Hoe de kerk ouderen achter hun geraniums vandaan krijgt

Print
Hoe de kerk ouderen achter hun geraniums vandaan krijgt

Afbeelding: De Limburger

De Venlose wijk Genooi. Nergens in de regio Noord- en Midden-Limburg voelen zoveel mensen zich ernstig tot zeer ernstig eenzaam als daar. 23 procent, blijkt uit cijfers van de GGD. De huisartsen en de pastoor proberen er wat aan te doen.

Hoe anders was het in Genooi toen Tjeu Kunnen er in 1981 als pastoor begon. "Veel mensen zaten voor hun huis met elkaar te kletsen. Ze hadden een goede band samen. Men ving elkaar op. Het is een achterstandswijk, maar er was grote gemeenschapszin. Dat is nu allemaal veel minder, merk ik." 

Met die mindere gemeenschapszin is ook de eenzaamheid gegroeid, zo weet de pastoor. "Mensen zijn meer op zichzelf, hebben minder contact met elkaar." Hij schrikt niet van het GGD-cijfer, 23 procent ernstig eenzame mensen in zijn wijk. "Juist daarom hebben we enkele jaren geleden de werkgroep Venlo-Noord opgericht. Zeven keer per jaar organiseren we een verwenochtend. Om mensen achter de geraniums weg te krijgen, want ook wij kennen de stille eenzamen niet. Het is een succes. In het begin waren we met dertig man, nu al met honderd. Er is een stukje bezinning, we eten samen, maar het is bovenal gezellig. We nodigen mensen ook uit om naar de Witte Kerk hiernaast te komen, het buurtcentrum. Daar is vier keer per week open inloop met allerlei activiteiten, ook voor ouderen. Ze kunnen er wat drinken, een praatje maken, kaarten of gewoon de krant lezen. Het maakt niet uit wat je doet, als je maar komt."

Leegloop
Pastoor Tjeu Kunnen zit in zijn pastorie voor een kast vol theologische boeken. Pal naast de pastorie staat de Nicolaaskerk, waar hij de heilige missen leidt. Ook hier is de toeloop afgelopen jaren gekelderd. "Ik mag blij zijn als er op zondagmorgen dertig mensen in de kerk zitten." Voelt hij zichzelf wel eens eenzaam, in die steeds leger wordende kerk? "Ik haal erg veel voldoening uit mijn werk. Als ik iemand die eenzaam is probeer te steunen en voel dat het hem of haar goed doet, dan doet dat ook mij goed. Ik hoor wel eens: pastoor, ik zit alle dagen alleen, kwam er maar eens iemand. Dat is triest. Ons project wil mensen juist leren: blijf niet bij de pakken neer zitten, word actief, ga ergens heen."

De Nicolaaskerk, ontworpen door architect Joost van der Grinten, is sinds vorig jaar officieel rijksmonument. Maar de vraag is hoe lang hij nog als zodanig in gebruik blijft. "De kerk staat op de nominatie om aan de eredienst te worden onttrokken. Zodra ik stop hier, gaat ie dicht", aldus de 81-jarige pastoor. "Ik wacht op een goed aanbod van iemand die er een andere bestemming aan wil geven, al gaan we niet zomaar overal mee akkoord.” Het gebouw staat in de steigers. Om de stormschade te herstellen van februari. „Toen is een deel van het dak afgewaaid."

Prachtig plan
Burenplicht Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid lanceerde vorige week een actieplan tegen de groeiende eenzaamheid. Hij riep mensen op wat meer om te kijken naar hun directe buren. "Een prachtig plan, ik ben benieuwd hoe hij het verder uitwerkt. Maar raar is het eigenlijk wel dat je mensen moet oproepen tot burenplicht en aandacht voor de ander. Dat we kennelijk zo langs elkaar heen leven dat, zoals laatst in Kerkrade, iemand ongemerkt vier weken dood in huis kan liggen."

Ondersteunen
Terug naar de leegloop van ‘zijn’ kerk. Kunnen heeft er een duidelijke mening over. "Ik weiger te geloven dat het aan de mensen ligt. Eerder aan het instituut, dat is te ver weg gegroeid van de mensen, spreekt een taal die ze niet meer begrijpen en durft mensen niet te ondersteunen in de problemen die er zijn. Ik denk dat het instituut te veel met zichzelf bezig is en met de officiële leer. Ik hoop dat wij een nieuwe bisschop krijgen die wel ziet dat je tussen de mensen moet staan, dat je samen kerk bent. We hebben een charismatisch figuur nodig die de moed heeft om te zeggen: we gaan het anders doen. Nieuw elan. Nee, ik zou binnen ons eigen bisdom geen enkele kandidaat kunnen noemen."

Terug naar Wat beweegt Limburg