Tramplan Maastricht: niet de brug over, toch meer reizigers

Een digitale impressie van de tramlijn.

Een digitale impressie van de tramlijn.© De Lijn

Geen eindhalte bij het station van Maastricht. En toch meer reizigers op de tramroute vanuit Hasselt. Die verrassende prognose wordt discussiestof als de Raad van State zich over het bestemmingsplan buigt.

Joos Philippens

Er zijn twee prognoses over de reizigersaantallen voor de nieuwe tramlijn Hasselt-Maastricht. Dat komt doordat vier jaar geleden bleek dat de Wilhelminabrug de tram niet over de Maas kon dragen naar de gedroomde eindhalte bij het station van Maastricht. De inkorting heeft gevolgen.

RapportBureau Goudappel Coffeng voorspelde aanvankelijk 9000 reizigers over de hele lijn. Het wegvallen van de ‘sprong over de Maas‘ zou 4 procent aan reizigers kosten. Transport & Mobility Leuven vreesde een daling van 8 procent. Maastricht vroeg de twee bureaus om er samen nog eens naar te kijken. Conclusie: de min 8 procent van de Belgen is de minimale daling. Dat gezamenlijke rapport belandde een jaar lang in een la. In mei 2017 maakte de gemeente Maastricht het alsnog openbaar, met de mededeling het weliswaar niet te onderschrijven, maar ‘de analyse en rekenoefening zijn wel gebruikt bij de afweging om tot een besluit te komen’.

VerrassendEn dat leidt tot een verrassende conclusie: het nieuwe bestemmingsplan gaat uit van een hogere prognose: geen 9000 reizigers over de hele lijn, maar dagelijks 11.000. Oftewel: een minder aantrekkelijk eindstation, toch meer reizigers.

De twee bureaus hebben het aantal reizigers opgehoogd’ en die verhoging compenseert de afname vanwege het ontbrekende station ruimschoots. Hoe kan dat?

LanakenDe verklaring zit in het opnieuw wegen van een aantal factoren, zoals de trambonus ten opzichte van de bus. Ook vestigt Maastricht zijn hoop nu op Lanaken als een soort transferium dat veel Belgen verleidt om per tram de stad in te komen. Leo Maathuis van actiegroep Op het Goede Spoor verbaast zich over de ophoging van de prognoses. "Het lijkt op manipulatie." Maathuis wijst er ook op dat Maastricht De Lijn met zes miljoen euro compenseerde wegens het wegvallen van het stuk naar het station, waar de provincie nog eens vijf miljoen (al gereserveerd) geld bijdeed: "Meer reizigers en toch compensatie?"

Over prognoses is het moeilijk discussiëren, het ligt er maar aan vanuit welk perspectief je kijkt. Lightrailspecialist Rob van der Bijl stelt dat prognoses bij 90 procent van de projecten in binnen- en buitenland structureel te laag zijn; een paar uitzonderingen daargelaten. De vraag is natuurlijk of dat laatste hier wellicht geldt.

VerbeteringVan der Bijl, onlangs ingehuurd voor een second opinion over de vervoerswaarde van de tram Hasselt-Maastricht, denkt van niet: "Bij prognoses gaat men vaak uit van de bestaande situatie. En die is in dit geval zeer slecht: wie gaat er zo lang in een bus zitten? De tram die de reistijd Hasselt-Maastricht halveert, is een forse verbetering."

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee