Hans was doodziek en doet nu mee aan loodzware Ironman

Print
Hans was doodziek en doet nu mee aan loodzware Ironman

Afbeelding: Ermindo Armino

Ruim drie jaar geleden kreeg Hans Janmaat darmkanker. Anderhalf jaar en zes slopende chemokuren later is hij schoon. Zondag doet hij mee aan de Ironman Maastricht. "Ik heb maar één talent en dat is doorzetten.”

Toen freelance journalist Hans Janmaat (60) vier jaar geleden met zijn vriendin Paulien Berkelaar van Amsterdam naar Maastricht verhuisde, meldde hij zich aan bij een nieuwe huisarts met de boodschap: "Mij zie je de komende tien jaar niet, want ik ben nooit ziek.” Drie maanden later lag hij onder de scanner en luidde de diagnose: darmkanker, stadium drie. Van een goed geoefende hardloper die vijf keer per week trainde, was hij plots een doodzieke man.

Chemo
Anderhalf jaar lang kreeg hij bestralingen, een darmoperatie en chemotherapie. "In totaal heb ik zes kuren van drie weken ondergaan. Er waren dagen dat ik mijn bed niet uitkwam, zo ziek was ik van de chemokuren. Er waren momenten dat ik niets kon en volledig gesloopt wat voor me uitstaarde. Dat doen chemokuren met je. Ze maken je helemaal kapot”, vertelt Janmaat in een lunchroom schuin tegenover zijn huis in de Maastrichtse Frankenstraat.
 
Inspiratie
Tijdens de kuren reed hij af en toe een rondje door het Heuvelland op een oude mountainbike. "Dan kwam ik Harm Kuipers (emeritushoogleraar aan de Universiteit Maastricht en oud-schaatser, red.) wel eens tegen, die ook kanker had. Ik putte daar inspiratie uit: als Kuipers hier nog rondfietst met zijn ziekte, moet ik dat ook blijven doen.” De slopende kuren deden hun werk en Janmaat kwam er bovenop. Met termen als kanker ‘verslaan’ heeft hij niets. "Feit is dat je er geen enkele invloed op hebt, het is een kwestie van geluk of pech. Een ‘strijd’ kun je verliezen en dat impliceert dat iemand dan niet goed genoeg zijn best heeft gedaan. Daar ben ik het totaal niet mee eens.” 

Applaus
Vorig jaar stond Janmaat, die exact dezelfde naam heeft als de omstreden politicus in de jaren ’80 en ’90 en om die reden als journalist onder een andere naam (Hans van Vinkeveen) publiceert, als toeschouwer langs de kant bij de Ironman. "Ik stond op de Markt volledig gebiologeerd te kijken hoe de deelnemers na hun lijdensweg werden onthaald: iedere sporter kreeg een geweldig applaus. De prestatie stond centraal en ik dacht: dat is ook iets voor mij.” 

Hordes
Zijn ziekte had Janmaat en zijn vriendin echter ook in financiële problemen gebracht. "Ik had geen arbeidsongeschiktheidsverzekering en mijn vriendin heeft het als modeontwerpster ook niet makkelijk.” Het hoge inschrijfgeld van ruim 500 euro schrok af, maar een oplossing diende zich snel aan. "Binnen een dag had de afdeling oncologie van het ziekenhuis in Maastricht, waar ik behandeld ben, het geregeld via een fonds.” Hulp kwam van alle kanten. "Ik had geen racefiets, maar ik ontmoette een vrouw die zelf kanker heeft gehad en wier man is overleden aan kanker. Zijn fiets had precies mijn maat en ik mocht die van de weduwe lenen.” 

Een sportzaak in Hilversum bood hem hardloopschoenen en een zwempak aan en een webshop voor voeding stelt Janmaat in staat te experimenteren met de nodige gels en energierepen. Er waren nog wat hordes: "Ik kon tot een paar maanden geleden niet fatsoenlijk zwemmen en ik had nog nooit op een racefiets gezeten. Ik wist niet waar ik aan begon in het begin. Ik dacht eerst gewoon in mijn zwembroekie in de Maas te kunnen zwemmen. Maar dat hebben mensen me ten zeerste afgeraden.” Fietsen met klikpedalen leerde hij pas drie maanden geleden. "Toen heb ik de hele middag heen en weer over de oude A2 gereden. Zonder te vallen!” 

Gevaren
Zijn streeftijd is 13 uur. Behoorlijk ambitieus voor iemand die nog nooit eerder een triatlon heeft afgewerkt. "Maar ik doe mee voor de prestatie, niet om er achttien uur over te doen. Al kan het natuurlijk wel gebeuren dat ik moet gaan wandelen tijdens de marathon.” 

Mede vanwege zijn ziekte liggen er nogal wat – grote en kleine – gevaren op de loer. "Ik lijd aan ‘phpd’: pijntje hier, pijntje daar. Mijn achillespees is wat broos, ik heb tijdens een zwemtraining een paar ribben gekneusd en ik heb last van mijn schouders en nek. Verder zijn mijn darmen extreem prikkelbaar, waardoor ik vaak last heb van mijn stoelgang.” 

Ook heeft hij door de chemotherapie polyneuropathie gekregen. "Daardoor functioneren zenuwen in mijn voeten niet goed meer. Ik krijg na twee uur trainen enorm branderige voeten. Dat zijn de erfenissen van mijn behandeling.” Janmaat zamelt sponsorgeld in voor Encore, een fonds voor onderzoek om de levenskwaliteit na darmkanker te verbeteren. De teller staat nu op 500 euro. 

Waarom? 
Okay, Janmaat ziet er fit uit en heeft natuurlijk alle recht om het leven te vieren met de zwaarst denkbare inspanning, maar de waarom-vraag blijft toch een beetje hangen. Waarom zoiets extreems doen als een Ironman? Waarom is een marathon of lange fietstocht niet voldoende om aan te tonen dat hij ook na zijn ziekte in staat is tot mooie fysieke prestaties? "Dat is een heel goede vraag. Het was destijds een impulsief besluit. Inmiddels denk ik ook dat ik mensen wil inspireren, wat er allemaal mogelijk is na kanker.” 

Later, enkele uren na het interview, stuurt hij een sms’je. "Ik heb er nog eens over nagedacht, over de waarom- vraag. Ik doe dit omdat ik maar één talent heb: ik kan doorzetten, ik kan afzien. En de Ironman is daarvoor een mooie test.”