Paukenist met staat van dienst

Print
Paukenist met staat van dienst

Jo Schäfer Afbeelding: Illustratie: Hans Keuls

Slagwerkers in alle maten en kleuren en met allerlei soorten slaginstrumenten zie en hoor je tijdens het WMC. Beeldend kunstenaar en drummer Hans Keuls en verslaggever Wiel Beijer maken een serie portretten van deze beroepsgroep in de blaasmuziek. Vandaag: de paukenist.

Daar staat hij, onmiskenbaar de paukenist. Een trotse man op leeftijd, staande achter twee keteltrommels. De Koninklijke Harmonie Sint Philomena uit de Kerkraadse wijk Chevremont heeft net een miniconcert verzorgd in de openlucht voor de hoofdingang van het Parkstad Limburg Stadion. Een opwarmertje voor de wachtenden die in de rij staan om binnen te geraken voor de officiële opening van het Wereld Muziek Concours. 

Zeventiende
Jo Schäfer is de naam, 77 lentes jong. Afkomstig van de Toupsberg. „Dit is mijn zeventiende WMC-opening. In 1954 was ik er al bij”, zegt hij met gepaste trots. In 1954 speelde Schäfer in de Bergkapel, het harmonieorkest van de Domaniale Mijn. „Met musiceren ben ik al in 1945 als vijfjarig jongetje begonnen. Dat was bij de Philomeen. Op de trom. Op de pauken speelde ik voor de eerste keer toen ik een jaar of vijftien was.” 

Vel
Terecht figureert de pauk in deze rubriek. Deze trom zit tenslotte al jarenlang in het logo van het WMC. Vroeger als heel concrete afbeelding, tegenwoordig iets abstracter en kleurrijker. De pauk is een keteltrom. Meestal is het een koperen ketel, waarvan de paukenist er twee heeft om met zijn mallets op te slaan. Niet zomaar slaan, maar musiceren. Immers er zijn verschillende toonhoogtes mogelijk. Dat is afhankelijk van de spanning van het vel én de plaats waarop het vel geraakt wordt. De orkestpauk is bovendien voorzien van een pedaal waarop de paukslager met zijn voet de velspanning kan regelen.

Wakker
De Weense componist Joseph Haydn (1732-1809) heeft de pauk beroemd gemaakt door er een compositie aan te wijden. Symfonie nr. 103 ‘Met de paukenroffel’, ook Roffelsymfonie genoemd. In 1795 in Londen geschreven en daar voor het eerst uitgevoerd. Men zegt dat hij dit werk componeerde om zijn publiek met paukenroffels wakker te kunnen schudden omdat het tijdens een concert weleens dreigde in te dutten. 

Nederland heeft één bekende paukenist voortgebracht: Frans van der Kraan (1923-1993) uit Den Haag, solopaukenist van het Residentie Orkest uit Den Haag. Dirigent Erich Kleber complimenteerde deze paukenist ooit met de woorden: „Van der Kraan speelt harp op de pauken.” 

Allrounder
Uit Chevremont komt dus paukenist Jo Schäfer. Nee, de 77-jarige slagwerker loopt niet mee als zijn Philomeen tijdens de concoursopening musicerend een ereronde maakt over het kunstgras in het Rodastadion. Hij speelt tegenwoordig alleen mee tijdens concerten. De tijd van marcheren is voorbij. „Ik heb alle slaginstrumenten gespeeld. Ben een allrounder, maar het liefste speel ik op de pauken. Dan kan ik goed bewegen met mijn handen en voeten.” 

 

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje