Kabinet is helemaal klaar met massale zorgfraude

Print
Kabinet is helemaal klaar met massale zorgfraude

Hugo de Jonge (minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) komt met zijn voorlichter aan op het Binnenhof Afbeelding: ANP

Het kabinet wil nog deze regeerperiode de fouten en fraude met zorgdeclaraties fors terugdringen. Zo gaan ‘waakhonden’ in de gezondheidszorg beter gegevens uitwisselen en komt er een waarschuwingsregister waarin bekende fraudeurs staan.

Dat blijkt uit het plan ‘Rechtmatige Zorg - Aanpak van fouten en fraude 2018-2021’ dat zorgminister Hugo de Jonge donderdagochtend heeft gepresenteerd. De focus daarin ligt op vijf sectoren: medisch-specialistische zorg, geestelijke gezondheidszorg, mondzorg, wijkverpleging en het persoonsgebonden budget.

Strengere eisen
Jaarlijks wordt nu al tientallen miljoenen aan zorgfraude vastgesteld, maar experts zijn het erover eens dat dit slechts het topje van de ijsberg is. Per sector wordt daarom de komende jaren gewerkt aan betere preventie, controle, handhaving en samenwerking tussen alle partijen; van zorgverzekeraars en de fiscus tot justitie en de Nederlandse Zorgautoriteit. 

Ook zullen in de toekomst strengere eisen worden gesteld aan mensen die van zorg gebruik willen maken. Verder worden straks nieuwe en bestaande regels aan een fraudetoets onderworpen.

Aanspreekcultuur
Daarnaast is een ‘open aanspreekcultuur’ volgens minister De Jonge essentieel om fouten en fraude te voorkomen. Bestuurders worden erop getraind zelfkritisch te zijn en aan de slag te gaan met feedback. Van Raden van Toezicht wordt verwacht dat zij jaarlijks evalueren en tenminste eens per drie jaar het functioneren onder externe begeleiding onder de loep nemen.

Er zijn dus vijf specifieke sectoren uitgepikt waarin volgens het ministerie van Volksgezondheid al is gebleken dat betrokken partijen (zorgverleners, verzekeraars, patiënten) regelmatig in de knel komen bij het vastleggen en declareren van geleverde zorg.

1. Zoals bij medisch-specialistische zorg, waar de registraties en declaraties nogal eens fout gaan als er tegelijk verschillende behandeltrajecten lopen. Ook komt het voor dat er meer, andere of duurdere behandelingen worden opgegeven dan zijn geleverd. Of kleine en relatief eenvoudige activiteiten worden, per ongeluk of expres, samengevoegd tot één peperduur zorgtraject.

2. Bij de geestelijke gezondheidszorg geldt wat betreft correct registreren en declareren het adagium high trust, high penalty, net als bij andere sectoren. Zorgverleners krijgen veel vertrouwen. Maar als er daadwerkelijk fraude wordt geconstateerd, dan wordt er hard opgetreden. GGZ Nederland en de zorgverzekeraars brengen samen in kaart waar de knelpunten zitten, hoe het beter kan en houden zelf toezicht.

Vul hier een omschrijving van de foto in.

Controles voorkomen
Zowel in de medisch-specialistische zorg als de geestelijke gezondheidszorg wordt overwogen om de maximale periode dat er uitgebreid gecontroleerd mag worden bij vermoedens van fraude, korter te maken dan de huidige vijf jaar. Zo worden eindeloos voortslepende controles voorkomen.

3. In de mondzorg gaan jaarlijks meer dan 30 miljoen nota’s om. Uit meldingen blijkt echt dat het voor de tandarts of mondhygiëniste lang niet altijd helder is onder welke van de 400 bestaande codes een bepaalde behandeling gedeclareerd kan of moet worden. Ook is de opzet van de rekening niet altijd duidelijk voor de patiënt. Tot slot geven behandelaars de korting die zij bedingen op de inkoop van materialen (zoals kronen) niet altijd door aan patiënten, terwijl dat wel degelijk volledig moet gebeuren.

Tandartsen geven korting die zij bedingen op de inkoop van materialen (zoals kronen) niet altijd door aan patiënten, terwijl dat wel degelijk volledig moet gebeuren.

Onder druk gezet
4. Dan de wijkverpleging: ruim een half miljoen mensen maken gebruik van deze lijfelijke zorg aan huis. Maar dit zorgt er ook voor dat een wijkverpleegkundige door een patiënt of diens dierenbaren onder druk gezet kan worden om meer zorguren toe te staan dan noodzakelijk. Ook valse indicaties komen voor en dubbele of onterechte declaraties, terwijl er helemaal geen zorg is geleverd (spookzorg).

Een wijkver­pleeg­kun­di­ge kan door een patiënt of diens dierenba­ren onder druk gezet worden om meer zorguren toe te staan dan noodzake­lijk

Malafide bemiddelaars
5. Tot slot de fraude met pgb’s. Minister De Jonge zei enkele weken geleden al dat hij alleen mensen een persoonsgebonden budget wil laten beheren die onze taal machtig zijn en zelf de boekhouding kunnen doen. Dit voorkomt wellicht dat malafide bemiddelaars zorggeld opstrijken van onwetende budgethouders. Maar het gebeurt ook dat een patiënt en zorgverlener samenspannen om extra centen op te strijken. Of dat kwetsbare mensen worden gedwongen om slechte zorg in te kopen.

Dit najaar moet blijken welke strengere regels mogelijk zijn. Ook de rol van bemiddelingsbureaus en bewindvoerders/vertegenwoordigers komt onder de loep te liggen. Bekeken wordt of die laatste groep zelfs financieel verantwoordelijk kan worden gemaakt voor besteding van het pgb.

Tot slot moeten een gebruiksvriendelijk online pgb-loket voor budgethouders en strenge handhaving bij fraude soelaas bieden. De gemeenten spelen daarbij een belangrijke rol, aldus de bewindsman.