Dag 19: Sommen maken met stress in je lijf

Print
Dag 19: Sommen maken met stress in je lijf

Peter Satijn Afbeelding: Johannes TImmermans

Basisschool Wereldwijs staat in het hart van Landgraaf. Op de school zitten 300 leerlingen, waarvan er ongeveer 40 tot 50 kinderen opgroeien in armoede. “In en in triest”, vindt directeur Peter Satijn. “Het is de taak van ons allemaal om daar iets aan de te doen. Dus ook van de school.”

“Het ergste vind ik dat kinderen worden opgezadeld met de problemen van hun ouders. Ze kunnen er niets aan doen, maar ondervinden wel de (soms levenslange) gevolgen.

Je ziet het lang niet altijd. Kinderen zijn vaak heel solidair met hun ouders en lopen dus niet met armoede te koop. Omdat ze hun ouders niet in een lastige situatie willen brengen, omdat ze zich schamen zich en omdat ze hebben het gevoel dat ze er tóch niets aan kunnen veranderen. Waarom zouden ze er dan over beginnen?

Chocomel
De school vraagt aan ouders een vrijwillige bijdrage van 40 euro per jaar. Dat geld hebben we nodig om voor de kinderen leuke activiteiten te kunnen organiseren. Armoede merk je als ouders dit bedrag niet betalen. Ze zijn het dan zogenaamd vergeten, maar het komt nooit. We praten daar dan wel over met ouders, want je wilt natuurlijk niet dat een kind niet mee kan. In hele uitzonderlijke gevallen hebben we zelf het reisje betaald en een glaasje chocomel tijdens Sinterklaas krijgen de kinderen heus wel.

Natuurlijk weten we dat er ouders zijn die de ouderbijdrage niet kunnen betalen. Die verwijzen we ook door naar bijvoorbeeld stichting Leergeld. Soms gaan we zelf met ouders om tafel zitten om te kijken naar oplossingen. Maar er zijn ook ouders die er niet over willen praten. Uit schaamte, of uit trots. Dat is de groep die geen hulp zoekt. Die die openheid niet willen en het liever verborgen willen houden.

Luizen
De gevolgen van armoede voor kinderen merken we op school regelmatig. Bijvoorbeeld als er kinderen zijn met luizen, maar ouders de luizenbehandeling niet kunnen betalen. Dat spul is ook hartstikke duur. Dan gaat een groot deel van het weekbudget eraan.

 We merken het ook aan kinderen die bijvoorbeeld vaak te laat zijn, vaak ziek zijn of regelmatig verzuimen. Sommigen kinderen moeten 2 kilometer de berg op lopen, omdat hun ouders geen geld hebben voor de bus of een fiets. We hebben ook wel eens fiets geregeld voor iemand. Dat doen we zoveel mogelijk onder de tafel. Omdat we mensen niet in verlegenheid willen brengen, maar willen voorkomen dat andere ouders jaloers worden. Mensen oordelen toch al zo snel. ‘Wel een mobiel hebben, maar geen schoolgeld kunnen betalen?’, zeggen ze dan.

Appeltje
Je ziet soms ook aan kinderen of ze arm zijn. Hoe ze eruit zien. Of ze gewassen zijn, of hun schoenen kapot zijn. Of ze gegeten hebben. We hebben kinderen die zonder ontbijt naar school komen. Die dan zeggen ‘ik had geen honger, of geen zin om te eten’. Dan weet je vaak genoeg. Dan geven ze hier een appeltje of iets. Of we merken het aan de ouders. Ze zijn vaker ziek, hebben geen baan, zijn gescheiden.

Kinderen hebben last van armoede. Het zijn problemen waar ze niets aan kunnen doen, maar waar ze langdurig last van hebben. Kinderen nemen de problemen van hun ouders mee naar school. Soms proberen ze de thuissituatie  verborgen proberen te houden. Lopen ze rond met gedachten als ‘als ze maar niet zien dat mijn jas kapot is.  Als ze maar niet vragen of ik kan spelen’. Die stress voelen die kinderen de hele tijd en dan moeten ze  nog sommen gaan maken. Ik vind het soms een wonder dat een kind hier nog vrolijk kan rondlopen als je weet hoe de thuissituatie eruit ziet.”

Opgelucht
De taak van school is een goede relatie opbouwen met de ouders, zodat we dingen bespreekbaar kunnen maken. Een luisterend oor kunnen bieden, zoeken naar oplossingen of doorverwijzen. Ouders zijn vaak opgelucht na een gesprek. ‘Gelukkig, de meester weet het ook’.

In deze regio gaat armoede over op armoede. Vaak generaties lang. Dat is in en in triest. En het is de taak van ons allemaal om daar iets aan de te doen. Ook van de school. Kinderen kunnen zich niet optimaal ontwikkelen als ze het thuis zwaar hebben. En het is onze taak om de kinderen zo goed mogelijk te ontwikkelen. Kinderen die veel stress ervaren, ontwikkelen zich niet zo goed als kinderen die dat niet hebben. En leren met een lege maag gaat ontwikkelen ook niet. Kinderen raken geïsoleerd. Die durven geen vriendschappen aan te gaan uit angst dat ze het merken, dat ze een keertje mee naar huis willen komen wat niet kan.

Kloof
De kloof tussen rijk en arm zien wij ook op school groeien. De ene groep kinderen groeit, de ander niet. Dan kun je als school niet stilzitten. Dat belemmert onze doelstelling als school om kinderen optimaal te laten ontwikkelen.”

 

Terug naar Wat beweegt Limburg