‘Truc’ van rechters bij Valkenburgse zedenzaak onder de loep

Print
‘Truc’ van rechters bij Valkenburgse zedenzaak onder de loep

De Valkenburgse zedenzaak werd behandeld in de rechtbank van Maastricht. Afbeelding: ANP/Marcel van Hoorn

Valkenburg / Walem - Het kabinet buigt zich over omstreden ‘truc’ uit de Valkenburgse zedenzaak. Mogen rechters taakstraffen blijven geven in ‘zware’ zaken waarin de wetgever dat eigenlijk niet wil?

Minister Sander Dekker (VVD, Rechtszaken) onderzoekt of rechters een loopje nemen met de wet. Zij geven nog regelmatig taakstraffen in plaats van celstraffen voor zware gewelds- en zedendelicten. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Veranderd
In 2012 werd de wet juist veranderd om dit onmogelijk te maken. Daarmee werd tegemoetgekomen aan de maatschappelijke beroering die telkens ontstond wanneer bij zware misdrijven ‘slechts’ taakstraffen waren opgelegd. De nieuwe wet zou neerkomen op een ‘taakstrafverbod’ voor zaken waarop meer dan zes jaar cel staat, en waarbij het slachtoffer ernstige gevolgen heeft ondervonden. Maar rechters gebruiken een maas in de wet om toch taakstraffen op te leggen. Ze koppelen er dan bijvoorbeeld enkele dagen celstraf aan vast.

Taakstraffen
De meest in het oog springende strafzaak waarbij dit gebeurde is de Valkenburgse zedenzaak, die draait rond betaalde seks in een hotel met de minderjarige ‘Kimberley’, in 2014. Veel mannen die klant waren hadden in de ogen van justitie langere tijd achter de tralies gemoeten. Het gerechtshof in Den Bosch koos echter in het gros van de gevallen voor taakstraffen, plus één dag cel. Juridisch gezien konden de rechters dit binnen de grenzen van de wet doen, zo oordeelde advocaat-generaal Geert Knigge van de Hoge Raad eerder deze maand.

Omstreden
Toch blijft de aanpak omstreden. Tegenstanders stellen dat rechters ongehoorzaam zijn. Voorstanders zeggen echter dat taakstraffen het risico op herhaling verkleinen, omdat hier reclasseringstoezicht aan wordt gekoppeld. Volgens de onderzoekers stellen rechters dat een lange celstraf dan ‘meer kwaad dan goed zou doen’. Verder zouden sommige misdaden ‘formeel’ wel onder de zaken vallen waarvoor het taakstrafverbod geldt, maar vonden de rechters na bestudering dat de zaak ‘feitelijk’ niet zo ernstig was.

Sinds het ‘taakstrafverbod’ is in bijna 2.000 zaken één dag cel met taakstraf opgelegd; daarvoor gebeurde dat maar 83 keer.

Reactie
Minister Dekker denkt dat rechters binnen de wet handelen, maar wil de conclusies uit het onderzoek met ‘het veld bespreken’ en dan met een beleidsreactie komen. Daarbij moet hij rekening houden met politieke druk: coalitiegenoot CDA is fel tegenstander van de constructie.