Een fooi geven, hoe hoort het eigenlijk?

Print
Een fooi geven, hoe hoort het eigenlijk?

Afbeelding: iStock

Sommige ondernemers in de horeca rommelen met de fooien van hun medewerkers, bleek onlangs. Maar dit zijn uitzonderingen. Vaak gaat het extraatje wél naar de medewerker. Hoe hoort het eigenlijk, een fooi geven?

Is een fooi verplicht?
"Nee, in Nederland zeker niet", zegt horecadeskundige en trainster Jeannine Sok. "Je moet het zien als een extraatje voor het personeel dat je kunt geven als je tevreden bent. Als ik lauwe koffie krijg die met een onverschillig gezicht wordt gebracht, geef ik geen fooi.” 

Hoeveel fooi moet ik geven?
"Veel mensen houden vast aan de 10 procentregel. Zelf vind ik dat meer bij lagere rekeningen passen. Een lunch van 15 euro, daar maak je 16,50 euro van. Maar een chic diner van 500 euro? Dan vind ik 50 euro fooi wel heel erg veel. Meestal rond ik af naar boven, naar een rond getal." Het achterlaten van overtollig kleingeld is volgens de etiquette overigens taboe. 

Komt het geld wel bij de medewerkers terecht?
"Jazeker, ik bemoei me er niet mee", zegt Johannes van den Bent, uitbater van pannenkoekenrestaurant De Duivelsberg in Berg en Dal. "Dat geldt voor de meeste horecaondernemers, al zijn er enkele ‘piraten’ in de markt. De personeelsleden regelen het onderling: ze leggen het geld apart en wijzen iemand aan die het verdeelt. Het zou jammer zijn als er een verkeerd beeld ontstaat en mensen minder fooi geven." 

Het is voor de baas beter dat die zich afzijdig houdt. De website van Misset Horeca meldt: ‘Als medewerkers met elkaar de afspraak maken dat zij de fooien onderling verdelen, hoeft de werkgever er geen loonbelasting, premies, volksverzekeringen en vakantiegeld over te betalen. In andere gevallen wordt de fooi gezien als uitkering van loon en moeten er wel premies over worden afgedragen.’ 

Komt het ook goed als ik pin? "Ja hoor", verzekert Johannes van den Bent van pannenkoekenrestaurant De Duivelsberg. "Bij ons wordt alles wat er aan het eind van de dag te veel is betaald, als fooi gezien."

Tot 1988 werd fooi in de prijs berekend; het zogenoemde bedieningsgeld. Dat is afgeschaft om werknemers te beschermen. Tot die tijd droegen zij mede het risico van de onderneming: als het slecht liep, kregen ze minder. 

Hoe wordt het geld meestal verdeeld? "Ik heb weleens ergens gewerkt waar we alles spaarden, zodat we een keer naar een exclusief restaurant konden", vertelt Jeannine Sok. "Bij het verdelen tellen ook de koks en de afwassers mee. Wie meer uren werkt, krijgt meer geld."

Is werken in de horeca daarmee een goed betaalde baan?
"Het salaris in deze sector ligt laag en fooien kunnen dat niet compenseren", zegt Sok. "Horeca is geen ongeschoold werk, maar eist vakmanschap van gastheer, barista en bartender. Onderzoeken wijzen uit dat klanten minder fooi zijn gaan geven sinds de invoering van de euro. Nu klanten meer pinnen, levert ook dat minder fooi op."