Ex-PVV'er Heemels voor de rechter: hoe zat het ook alweer?

© De Limburger/Jeroen Kuit

Voormalig PVV-prominent Michael Heemels uit Herkenbosch moet vandaag voor de rechter verschijnen. In de tijd dat hij woordvoerder was van Geert Wilders en fractieleider in Limburg, zou hij 170.000 euro uit de partijkas hebben gestolen. Een opfriscursus aan de hand van vijf vragen over de zaak.

Marco van Kampen en Jule Peeters

Waarom moet Michael Heemels voor het hekje verschijnen?De ex-PVV-er wordt verdacht van het verduisteren van zo’n 170.000 euro uit de partijkas van de Limburgse Statenfractie. Dat geld gebruikte hij naar eigen zeggen om een drank- en drugsverslaving te bekostigen. Een deel van het bedrag gaf hij ook uit aan luxegoederen, zoals kaartjes voor Madonna en interieurspullen. Daarnaast is Heemels valsheid in geschrifte ten laste gelegd. Hij zou bankafschriften hebben vervalst.

Hoe heeft het zover kunnen komen?Volgens Heemels zelf greep hij naar drugs en alcohol vanwege de stress. Hij was fractieleider van de PVV Limburg en later werd hij woordvoerder van Geert Wilders. Die twee functies combineerde hij en daardoor stond hij onder grote druk, aldus Heemels. Bovendien zou Wilders veeleisend zijn geweest. Hij rept van een ziekelijke werkwijze. "Elke minuut van de dag moest ik klaar staan om razendsnel te reageren op verzoeken van mijn leider. Drugs en alcohol boden me scherpte en rust." Heemels beweert dat zijn cocaïnegebruik ook leidde tot de aanschaf van luxegoederen. "Ik voelde me als een koning, dacht dat ik me alles kon permitteren."

Hoe denkt justitie erover?Officier van justitie Martin Scharenborg wil best geloven dat Heemels tot op bepaalde hoogte een drank- en drugsprobleem had. "Maar er was vooral sprake van een ‘boven-mijn-stand-leefverslaving’." Volgens Scharenborg hebben we te maken met iemand die jarenlang heel geraffineerd de boekhouding heeft vervalst en niet met een junk die een snelle fix nodig had. Eerder koopverslaafd dan cokeverslaafd, dus. Beide partijen schetsen derhalve twee verschillende gezichten van Michael Heemels. Wie het dichtst bij de waarheid zit, daarover mag de rechtbank zich straks buigen.

Welke straf hangt Heemels boven het hoofd?De maximale straf voor verduistering is drie jaar cel of een geldboete van de vijfde categorie (76.000 euro). Ook zou de rechter kunnen bepalen dat de verdachte bepaalde functies niet meer mag uitoefenen. De maximumstraf wordt echter zelden opgelegd. Ter vergelijking: een ex-penningmeester van een PvdA-afdeling in Amsterdam werd in het verleden veroordeeld tot een werkstraf van 150 uur. Daarbij moet wel worden aangetekend dat het om een bedrag van ‘slechts’ ruim 20.000 euro ging.

De rechter kijkt ook naar de persoonlijke omstandigheden en de waarde van het verduisterde goed bij het bepalen van de strafmaat. In het geval van Heemels wordt mogelijk meegewogen in welke mate hij toerekeningsvatbaar was toen hij de fraude pleegde. Hij is inmiddels onderwerp geweest van een psychiatrisch onderzoek.

De straf voor valsheid in geschrifte hangt af van wat er vervalst is. De maximumstraffen voor de verschillende categorieën variëren van één tot acht jaar cel.

Tijdens de proforma-zaak maakte het Openbaar Ministerie al duidelijk dat het een gevangenisstraf voor de voormalige ‘golden boy’ van de PVV in gedachten heeft. "Het gaat om een groot bedrag en een vervelende vorm van fraude", aldus Scharenborg. "Daar hoort een celstraf bij."

Wat zijn gevolgen voor de Limburgse PVV-fractie?Voor de Limburgse PVV’ers hangt deze zaak al anderhalf jaar als een molensteen om de nek. De verduisterde 170.000 euro komt uit de provinciekas. Gemeenschapsgeld dat de provincie koste wat kost terug wil zien. Ervan uitgaande dat Heemels het geld aan de PVV moet terugbetalen van de rechter, belooft de partij elke stuiver linea recta te zullen terugstorten op de provinciale bankrekening. Maar daar voelen ze op het gouvernement weinig voor. Verwacht wordt niet dat de werkloze Heemels het bedrag binnen afzienbare tijd kan terugbetalen. De provincie zinspeelt op een strenge regeling met de PVV, los van Heemels’ eventuele terugbetalingen. Geld dat in dat in dat geval uit de fractiepot zal moeten komen.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal