Op weg naar een pil tegen eenzaamheid?

Print
Op weg naar een pil tegen eenzaamheid?

Afbeelding: iStock

Eenzaamheid is een gevoel. Gevoelens worden geboren in onze hersenen. Maar wat er precies gebeurt in het hoofd van eenzame mensen, is nog een groot mysterie.

Beetje bij beetje ontdekken we er meer over.

Muizen
Zo berichtten neurowetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology vorig jaar dat ze, in een studie met muizen, het precieze gebied hadden weten te lokaliseren waar ons gevoel van eenzaamheid ontstaat. Het gaat om de zogeheten dorsale raphe nucleus, afgekort de DRN. In de proef bleek dat deze hersenzone onder normale omstandigheden, als muizen in een groep bij elkaar leven, weinig actief is. Nadat ze de muizen 24 uur alleen hadden gezet en vervolgens weer groepeerden zagen de onderzoekers de activiteit in de DRN van de dieren sterk omhoog schieten. De DRN-regio werd eerder al in verband gebracht met het gebied waar gevoelens van depressie worden gegenereerd.  

Hormoon
“Het is nog allemaal uiterst voorbarig”, zo waarschuwt eenzaamheidsonderzoeker Eric Schoenmakers, “maar de aanname is dat evenals muizen, ook eenzame mensen een hormoon, een stofje of iets niet aanmaken in hun brein dat niet-eenzame mensen wel produceren. Daarop volgt het idee dat je dat proces dus zou kunnen beïnvloeden door het toedienen van dat hormoon of die stof. Bijvoorbeeld in de vorm van een pil. Een pil tegen eenzaamheid. Nogmaals, het is allemaal zeer prematuur. Maar er is kennelijk bewijs - in die ene studie - dat je aan iemands hersenstructuur (de DRN-regio) kunt zien of ie eenzaam is.”

Ethische vragen
Een pil tegen eenzaamheid. Het roept ook allerlei ethische vragen op. Moeten we dat wel willen? Het grote gevaar van zo’n pil is dat we hem al bij het eerste beste gevoel van niet welbevinden zouden kunnen gaan slikken. Of zelfs preventief. Stel je voor: de verpleegkundige die iedere ochtend in het verpleeghuis haar ronde maakt met een bak eenzaamheidspillen, om de bewoners verder vooral rustig te houden.

Symptoom
Schoenmakers: “Eenzaamheid hoort bij het leven. Het is een signaal, niet fijn, maar door er iets mee te doen, door actief aan je contacten te werken bijvoorbeeld, kun je groeien. Als mens. Zou je straks bij elk signaal zo’n pilletje gaan slikken, dan word je nooit een volwassen persoon, in de zin van levenservaring. Ik vind het gevaarlijk. Daarbij komt: de oorzaken van eenzaamheidsgevoelens zijn zo divers en individueel bepaald: een pil kan enkel het symptoom, maar niet de oorzaak bestrijden. Anderzijds: als mensen echt iets heel heftigs meemaken en je zou zo hun pijn tijdelijk verzachten, dan wil ik ze dat niet onthouden. Het is een interessante ontwikkeling, maar ik twijfel.”  

De eenzaamheidspil doet vooral ook denken aan pillen tegen depressie. Ruim één miljoen Nederlanders slikken antidepressiva. Onderzoek leert dat het bij twee derde van al die mensen nauwelijks effect heeft.

Verzekeraars
Toch twijfelt Schoenmakers er geen moment aan dat farmaceuten inmiddels druk zijn met studies naar, en wellicht al wel de ontwikkeling van een eenzaamheidspil. Het potentiële gewin is enorm, met het oog op de vergrijzing en daarmee nog altijd groeiende aantal (eenzame) ouderen. “Ook voor verzekeraars is dit natuurlijk interessant. Zij kunnen er juist veel kosten mee besparen. Eenzame mensen immers, gaan vaker met allerlei klachten naar de dokter of het ziekenhuis.” 

Terug naar Wat beweegt Limburg