Dierenarts is het beu: 'Een huisdier wordt vaak gezien als een accessoire'

Print
Dierenarts is het beu: 'Een huisdier wordt vaak gezien als een accessoire'

Afbeelding: Luc Lodder

Doorgefokte mopshonden die amper lucht krijgen. Dierenarts Servé Smeets, voorzitter van de werkgroep gezelschapsdieren van de Caring Vets, is het beu. Hij roept zijn collega’s op in verzet te komen.

Een Perzische kat die knort omdat hij amper lucht krijgt. Een mopshond die een operatie aan het gehemelte moet ondergaan omdat hij anders, zeker als het warm is, omkiept. Franse bulldogs die bijna standaard met een keizersnede ter wereld komen, omdat het niet meer lukt om op de normale manier pups te baren. Dierenarts Servé Smeets (52) uit Kerkrade komt het geregeld tegen in zijn praktijk en is het beu. "Ik zie deze dieren graag op spreekuur. Voor de jaarlijkse controle of een simpele diarree. Maar niet voor iets dat de mens heeft veroorzaakt." 

Dierenwelzijn
In juni van dit jaar sloot hij zich aan bij Caring Vets, een groep van meer dan honderddertig dierenartsen die zich inzetten voor het dierenwelzijn. Ze baseren zich op artikel 2 van de Code voor de Dierenarts. Daarin staat onder meer dat dierenartsen het welzijn en de gezondheid van dieren moeten herstellen en/of bewaken en al het mogelijke moeten doen om ernstige tekortkomingen in de verzorging van dieren onder de aandacht te brengen. 

Bio-industrie
In eerste instantie richten ze hun pijlen op de bio-industrie en de misstanden in de slachthuizen. "We produceren zo massaal. De bulk is bedoeld voor de export. We hebben onszelf wijsgemaakt dat we de hele wereld moeten voeden. En dat moet concurrerend, dus goedkoop. Met als gevolg: ellende alom." 

Veearts
Al als klein jongetje - hij groeide op in Terwinselen - wist hij dat hij veearts wilde worden nadat hij met het kindervakantiewerk een boerderij had bezocht. "Maar tijdens mijn studie kwam ik er al vrij snel achter dat het niets voor mij was. Je gaat niet naar een individuele koe om het dier beter te maken maar om te onderzoeken waarom ze niet genoeg melk produceert of om te kijken of ze drachtig is. Ik sprak laatst een zakenman die niet eens wist dat een koe alleen melk produceert als ze een kalfje heeft geworpen. Dat vind ik verbazingwekkend. Weet je wat voor een drama het is, als een kalf wordt weggenomen bij zijn moeder? Het geloei gaat door merg en been. Maar we zijn het normaal gaan vinden. Of we weten het niet eens." 

Vegetarisch
Zelf nam hij, samen met zijn gezin, enkele jaren geleden de beslissing om vegetarisch te eten. Zijn 18-jarige dochter en hijzelf zijn nog een stap verder gegaan en zijn veganist geworden. "Omdat we ook niet willen dat dat kalfje bij zijn moeder wordt weggepakt", zegt hij. Nee, hij neemt het de boer niet eens kwalijk. Die is onderdeel geworden van het systeem. En misstanden zijn er niet alleen in de vee-industrie. 

Manifest
Samen met andere dierenartsen stelde Smeets een manifest op tegen het fokken van zogenaamde brachycefale (kortsnuitige) hondenen kattenrassen die momenteel erg populair zijn. Het televisieprogramma Radar besteedde er eind vorig jaar aandacht aan. Want die raskatten lijken misschien schattig met hun platte neusje, korte poten of gevouwen oren, maar kampen wel met ernstige gezondheidsproblemen. 

Accessoire
Sinds 1 juli 2014 is het verboden om te fokken met gezelschapsdieren als het welzijn en de gezondheid van de dieren worden benadeeld. Toch gebeurt dat nog steeds. "Zoals zo vaak is het de vraag die bepaalt: of het nu gaat over rashonden of over wat er op je bord ligt", zegt Smeets, die voor verplicht steriliseren is. "Op die manier voorkom je dat ze opnieuw voor de fok worden gebruikt." 
Te vaak, zegt hij, wordt een huisdier gezien als een accessoire. "Puur gekozen op uiterlijk. Dieren waar weinig mee gewandeld wordt. Denk aan chihuahua’s die op de kattenbak gaan. Ik denk dat ze dolblij zouden zijn met een boswandeling." 

Huisdieren
Ja, hij heeft ook huisdieren. Een kat, die vijf jaar geleden door de dierenambulance werd binnengebracht. Gevonden langs de kant van de weg met een gebroken heup. Niet gechipt, dus zonder eigenaar. Het diertje moest afgemaakt worden. Want als de kosten te hoog zijn, dan is redden geen optie. Hij besloot haar op te lappen en zelf te houden. Zijn hond was de enige overgebleven pup in een nestje labradors, gekruist met golden retrievers. De rest was mollig en wit. Zij niet. Het is, denkt hij, typerend voor meer dierenartsen. Ze houden zelf de scharminkels. 

Weinig veranderd
De strengere wetgeving ten spijt, is er de voorbije jaren maar weinig veranderd. "Sterker nog: de extremen worden steeds erger. Sommige dieren kunnen amper eten. Het is ethisch onacceptabel. En toch hebben wij dit als dierenartsen jarenlang gefaciliteerd", zegt Smeets, die vindt dat zijn beroepsgroep best wat kritischer naar zichzelf en naar de branche mag kijken. "Veel dierenartsen doen gewoon wat van hen gevraagd wordt. Als de boer preventief antibiotica wil toedienen aan varkens, dan doen ze dat. Wij als caring vets zeggen: nee, je hebt je eigen integriteit. De tijd dat we alles accepteren is voorbij. We worden gedwongen om bepaalde ingrepen te doen als dierenarts. Ik moet bijvoorbeeld keizersnee doen bij een hond die in barensnood is. Als het dier in die positie is gebracht door onverantwoord handelen van een fokker sta ik er niet achter. Maar moet ik het toch doen." 

'We gaan er iets aan doen'
"Die brachycefale rassen hebben wij zo gemaakt. Steeds korter en korter. De Franse bull is een ongelooflijke populaire hond. Hartstikke leuk. Heel sociaal en heel vriendelijk. Maar een groot deel is absoluut ongezond. De meeste honden en katten worden impulsief aangeschaft. Het is ook heel moeilijk om niet voor de bijl te gaan, als je bij een nestje pups staat. Ik snap het wel. Het is een complex probleem. We richten ons dan ook op de verkopers en de fokkers. Die hebben een enorme verantwoordelijkheid. Er is te weinig zelfregulerend vermogen. Het is als de slager die zijn eigen vlees keurt. De fokvereniging zegt: we gaan er iets aan doen. We gaan voor gezondheid. Maar is dat wel zo? Er wordt gepraat over patella luxatie, een losse knieschijf. Dan denk ik: hebben we geen andere problemen? Ontstekingen door overmatige plooivorming en oogaandoeningen. Noem het maar op. De raad van beheer op kynologisch gebied is bezig met een fair fokprogramma, samen met de universiteit Utrecht. Er wordt gesproken over omslag. Ik moet het nog zien. Tentoonstellingen bepalen wat de maat is. Ik had laatst mensen in de praktijk met een prachtige Franse bull. Zo één met een mooi gerekt lijf en een mooie snuit. Die mensen waren helemaal verbaasd. Zeiden: jij bent de eerste die dat vindt. Alle anderen zeggen: dat is geen echte." 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →