'Ik heb de bodem van de eenzaamheidsput gevoeld'

Print
Gemiddeld een op de drie huwelijken in ons land loopt spaak. Dat brengt vaak veel emoties met zich mee voor beide echtelieden. Gevoelens van leegte en eenzaamheid ook, vertelt John Aretz. Hij “voelde de bodem van de put”, maar wist er uiteindelijk ook weer uit te klimmen.

Ze leerden elkaar kennen in 1976 en trouwden, na een paar jaar te hebben samengewoond, in 1984. John Aretz uit Brunssum (65) pakt er een foto bij, van hem en zijn Gaby*. Twee gelukkige jonge mensen, in het landschap van de Amerikaanse Grand Canyon. “Ze was mooi, empathisch, toegewijd en zorgzaam. We zijn heel lang, heel gelukkig geweest samen.”

Tot er barstjes komen in het geluk. Gaby wordt ziek. Ze krijgt steeds meer lichamelijke klachten. Een reumatische aandoening. “Ze moest steeds meer dingen loslaten, ons wereldje werd steeds kleiner. Er kwam steeds minder vaak bezoek, zelf trokken we er ook bijna nooit meer op uit. Ze had er geen behoefte meer aan. Ik ben altijd een man van het verenigingsleven geweest, ik kom uit een grote familie. Als er bijvoorbeeld kermis in het dorp was, ik ben geboren in Schaesberg, het was altijd groot feest. Dat miste ik, ons wereldje werd steeds kleiner. Beetje bij beetje voelde ik me in een zwart gat worden gezogen, terwijl buiten de zon scheen.”

'We zakten steeds dieper weg'
“Natuurlijk wil je zorgen voor iemand van wie je houdt, als die ziek wordt”, vervolgt John. “Dat heb ik ook gedaan. Je laat je vrouw tenslotte niet zomaar vallen. Ik heb jaren rondgelopen met een dubbel gevoel: als ik nu voor mezelf kies, duw ik haar het ongeluk in. Dat schuldgevoel. We groeiden ongemerkt, langzaam maar zeker uit elkaar. Gaby was intussen door haar ziekte in de WAO beland. Dat viel haar zwaar. Ik zei dat ze hulp moest gaan zoeken, eens met iemand praten. Een psycholoog of psychiater. Dat wilde ze niet, wij komen er zelf wel uit. We zakten steeds dieper weg, voelde ik. Mijn werk, ik was ingenieur bij DSM, werd mijn uitlaatklep. Daar stortte ik me volledig op. Ik was 51. Mijn vader werd ziek, mijn enige zus kreeg kanker, mijn moeder moest naar een verpleeghuis. Ik werd bang alles en iedereen om me heen te verliezen, inclusief mezelf. Mijn karakter, mijn eigenheid. Ik glipte in een midlife-crisis, dreigde ook nog mijn baan kwijt te raken. Ik ben zelfs nog naar zo’n medium gegaan en heb daar een tarotkaart getrokken: ‘ik zal vrede hebben met alles wat ik achterlaat’ stond erop. Ik heb er met vrienden over gepraat en uiteindelijk heb ik in september 2002 mijn besluit genomen: ik ga.”

Herontdekken
De Brunssummer komt via vrienden terecht in een vakantiehuisje in Schinveld. Hij strekt beide armen. “Het was er nog kleiner dan deze woonkamer. Vier jaar heb ik er uiteindelijk gezeten, om mezelf te herontdekken. Ik weet nog de allereerste Kerstmis daar. Moederziel alleen. Heel bewust, overigens. Ze zeggen wel eens: voor elk jaar dat je in een relatie zit, heb je als die spaak loopt een maand nodig om dat te verwerken. Precies zo ben ik het aangegaan. Ik wilde me niet te snel weer binden, in een volgende relatie vluchten.  Ik was in mijn leven eigenlijk nooit écht alleen geweest. Eerst thuis, in die grote en warme familie. En daarna met Gaby. Zij kookte altijd voor mij. Ik heb, wat dat betreft, een luizenleven gehad. In dat huisje werd ik wereldkampioen magnetron-maaltijden. Pizza’s, chinees, als het maar snel klaar was. Ongezond eten.”

Beeldspraak
John Aretz praat graag in beeldspraken. “We zitten allemaal in een roeiboot op dezelfde grote oceaan. Je komt alleen en je gaat alleen, in het leven. Soms zit er, als je getrouwd bent of een relatie hebt, een tijd lang iemand naast je in dat bootje. Als die dan wegvalt, ja, dan wordt het ineens heel leeg.”

Werkloos
“Halverwege die vier jaar in dat vakantiehuisje, in 2005, werd ik inderdaad werkloos. Ik ben dol op golfen en zat vlak bij de baan, maar durfde er overdag niet naar buiten. Ik schaamde me. Het is een proces waar je doorheen moet, althans zo voelde ik dat. Soms belde Gaby op. Een keer stond ze bij me voor de deur. In tranen. Dat zijn moeilijke momenten. Dan ga je weer twijfelen. Ik had nog wat spullen bij haar liggen, die ging ik ophalen. Je houdt je groot, maar voor ik haar straat uit was, zat ook ik te snikken in mijn auto.”

Scheiding
Toch heeft hij nooit spijt gehad van zijn besluit om te scheiden. Ook daarvoor gebruikt John een beeldspraak: “Ik voelde me de laatste jaren van mijn huwelijk als zo’n heiligenbeeld onder een glazen stolp, waar je het steeds benauwder krijgt. Toen die stolp er uiteindelijk af ging, kreeg ik weer lucht en kon ik mezelf terug gaan vinden. Hoe kom ik hier ooit doorheen, denk je op zo’n moment. Ja, ik heb daar in dat vakantiehuisje wel de bodem van de eenzaamheidsput gevoeld. Nu weet ik, dat gevoel, die eenzaamheid, ik had het nodig en het is maar tijdelijk geweest.”

Uit de put
John Aretz weet zichzelf uiteindelijk weer uit de put omhoog te trekken. Hij raakt in gesprek met vrienden, neemt ze uiteindelijk in vertrouwen. Maar ontmoet ook mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Het verdriet en de pijn van een scheiding. Hij ziet ook hoe commerciële datingsites en vooral -bureaus, volgens hem, misbruik maken van de emoties van de ellende waarin mensen verkeren. Hoe ze hen hoge bedragen laten betalen voor vage beloftes van toekomstig nieuw geluk.

Lotgenoten
Het brengt de Brunssumer op het idee zelf iets positievers te willen doen voor zijn lotgenoten. Iets waarmee hij ze weer - zoals hij zelf - uit hun (soms zelfgekozen) isolement kan halen. Ze weer kan laten genieten, samen met anderen. Van simpele dingen: een wandeling, een fietstocht of een avond bowlen. Voor de gezelligheid, maar ook om ervaringen te delen over wat ze mee hebben gemaakt. Om verdriet te delen over wat verloren ging, wat ze achterlieten, het verlies van of de strijd om de kinderen, de ruzies, de pijn, de verwijten. Het aangetaste zelfvertrouwen.

Cick4Friends
Het leidt uiteindelijk tot het opzetten van de website Cick4Friends. Een platform waar mensen zich kunnen aanmelden voor activiteiten met anderen die door een scheidingstraject gingen, of door een overlijden afscheid moesten nemen van hun levenspartner en er nu alleen voor staan. “Een site om alleenstaande 40-plussers tegen zo laag mogelijke kosten regionaal met elkaar in verbinding te brengen door het organiseren van laagdrempelige activiteiten”, zo omschrijft de initiatiefnemer het zelf. Elke week kan er worden gekozen uit zo’n twintig activiteiten. Onder het motto niets hoeft, alles mag heeft de website sinds de lancering in 2007 de basis gelegd voor al flink wat nieuwe vriendschappen, weet John. ‘Geluk en vrienden onder handbereik’, zo luidt de onderkop van de website.

'Allemaal hetzelfde rugzakje'
“We hebben allemaal hetzelfde rugzakje, dat schept toch op een of andere manier een band. Er wordt gelachen en gehuild. Mensen krijgen letterlijk nieuwe vrienden, ze vieren hun verjaardag samen, sommigen gaan samen op vakantie. En af en toe komt er, ongedwongen, echt iets heel moois uit”, zegt John stralend. Hij laat de huwelijksuitnodiging zien van José en Frans, een stel van 60-plus, met erop de tekst: ‘Click4Friends was een click voor ons verdere leven’.

Strijd tegen eenzaamheid
Hij heeft gehoord over de plannen van minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) en zijn strijd tegen de eenzaamheid. “Eens per jaar bij alle 75-plussers op bezoek gaan om te zien hoe het met ze gaat. Prima, maar dat is volgens mij niet de oplossing. Net zoals ouderen gezellig een dagje mee uit nemen. Hartstikke goed, maar ’s avonds komen ze toch weer alleen in hun eigen, lege huis terug. Eenzaamheid bij ouderen heeft te maken met het wegvallen van en een gebrek aan sociale contacten. Dus: daar moet je op tijd aan werken, als je pas op je 75ste begint met het opbouwen van een grotere vriendenkring, dan ben je te laat. Dat zou mijn advies zijn.”

Lat-relatie
Ook John Aretz zelf heeft het geluk weer gevonden, hoewel niet direct via de eigen website. Hij leerde Marlou kennen. In Heerlen. Nee, een nieuw huwelijk of samenwonen, dat zit er nog niet in. Een lat-relatie is voorlopig genoeg, zo vinden ze allebei. Net zoals ze allebei begrijpen dat ze, ieder voor zich, een stuk verleden in hun nieuwe relatie meebrengen. “Ik ben ruim vijfentwintig jaar samen geweest met Gaby. Ook zij heeft inmiddels een nieuwe partner, maar die tijd samen gum je niet zomaar uit, dat blijft voor altijd bij je.”

*Gaby is niet de echte naam van John Aretz ex-echtgenote. Uit privacy-overwegingen is deze naam gefingeerd.

Terug naar Wat beweegt Limburg