Dag 9: Goede voornemens bij verkiezingen geen garantie voor succes

Print
Dag 9: Goede voornemens bij verkiezingen geen garantie voor succes

Afbeelding: iStock

Elke stem telt. Zo luidt de deze week gelanceerde campagne van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook op lokaal vlak proberen gemeenten de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart te bevorderen. Aan goede voornemens geen gebrek, ook bij de Limburgse kiezer. Maar of het wat oplevert?

Laten we bij de Limburgse kiezer beginnen. Die loopt over van de goede voornemens. Op papier althans. Een representatief onderzoek in opdracht van De Limburger - de presentatie volgt later deze week, maar speciaal voor Wat Beweegt Limburg klappen we hier uit de school - leert dat maar liefst 65 procent van de ondervraagden zeker gaat stemmen. Nog eens 17 procent heeft het vakje 'waarschijnlijk' aangevinkt en slechts 12 procent weet nu al dat er geen vakje rood wordt gemaakt.

Als de goede voornemens ook in praktijk worden gebracht zou dat leiden tot een nieuw en onwaarschijnlijk opkomstrecord in de zuidelijkste provincie van het land. Die praktijk is echter een stuk weerbarstiger. In de wetenschap dat nog geen vier jaar geleden slechts de helft van de kiesgerechtigde Limburger de gang naar de stembus maakte, mag je je afvragen of de ondervraagden hier helemaal open kaart hebben gespeeld.

Waaier
De redenen om niet te gaan stemmen vormen een gevarieerde waaier. Van weersomstandigheden tot onvrede over het lokale beleid, van kwijtgeraakte stempassen tot desinteresse, zegt Julien van Ostaaijen. Hij is universitair docent aan de Tilburgse universiteit en wetenschappelijk  adviseur bij ProDemos, het huis voor democratie en rechtsstaat en onderzocht eind 2016 de mogelijkheden om de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen te verbeteren.

Geen effect
Voor de bedenkers van met name de lokale campagnes die vlak voor de verkiezingen worden gelanceerd heeft Van Ostaaijen allerminst een blijde boodschap. Hij twijfelt geen moment aan de goede bedoelingen van dergelijke promotieacties, maar meetbaar effect hebben ze niet of nauwelijks. "Ik zeg daarmee niet dat ze helemaal geen nut hebben", bouwt de bestuurskundige enige nuancering in, "maar het gestelde doel komt niet dichterbij." 

Actie
Van Ostaaijen pleit voor permanente actie boven tijdelijk alles uit de kast trekken om de kiezer tot stemmen te bewegen. Daarvoor is bovenal meer inzicht nodig in de redenen om thuis te blijven. "Als bijvoorbeeld blijkt dat burgers vinden dat de gemeente hen onvoldoende informeert, kun je daar structureel iets aan veranderen. Dat werkt beter dan kortlopende campagnes vlak voor de verkiezingen."

Terug naar Wat beweegt Limburg