Vorige ramp zit Nederlandse hulp na Irma dwars

Print
Vorige ramp zit Nederlandse hulp na Irma dwars

Nederlandse militairen zijn aangekomen op Sint-Maarten om het door orkaan Irma getroffen eiland te helpen. Afbeelding: ANP

Na orkaan Luis in 1995 verslechterde de relatie tussen Nederland en Sint-Maarten. Dit zit de hulpverlening nu dwars.

Hoe precair de verhouding is, blijkt wel als minister Ronald Plasterk donderdag opdracht wil geven meer militairen de straten van Sint-Maarten in te sturen. Het eiland staat te springen om hulp, maar als zelfstandig land moet de Sint-Maartense premier Marlin daar toch écht toestemming voor geven.

Dat valt nog niet mee. Het dak van diens werkplek is eraf gewaaid. De telefoonlijnen liggen plat. Uiteindelijk krijgt Plasterk zijn ‘mandaat’, maar het is tekenend voor de relatie tussen Nederland en Sint-Maarten. Of zoals Plasterk het gisteren zei: "Wat we nu doen, doen we op basis van boerenverstand. Meer kan ik er niet van maken.’’

Geïmproviseerd
Zo gestroomlijnd als de regering reageerde na bijvoorbeeld de MH17, of de asielcrisis, zo geïmproviseerd doet de hulpverlening na de orkaan Irma aan. Premier Rutte beklemtoonde daarom één ding: "We laten Sint-Maarten niet in de steek.’’ Daarmee hoopt hij de eerste kritiek die klinkt op de hulp sinds woensdag door Nederland geboden wordt weg te nemen. Want die klinkt steeds luider.

Waarom werden niet eerder en meer militairen ingezet om plunderingen te voorkomen? Waarom wordt de gevolmachtigd minister van Sint-Maarten, dé vertegenwoordiger van het land, niet bij de crisisberaden betrokken? Waarom hebben de Fransen op hun deel van Sint-Maarten wél contact met bestuurders? Waarom vertrok een KDC-10 vrachtvliegtuig met militairen en hulpgoederen uren te laat? Net als een C-130 Hercules?

Zelfstandig
De reactieve houding van Nederland is deels gevolg van de autonomie die Sint-Maarten zélf opeiste. Het eiland is weliswaar deel van ons Koninkrijk, het is tegelijk een zelfstandig land. Met een eigen regering en premier.

Deels is dat -ironisch genoeg- gevolg van een andere orkaan. Nadat wervelstorm Luis in 1995 een spoor van vernieling over het eiland trok, kwam de wederopbouw traag op gang. Sint-Maarten verweet Nederland gekmakende bureaucratie, zoals bij de herbouw van huizen, waardoor de verhouding ernstig verslechterde. De bevolking – toch al goeddeels migranten zonder binding met ons land- voelde zich in de steek gelaten. Zo erg dat zij via een referendum in 2000 aanstuurde op splitsing. In 2010 kwam die er, toen Sint-Maarten als autonoom land verder ging.

Conflicten
Sindsdien zijn de verhouding met Nederland zelfs nog verslechterd, zegt historicus Gert Oostindie, die gespecialiseerd is in het Caribisch gebied. "Sint-Maarten heeft een geschiedenis van integriteitproblemen. Corrupte politici, witwassen, Italiaanse maffia. Dat speelt al decennia, maar is erger worden toen het een apart land binnen het koninkrijk werd. Nederland bemoeit zich daar in toenemende mate mee en dat zorgt voor conflicten. Bestuurders daar hebben moeite met de kritiek van Nederland.’’

"De lijnen zijn gewoon minder kort geworden,’’ erkent een betrokkene. Politiek Den Haag nam zelfs de regie niet toen woningen van bestuurders in puin bleken te leggen, of premier Marlin telefonisch onbereikbaar bleek. Inmiddels accepteert die ‘bestuurlijke bijstand’ vanuit Den Haag. Specificeren wat dat precies is, wil echter niemand.

Niet betrokken
Tekenend lijkt ook dat de gevolmachtigd minister van Sint-Maarten, immers de hoogste vertegenwoordiger van het land die nota bene in Den Haag is, níet bij de crisisberaden betrokken is. "We vergaderen over de Néderlandse hulp,’’ verklaarde Rutte gisteren summier. De minister wordt weliswaar op de hoogte gehouden, maar aanschuiven is kennelijk een brug te ver.

Het verklaart nog altijd niet waarom twee hulpvliegtuigen donderdag met vertraging uit Eindhoven vertrokken. Rutte wees echter alle kritiek gisteren van de hand. ,,Ik geef daar geen oordeel over. Iedereen doet al het mogelijke of zelfs onmogelijke. Het is ook niet zonder risico, want we opereren in de context van de zwaarste storm die ooit over het eiland is getrokken.’’

Met de moeizame afwikkeling van orkaan Luis in het achterhoofd, omzeilt Rutte dus  ook vragen over wederopbouw. "Dat is nu écht nog niet aan de orde,’’ zegt hij kortaf. Noodhulp regelen, is al politiek gevoelig genoeg.

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →