‘De campus is een ideale speeltuin’

Print
‘De campus is een ideale speeltuin’

Afbeelding: Brightlands

Prof. Dr. Ben Feringa won in 2016 de Nobelprijs voor de Scheikunde. Hij kreeg de prijs samen met de Fransman Jean-Pierre Sauvage en de Brit Fraser Stoddart voor hun onderzoek naar moleculaire machines. Op basis van deze wetenschap bouwde Feringa met zijn team moleculaire autootjes die 20.000 keer kleiner zijn dan een mensenhaar. Ze zijn met behulp van licht of warmte bestuurbaar, waardoor ze bijvoorbeeld op precies de juiste plek in je lichaam medicijn zouden kunnen afgeven. En ze kunnen op talloze andere gebieden worden ingezet.

Ben Feringa (1951) is hoogleraar nanotechnologie en synthetische organische chemie aan de Rijksuniversiteit Groningen, de universiteit waar hij ook studeerde en promoveerde. Feringa groeide op in een boerengezin met negen kinderen. Op de boerderij ontstond zijn liefde voor zijn belangrijkste inspiratiebron: de natuur. Zelf woont hij met zijn vrouw en drie dochters op fietsafstand van de stad Groningen. In zijn vrije tijd is hij graag met geschiedenis bezig, hij probeert een moestuin te onderhouden én hij schaatst. Die laatste hobby leverde hem zelfs een zilveren Elfstedentochtkruisje op – een onderscheiding die dicht in de buurt komt van de Nobelprijs.

Op 19 september verzorgde Ben Feringa een lezing in de reeks Brightlands Science Lectures. Ook ging hij met studenten en young professionals in gesprek tijdens een College Tour op Brightlands Chemelot Campus. We portretteren hem aan de hand van vijf steekwoorden.

EEN – Nieuwsgierigheid
‘Nieuwsgierigheid. De wil om iets nieuws te ontdekken. Dat is wat mij drijft. Ik voel me soms net zoals de gebroeders Wright zich gevoeld moeten hebben. Je wilt iets dat eigenlijk niet kan. Als het dan toch lukt, dat is geweldig. Daarom vind ik het zo belangrijk dat studenten de ruimte krijgen om te onderzoeken. Om te falen. Daar leren ze van. De universiteit moet hun speeltuin zijn. Helaas worden studieprogramma’s dichtgetimmerd. Dat nodigt niet uit tot experimenteren. We moeten in Nederland veel meer investeren in onderwijs en wetenschap.’

TWEE – Moleculen
‘Ik ben gek op moleculen. Het is fantastisch dat je zelf een molecuul kunt bouwen. Dat je iets kunt maken, dat eerder niet bestond. Vergelijk het met een componist die met een lege notenbalk begint. Dat we er in geslaagd zijn om moleculen synchroon vooruit te laten bewegen, daar zit 30 jaar werk in. Dat dát nu kan, zorgt voor oneindig veel nieuwe mogelijkheden. Mogelijkheden die we hard nodig hebben. Want er liggen zoveel uitdagingen op het gebied van duurzaamheid. Denk aan alternatieven voor schaarse bronnen. Denk aan betere medicijnen. Aan oplossingen voor het CO2-vraagstuk. Wij gaan de chemische industrie veranderen!’

DRIE – Doorzetten
‘Als je onderzoek doet, weet je dat er dingen mislukken. Of beter gezegd: dat er dingen anders uitpakken dan je gedacht had. Dat is niet leuk. Maar het hoort er bij. Je leert ervan, misschien wel meer dan van je successen. Fundamenteel onderzoek is onmisbaar. Zonder dat is er geen innovatie mogelijk. Zet dus door. Jaag je dromen na.’

VIER – Groningen
‘Dat je ook in Groningen de Nobelprijs kunt winnen is voor veel mensen een opsteker. Natuurlijk zijn Harvard en Cambridge prestigieuze universiteiten. Voor mij was de balans tussen werk en privé een belangrijke reden om in Groningen te blijven. Die stabiele basis is het fundament voor mijn werk. Je hoeft niet in het buitenland of de Randstad te zitten om succesvol te zijn. Overal gebeuren mooie dingen. Op deze campus bijvoorbeeld. Als je hier als student binnenkomt, word je toch vanzelf blij? Het gaat om de faciliteiten, om state-of-the-art apparatuur, om de mogelijkheden die je krijgt. Die zijn hier volop.’

VIJF – Ondernemendheid
‘In Nederland trainen we mensen om onafhankelijk te denken en om samen te werken. In de VS zijn studenten competitiever ondernemender. Ze starten sneller een eigen bedrijf. Hier zijn we bang om te mislukken. Waarom? Zo’n ervaring maakt je rijker. Het is goed dat je ervaart wat de markt vraagt. Dat je ook in praktische toepassingen kunt denken. Wat dat betreft is de Brightlands campus een ideale speeltuin. Bedrijven en kennisinstellingen trekken hier samen op. Je leert van elkaar, zit dicht bij het vuur. Dat zou ik in Groningen ook wel willen.’

Lees meer op de website van Brightlands