Plan: bouw prototype Einstein Telescope in Zuid-Limburg

Print
Plan: bouw prototype Einstein Telescope in Zuid-Limburg

Impressie van de Einstein Telescope bovengronds. Afbeelding: Nikhef

Het nationaal instituut voor subatomaire fysica Nikhef wil over enkele jaren in Zuid-Limburg een prototype van de Einstein Telescope bouwen.

Het gaat om een kleine variant van de detector voor zwaartekrachtgolven die mogelijk in het Heuvelland gebouwd gaat worden. De wens om zo’n prototype te bouwen, is ontstaan tijdens de voorbereidingen voor de komst van de Einstein Telescope.

Het model kan bijdragen aan het perfectioneren van de techniek die nodig is voor de uiteindelijke detector. Naast het vergaren van expertise, versterkt het ontwikkelen van een prototype het wetenschappelijk klimaat in de regio.

Driehoek
Het plan zal pas concreet worden als het ­besluit om de Einstein Telescope te bouwen daadwerkelijk is genomen, wat naar verwachting rond 2021 is. Het is de bedoeling dat de Einstein Telescope op 200 meter diepte in de grond wordt gebouwd als een driehoek met armen van 10 kilometer lang.

Het gaat om een investering van ruim een miljard euro. Het prototype zou bovengronds worden ­gebouwd met armen van 20 meter lengte. Een concrete locatie is nog niet in beeld.

Het ontwikkelen van het prototype duurt ongeveer vijf jaar en gaat ­minstens tien miljoen euro kosten.

Laserlicht
Zwaartekrachtgolven worden gemeten met laserlicht dat met spiegels in lange tunnels wordt weerkaatst. Het gaat om extreem precieze metingen, waarbij minieme afwijkingen van een miljardste van een nanometer kunnen worden vastgesteld.

De buizen moeten volledig vacuüm zijn en de spiegels ­extreem gekoeld. Behalve de Eu­regio zijn ook Sardinië en Hongarije in de race voor de Einstein Telescope. Met name Italië is een serieuze concurrent.

Detector
Italië is onlangs gepasseerd bij de toekenning van de EMA (Europees Medicijn Agentschap), dat vanwege de Brexit uit Londen vertrekt en naar Amsterdam gaat. Italië zet daarom nu stevig in op het binnenhalen van de detector. Het bestaan van zwaartekrachtgolven, al door Einstein voorspeld, werd in 2015 voor het eerst bevestigd.

Lees ook: Mysteries van het universum in Zuid-Limburg ontrafeld