Sean (21) kwam zes jaar lang nauwelijks zijn kamer uit

Print
Sean (21) kwam zes jaar lang nauwelijks zijn kamer uit

Foto ter illustratie Afbeelding: iStock

De 21-jarige Sean sloot zichzelf zes jaar af van de wereld om hem heen. Hij kwam nauwelijks zijn kamer uit. Voelde zich depressief en ongelukkig over wat hij dacht dat anderen over hem dachten. Een jeugd in eenzaamheid. Inmiddels heeft hij, met hulp van Plinthos, de weg naar buiten gevonden.

Sean woont in een dorp in Zuid-Limburg. Zijn verhaal begint op z’n vijftiende. Het gaat niet goed op school. Hij is depressief. Eerst blijft hij af en toe, daarna voorgoed thuis. "Ik zat erg met mijzelf in de knoop". Hij gaat werken. Verschillende baantjes, maar nergens houdt hij het veel langer vol dan een paar maanden. "Ik werd steeds ontslagen. Dat droeg ook niet bepaald bij aan hoe ik me voelde. Je zelfvertrouwen gaat eraan."

Spiraal
Langzaam zakt Sean weg in een negatieve spiraal. "Ik werd steeds onzekerder. Steeds banger om naar buiten te gaan. Ik sloot me op in mijn kamer. Weken, maanden achter elkaar. Bang om wat anderen wel of niet van me zouden vinden." Waarom? Hij weet het niet goed. "Waarom wordt iemand depressief?" Er zijn dingen gebeurd in zijn vroege jeugd. Verschillende trauma’s, zo noemt hij het, en een ‘samenloop van omstandigheden’.

Verder wil Sean er niet over uitweiden. Behalve dan dat hij jarenlang heeft gedacht "dat het allemaal mijn schuld was", terwijl dat aantoonbaar niet zo is. "Maar zo helder denken, dat lukt je op dat moment niet meer. Die negatieve ervaringen laten een afdruk achter op je psyche. Daarom reageer je anders in bepaalde situaties. Je wordt voorzichtiger, want je wilt niet opnieuw gekwetst worden". Het is lastig om uit te leggen aan iemand die het niet zelf heeft meegemaakt, merkt hij. Wat gaat er om in het hoofd van een depressieve puber?

Drempel
"Ik zat veel alleen thuis. Je hebt wel behoefte aan contact, maar je komt de drempel om dat contact te zoeken niet over. Iets houdt je tegen. Emotioneel. Natuurlijk voelde ik me ontzettend eenzaam, alleen op mijn kamer. Je begint te twijfelen aan jezelf. Aan alles. Mensen om je heen vallen weg, vrienden ook. In het begin kwamen ze nog wel, maar op zeker moment raakte hun geduld met mij op. Zij wilden leuke dingen doen, maar ik was nooit vrolijk. Had nergens zin in. Ik zat daar maar, sip te zijn. Nu begrijp ik het wel dat ze wegbleven."

"Ik kwam steeds meer alleen te staan, trok me steeds meer terug. Naar buiten gaan of eens gezellig naar een feest, het werd steeds lastiger. De drempel hoger en hoger. Allerlei gedachten gaan door je hoofd, maar vooral: ‘ik ben minder waard dan wie ook’. En: naar wie kan ik toe? Immers, niemand die mij zal begrijpen. Dat idee had ik heel sterk."

Hulp
Sean begint te blowen. De wiet wordt zijn enige afleiding, even wegdromend uit de ‘boze buitenwereld’. Hij raakt verslaafd. Zijn ouders zien het gebeuren. Aanvankelijk kijken ze het aan, laten hem betijen. Het zal de leeftijd zijn. De puberteit. Maar zodra ze zich realiseren dat hun zoon hier niet zelfstandig uitkomt, schakelen ze professionele hulp in. "Die haalde niets uit", concludeert Sean nu, achteraf. "Ik was er nog niet klaar voor, denk ik". Zes jaar duurde zijn isolement. Hij schrikt er zelf van, als ie dat zo zegt.

We ontmoeten hem in de voormalige steenfabriek in Sweikhuizen. Sinds medio 2016 huist hier Plinthos, een beleefomgeving en ontmoetingsplek voor kwetsbare jongeren. Vernoemd naar dit stuk industrieel erfgoed. Plinthos is een initiatief van de Mutsaersstichting. Een team van professionals helpt jongeren, die op een of andere manier aan de zijlijn van de samenleving zijn beland, weer in hun kracht te zetten. De verloren regie op hun leven terug te geven. Met geduld en naar hun eigen vermogens en kwaliteiten. Individueel en in groepssessies werken de jongeren aan de verwezenlijking van hun eigen ‘wensplan’.

Overwinning
Sean zit met een groepje leeftijdgenoten buiten bij een smeulend kampvuur. Drie weken geleden kwam hij hier voor het eerst. Een oude vriend nam hem mee naar Plinthos. In de oude steenfabriek vond Sean zichzelf terug en bouwt hij - steentje voor steentje - aan nieuw zelfvertrouwen. Dat hij dit verhaal nu aan de krant vertelt, voelt als een overwinning. "Vorig jaar had ik dat dus écht niet gedurfd zo."


In de oude steenfabriek vond Sean zichzelf terug

Bij Plinthos is Sean onder ‘lotgenoten’. Hij voelt zich veilig en gerespecteerd. Voor het eerst realiseert de jonge Limburger zich dat hij niet de enige is die kampt met dit soort gevoelens. Met onzekerheid en een terughoudendheid om anderen te snel je volste vertrouwen te schenken. Met het gevoel niet te kunnen voldoen aan de steeds hoger wordende eisen van onze prestatiemaatschappij. Een maatschappij waarin wordt neergekeken op doeners, op vmbo’ers. Een samenleving waarin je dankzij sociale netwerksites als  Facebook en Instagram, waarop mensen zich vooral van hun beste, leukste en vrolijkste kant laten zien, het idee kunt krijgen dat jij de ‘enige echte loser’ bent. 

Band
Sean is enthousiast over Plinthos. Eindelijk heeft hij de hulp gevonden die hij zocht. "Je leert hier jezelf vinden, hoe je bent, wat je kunt, wat je wilt. Er is een psycholoog en een therapeut. In de groepssessies praten we samen over van alles. Onderwerpen ook waar je normaal, uit jezelf, niet zo snel over praten zou. Dan blijkt dat iedereen hier, op zijn manier, wel iets heeft meegemaakt. Dat schept een bijzondere band, dat voelt goed. Geruststellend."

Tien procent van de jongeren is chronisch eenzaam, blijkt uit onderzoek. Dat is beduidend meer dan veel mensen denken. Het heeft, volgens deskundigen, te maken met de talrijke veranderingen in hun nog zo prille leven. Wisselingen van school, het je steeds moeten aanpassen, nieuwe vrienden maken en je plek veroveren. Sterk staan tegen pesterijen en bestand tegen prestatiedruk. Voldoen aan de verwachtingen van je ouders, die met alle geode bedoelingen toch willen dat jij het beter doet dan zijzelf.   

Imker
Bij Plinthos worden de jongeren gestimuleerd hun eigen talenten te ontdekken. Niets moet, alles mag. Er is een heuse muziekstudio, een tekenafdeling waar een lokale kunstenaar de jongeren begeleidt. Een imker brengt de jongeren die dat willen de liefde voor de bijen bij en buiten ligt een trimbaan, voor wie wil werken aan zijn lichamelijke - en daarmee mentale conditie.

Sean heeft zich hier vooral gestort op de muziek. "Nee, ik blink zelf niet uit op welk instrument dan ook, maar verzin allerlei kleine stukjes. Op de piano, op de gitaar. Die plak ik vervolgens achter elkaar in een collage. Ik ben producer. Binnenkort komt mijn eerste album uit", zo klinkt het trots. Nee, een titel is er nog niet. Wel weet Sean al zeker dat dit is waarmee hij door wil in zijn leven: muziek maken. Terug naar school om een vak te leren, dat gaat het niet worden. Weer helemaal terug de maatschappij in? Ook dat is, voorlopig, nog een te grote stap. "Ik ben weer tussen de mensen, dat is voor mij het belangrijkst."

Sean laat zijn armband zien. This universe means together, staat erop. Hij koestert die spreuk. Het is ook de boodschap die hij zijn leeftijdgenoten mee wil geven. Eenzame, geïsoleerde jongeren die nog niet de stap hebben durven zetten die hijzelf, na zes jaar, wel heeft gezet. "Ook al schaam je je kom ermee naar buiten. Alleen lukt het niet. Je denkt wellicht van niet, maar echt: er zijn mensen die je willen én kunnen helpen. Zoals hier bij Plinthos."

DoorS2open helpt jongeren ‘naar buiten’ te treden
DoorS2open heet het unieke traject waarmee ze bij Plinthos in Sweikhuizen jongeren tussen 14 en 24 jaar weer op de rails trachten te krijgen. Jongeren die op een of andere manier het doel in hun leven zijn kwijtgeraakt, weer mee laten doen in de maatschappij, dat is het streven. Ze terugzetten in hun verloren kracht. Deuren openen naar kansen en antwoord krijgen op levensvragen, zo belooft de brochure.



Individueel wensplan
Projectleider Jeanne Schepers legt uit hoe dat gaat. "We maken samen een individueel wensplan. Door middel van antwoord op vragen als: waar ben je goed in en waar wil je aan werken? Vervolgens nemen ze daarin zelf de regie. Iedereen mag het gestelde doel in zijn eigen tempo proberen te bereiken. De een komt twee keer in de week, de ander vijf keer. Juist omdat we iedereen om zijn waarde respecteren, zie je dat de jongeren hier vaak snel opbloeien. Ze voelen zich veilig. We leren en stimuleren ze hun eigen vermogens, kwaliteiten en talenten te ontdekken en ontplooien."

Verwachtings- en prestatiedruk
Goed nieuws allemaal. Zeker met het ‘succesverhaal’ van Sean. Toch maakt Jeanne Schepers zich zorgen. Ze ziet binnen haar doelgroep het aantal eenzame, sociaal geïsoleerde jongeren de laatste jaren zeer sterk groeien. En heeft daar ook een verklaring voor. Ook zij wijst op de groeiende verwachtings- en prestatiedruk in onze huidige maatschappij. Maar stelt ook op dat het makkelijker is geworden voor een jongere om zich terug te trekken in zijn of haar eigen wereld. "Tien, vijftien jaar geleden gebeurde dat natuurlijk ook. Dan sloten ze zich op hun kamer op en draaiden de hele dag muziek. Maar zelfs dat gaat op zeker moment vervelen. Dan loop je toch eens naar beneden of naar buiten. Nu is er de gamewereld, waaraan je ongemerkt snel verslaafd raakt. Zo verslaafd dat het belangrijker wordt om eerst nog een level hoger te scoren, dan om op tijd iets te eten. Die gamewereld is eenzamer dan veel kinderen zelf in de gaten hebben. Je komt er hier uiteindelijk achter dat ze eigenlijk geen vrienden hebben. Hun vrienden, waar ze ook ’s nachts mee gamen, zitten aan de andere kant van de wereld.



Offline vrienden
Echte vrienden, offline, hebben ze vaak niet. Tachtig procent van de jongeren hier voelt zich in meer of mindere mate eenzaam. Vaak hoor ik al na een paar dagen dat de andere jongeren hier, nu hun beste vrienden zijn. Dat is mooi natuurlijk, maar zegt veel over hoe eenzaam hun leven was." Jeanne Schepers - zelf moeder van drie kinderen - en haar collega’s bij Plinthos hielpen vorig jaar met DoorS2open veertig jongeren uit heel Limburg de ‘deur’ te vinden naar een minder eenzame toekomst. Dit jaar zitten er, tot dusverre, bijna dertig in het traject. De oude steenfabriek wil overigens ook vooral een plek voor ze zijn om samen te komen. Om invulling te geven aan hun dag. "Geknakte vogeltjes hun veerkracht terug geven, weer leren voor zichzelf op te komen en om te gaan met teleurstellingen, dat is ons doel. Ik snap goed dat dat niet elke dag even makkelijk is. Als het voor hun motivatie helpt dat ik ze thuis ga ophalen, dan doe ik dat", besluit een gedreven Jeanne. Alsof het haar eigen kinderen zijn.

Financiering
De financiering van de hulp bij Plinthos kent twee trajecten. Voor kinderen onder de achttien jaar geldt het als jeugdhulpverlening met een indicatie via de gemeente. Voor jongeren ouder dan achttien valt het onder de Wmo en is voor behandeling een verwijzing nodig van de huisarts. Meer informatie: www.plinthos.nl.

Terug naar Wat beweegt Limburg