De krant heeft geen subsidie nodig voor gedegen spitwerk

Print
De krant heeft geen subsidie nodig voor gedegen spitwerk

Afbeelding: DL

Op deze plek hield onze columniste Petra Quaedvlieg onlangs een warm pleidooi voor gesubsidieerde journalistiek. Enigszins kort door de bocht komt haar stelling neer op het volgende. Omdat nauwelijks nog iemand de krant leest of serieus neemt (niet betrouwbaar en onafhankelijk genoeg en te veel sensatieberichten), moet de provincie Limburg haar eigen tegenspraak organiseren door een onafhankelijk journalistiek onderzoeksfonds in het leven te roepen.

Volgens Quaedvlieg is dit nodig om de democratie levend te houden. "Kritische lezers willen journalistiek die misstanden uitzoekt en de (lokale) macht controleert”, aldus Quaedvlieg. "Journalistiek als waakhond, niet als entertainment.” De provincie moet daarvoor volgens haar een ‘Luizenfonds’ oprichten: "Voor luizen in de pels die Limburgse tegels lichten.”

Lokaal spitten

 

 

 


Het kabinet-Rutte III volgt de redenering van Quaedvlieg. Onderzoeksjournalistiek in met name de regio staat onder druk, en dus moet er geld beschikbaar worden gesteld om lokaal te kunnen spitten en wroeten, staat in het regeerakkoord.

 

 

 

Onderzoeksjournalistiek dus, gesubsidieerd door de overheid. Heel even heb ik proberen te wennen aan het idee. Ik heb geprobeerd me een voorstelling te maken van hoe een door de provincie of het Rijk betaald onderzoeksproject - al dan niet via tussenkomst van een ‘onafhankelijke’ stichting - eruit zou moeten zien.

 

 

 

Stel dat er aanleiding zou zijn het declaratiebeleid van het college van Gedeputeerde Staten te onderzoeken. Kan dit dan gedaan worden door journalisten die betaald worden door datzelfde college? En komt vervolgens onder het verhaal te staan dat deze productie mede mogelijk is gemaakt dankzij een financiële bijdrage van de provincie Limburg? Hoewel het op het eerste oog misschien een sympathiek idee is, zit ik niet te wachten op een bijdrage uit Den Haag of Maastricht. Ik heb geen behoefte aan een Limburgs Luizenfonds, aan tegels die alleen gelicht kunnen worden met een zak geld van de overheid.

 

 

 

Zes mensen
Een dergelijk fonds is niet alleen onwenselijk - een beetje onafhankelijk bestaat niet - maar ook onnodig. Deze krant investeert immers zelf fors in onderzoeksjournalistiek. Wij hebben zes mensen volledig vrijgemaakt die onderzoek kunnen doen naar misstanden in de maatschappij. Met gedegen spitwerk nemen wij bestuurders de maat en daarmee vervullen wij een belangrijke rol in het levend houden van de democratie. Daar hebben wij geen subsidie voor nodig.

 

 

 

Toch slaat Quaedvlieg in haar betoog niet alleen de plank mis, maar wel degelijk ook de spijker op z’n kop. Met haar maak ook ik me zorgen over ontwikkelingen die traditionele media in het hart raken. Haar constatering dat met name jongeren steeds minder de krant lezen, is een zorgelijke tendens. Ik ben dan ook blij dat zij de discussie aanzwengelt over de toekomst van de journalistiek. Het debat hierover moet gevoerd worden. Quaedvlieg heeft de eerste steen in de vijver gegooid. In het belang van de democratie verdient dit navolging.

 

30 miljoen

 


Dat een dergelijk debat meer dan ooit noodzakelijk is, bleek vorige week bij de presentatie van het regeerakkoord. Ironisch genoeg komt de jongste aanval van hetzelfde kabinet dat onderzoeksjournalistiek een duwtje in de rug meent te moeten geven. De voorgestelde verhoging van het lage btw-tarief - van 6 naar 9 procent - brengt gedrukte nieuwsmedia in grote problemen. Een eerste schatting leert dat dit uitgevers jaarlijks 30 miljoen euro gaat kosten. Terwijl kranten en tijdschriften al jaren kampen met dalende printoplages, kelderende advertentie-inkomsten en krimpende redacties, dient het kabinet met dit voorstel kwaliteitsjournalistiek in Nederland een volgende klap toe.

 

 

 

De enige dienst die de overheid de journalistiek kan bewijzen, is door het zogenoemde nultarief van toepassing te verklaren voor digitale en printmedia. Met het geld dat daarmee bespaard wordt, kan onderzoeksjournalistiek worden bedreven. Niet - direct - gefinancierd door de overheid, maar betaald door media die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen én volledig onafhankelijk hun eigen keuzes maken.

 

 

 

Björn Oostra is hoofdredacteur
van De Limburger