Dag 16: ‘Goed onderwijs is de enige manier om eruit te komen’

Print
Dag 16: ‘Goed onderwijs is de enige manier om eruit te komen’

vlnr. Christian van den Brekel, Babs Hanssen, Swen Schellings en Monique Reversma Afbeelding: De Limburger

Een school met het predicaat ‘goed’. Met docenten die soms maatschappelijk werkers lijken en 110 leerlingen die soms liever op school zijn dan thuis. Basisschool Sint Paulus in Heerlen ligt in de wijk Heerlerheide en telt een hoog percentage kinderen dat het thuis niet breed heeft. Dat vraagt extra inzet van de leraren. "Deze school gaat verder dan mensen te leren wordt met dt te schrijven.”

Aan tafel zitten deze ochtend docent Babs Hanssen, directeur Swen Schellings, aankomend directeur Christian van den Brekel en adjunt-directeur Monique Reversma.Ik heb de school benaderd omdat het in een wijk ligt met een redelijk hoog percentage kinderen die opgroeien in armoede. Schellings valt maar meteen met de deur in huis: Je kunt kinderen in armoede pas goed helpen als ze goed onderwijs krijgen. En, je zult de ouders ook moeten leren om te leren.

 “Ik denk dat 40 procent van onze leerlingen te maken heeft met armoede.  En dan tel ik ook de verborgen armoede mee. De kinderen uit gezinnen waar we het niet van weten”, zegt directeur Swen Schellings. “We zien het bijvoorbeeld aan de ouderbijdrage die voor sommige ouders een probleem is. Dan wordt de 25 euro die we vragen, betaald met kleingeld.”

.Broodtrommels
Maar je merkt het op school aan meer dat kinderen het niet breed hebben.  Aan te dunne jassen in de winter, te kleine schoenen, kapotte kleding of bijna lege broodtrommels. Sommigen leerkrachten hebben standaard een paar extra boterhammen bij zich en daarnaast krijgen de kinderen het komende half jaar drie keer per week groente en fruit op school.

Schellings: “Je merkt het ook aan het feit dat kinderen thuis vaak nauwelijks kennis krijgen aangereikt. Als we een thema behandelen, zie je dat lang niet alle kinderen iets van thuis mee kunnen nemen om te laten zien.”

Geheimen
Kinderen hebben geheimen, zegt Monique Reversma. Ze nemen de last van thuis mee naar school. Kinderen die soms niets mogen laten merken van ouders. Of die niets willen zeggen. “Als we het merken, gaan we ook altijd met ouders in gesprek. En dat kan alleen als het klimaat veilig is, ook voor de ouders.”

Een veilig klimaat is dan ook van zeer groot belang. Babs Hanssen: “De grondhouding hier is positief. Je mag er zijn, hier is het veilig. Want veiligheid is niet voor al onze kinderen vanzelfsprekend. Het zijn kwetsbare kinderen die behoorlijk afhankelijk zijn van de leerkracht. Die is vaak de enige stabiele factor. Hier heerst  rust, reinheid en regelmaat. Dat is er thuis vaak niet. Bijvoorbeeld hier eten we samen en dat is voor kinderen soms ook een openbaring.”

Onderwijs
Als school – en zeker als deze school- moet je verder gaan dan het leren van wordt met dt, zegt Schellings. “Het is onze maatschappelijk opdracht om voor kinderen die het thuis moeilijk hebben, wat te doen. En dat gaat veel verder dan het geven van onderwijs.”

Dat betekent ook intermediair zijn voor bijvoorbeeld stichting Leergeld of het Jeugdsportfonds zodat kinderen kunnen gaan sporten of een zwemdiploma kunnen halen. Naschoolse activiteiten regelen, met maatschappelijk werk in gesprek gaan en vooral met de ouders.

Opvoeding
Vooral dat laatste is belangrijk. Daarom voert de school het zogeheten VVE-thuisprogramma uit. Kort gezegd komt dat erop neer dat docenten ouders vertellen over wat er allemaal op school gebeurt, maar ook praten over opvoedingszaken, zoals bedtijden en tandenpoetsen.

Babs Hanssen: “Ik nodig  een paar keer per jaar zoveel mogelijk ouders uit op school . Dan praten we over wat we aan het doen zijn op school, welke thema we hebben en wat je bijvoorbeeld met de kinderen zou kunnen doen thuis. Vaak ontstaan er gesprekken over opvoeding. Over kinderen die niet luisteren of brutaal zijn. Ik leg uit dat wij daar ook wel mee te maken hebben en hoe we daarmee omgaan. Dat wij een beloningssysteem hebben en dat dat werkt. Kinderen groeien van complimenten. Krijgen meer zelfvertrouwen, maar de ouders ook. Die krijgen soms ook huiswerk mee.”

Christian van den Brekel: ”We willen de opvoeding van ouders niet overnemen, maar we willen de kinderen wel de kans geven om armoede te ontvluchten door qua leerprestaties eruit te halen wat erin zit.”

Strijd
Praktische en financiële hulp biedt de school in principe niet. Maar de school fungeert wel als intermediair. Bijvoorbeeld voor de stichting Leergeld of het Jeugdsportfonds. Volgens de docenten van Sint Paulus zouden scholen een leidende rol moeten pakken als het gaat om de strijd tegen kinderarmoede. Meer regie. Van den Brekel: “De structuren – de financiële structuren ook- zouden daarop moeten worden aangepast. Niet de zorg overnemen, maar wel de verbindingen leggen met andere organisaties Onze invloed is soms beperkt en dat is wel jammer.”

Swen Schellings: “De enige manier voor een kind om uit de armoede te komen, is goed onderwijs. Maar soms is het lastig voor leerlingen om goede resultaten en werkhouding ook in het voortgezet onderwijs vast te houden. We hadden hier een leerling met een hele hoge Cito-score die naar het voortgezet onderwijs met een VWO-advies ging. Maar binnen drie maanden viel hij terug omdat er thuis geen ondersteunende structuur was. Wat kun je ook verwachten van ouders die zelf laaggeletterd zijn. Dat is hartstikke moeilijk. Al kun je maar een kind uit de situatie halen. Dat is er in ieder geval één. Die hoop moet je houden.”

Terug naar Wat beweegt Limburg