'Hoe waar moet een verhaal zijn om de wereld te veranderen?'

Print
'Hoe waar moet een verhaal zijn om de wereld te veranderen?'

Afbeelding: De Limburger

COLUMN - Stel, Jezus Christus zat donderdagavond om half negen met een bak chips voor de TV. Zou Hij Zichzelf hebben herkend in Tommie Christiaan?

Zou Hij bij de optocht in The Passion aan Zijn eigen lijdensweg hebben gedacht? Als u nu heel hard ‘Nee!’ lacht, denkt u dan dat Hij Zichzelf wel herkent in het geweeklaag in Bachs Matthäus Passion? Op doeken van Caravaggio? In de evangeliën?

Die evangeliën vertellen, zie de kijkcijfers van donderdagavond, misschien wel het krachtigste verhaal ooit. Het heeft onze wereld gevormd. Zo’n goed verhaal moet je niet kapot checken. Maar toch: als ik ooit een enkeltje tijdreis zou winnen, straalde ik mezelf naar het begin van onze jaartelling om ergens tussen Galilea en Judea op zoek te gaan naar de man die meer dan Karel de Grote of Hitler de menselijke geschiedenis heeft bepaald. Waarom? Voor een selfie natuurlijk, maar vooral om te controleren wat er nu van klopt. Want, enorm actueel: hoe waar moet een verhaal zijn om de wereld te veranderen?

Tijdreizen is vooralsnog problematisch. Gelukkig hebben historici manieren bedacht om Jezus’ leven toch te onderzoeken. Dat levert een lijst op met zaken die min of meer ‘zeker’ zijn. Dat Jezus aan een kruis stierf, staat met stip bovenaan, omdat het ook buiten de evangeliën wordt vermeld. Historici zijn de journalisten van het verleden: iets klopt als meer bronnen het bevestigen.

Veel fascinerender vind ik een andere topper op dat lijstje. Een detail. Een klein, houten plankje, met vier letters: ‘INRI’, Jezus van Nazareth, Koning der Joden. Waarom vertrouwen Jezus-onderzoekers dat bordje meer dan bijvoorbeeld verhalen over zijn geboorte?

Ze hanteren het ‘criterium van verlegenheid’. Dat gaat uit van de logica dat je geen gênante details gaat verzinnen als je iemands heldendaden beschrijft. Zie het boek van/over Jos van Rey: louter lof. Als er desondanks iets beschamends in zo’n PR-tekst staat, is het waarschijnlijk waar. 

En dat INRI ís beschamend. De messias die als een ordinaire rebel door de Romeinen werd gekruisigd, die op politieke macht zou azen als koning der Joden - het past allemaal zo slecht in Zijn plaatje en dat van Zijn volgelingen dat het waarschijnlijk klopt. Waarom zouden alle vier de evangelisten het anders melden?

Donderdagavond ontbrak het bordje. Toch zagen we geen sprookje. De kruisiging is historisch. Jezus heeft bestaan. Een moeder zal Hij ook hebben gehad. En wie weet, kon Petrus wel net zo goed rappen als Brainpower.

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →