uitgroeide tot een van de grootste spermaklinieken in Nederland. Daar sjoemelde hij volop met donorzaad en -gegevens, en gebruikte hij ook zijn eigen sperma om vrouwen aan een kind te helpen. Een groep donorkinderen eist via de rechter een DNA-test om te kijken of ze afstammen van Karbaat.

Daarnaast is het donorzaad uit Bijdorp is vaak doorverkocht aan Nederlandse ziekenhuizen en klinieken, en zelfs geëxporteerd naar het buitenland.

Het Maasstadziekenhuis, waarin het Zuiderziekenhuis is opgegaan, gaat uitzoeken wat de mogelijke betrokkenheid is van het voormalige ziekenhuis, zegt een woordvoerder. ,,De informatie die we nu hebben, is nog te mager. Werkte hij bijvoorbeeld destijds ook als privé-arts? Dat soort dingen moeten we uitzoeken.’’