‘Slik geen pil voor je examen’

Print
‘Slik geen pil voor je examen’

Afbeelding: Getty Images

Braindoping werkt niet. Het adhd-medicijn ritalin of andere pilletjes – populair onder eindexamenscholieren - zorgen niet voor betere prestaties, zeggen experts. Wat wel helpt? "Het is cliché, maar goed slapen en gezond leven blijven het allerbelangrijkste."

In Limburg zijn dit jaar bijna 12.000 middelbare scholieren die vandaag beginnen met het eindexamen. Om de examenstress tegen te gaan, gebruiken veel scholieren braincaps - een soort voedingssupplement met onder meer cafeïne en het kruid Rhodiola rosea. Maar dit is niet bewezen effectief, zegt farmacoloog aan de Universiteit Utrecht, Marcel Bouvy. "Door die pilletjes ga je je echt niet beter kunnen focussen."

Placebo-effect
Psycholoog Gerrit Breeuwsma, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen: "Wat wel helpt is positief en realistisch blijven. Het is natuurlijk niet zo dat dit examen zich opwerpt als een plotselinge hindernis – het grootse deel van de rit heb je al achter de rug. Je hebt al eerder toetsen gemaakt, en dat is ook allemaal gelukt."

Over pilletjes gebruiken, zoals Ritalin of de blauwwitte Braincaps pilletjes zegt Breeuwsma: "Dit werkt alleen als iemand daar in gelooft – het heeft een placebo-effect. Maar over het algemeen hebben peppers, stimulerende middelen, eerder een negatief effect – je alertheid wordt even verhoogd, maar stort daarna al snel in."

Bouvy heeft vooral problemen met de claim waarmee bedrijfjes zoals Braincaps reclame maken: "Wat mij stoort is dat deze middelen relatief veel geld kosten en vervolgens suggereren dat ze de leerprestaties en het geheugen verbeteren. Maar dat is nog nooit bewezen, zeker niet van de combinatie van ingrediënten die in de supplementen zit."

Risico’s
Bouvy wijst ook op de risico’s: het gaat om niet-gecontroleerde pilletjes: "Omdat het geen officieel geneesmiddel is, valt het niet onder de wetgeving voor medicijnen. Die kruiden kunnen bijvoorbeeld ergens uit China of Oost-Europa komen en onder de bestrijdingsmiddelen zitten."

Volgens Bouvy kan er ‘geen enkel pilletje’ op tegen, hoe cliché ook: op tijd beginnen met leren, je normale ritme aanhouden, bewegen en gezond eten. Bouvy: "Natuurlijk is er een placebo-effect met deze pillen, maar dat effect krijg je ook als je voor jezelf een ritueel bedenkt. Elke ochtend om zes uur opstaan en een stukje hardlopen waardoor je denkt beter te kunnen leren – dat werkt net zo goed."

Onverstandig
Ritalin gebruiken als dit niet voorgeschreven is, noemt Bouvy onverstandig: "Een bepaald percentage van de scholieren gebruikt dit om zich beter te kunnen concentreren, maar het is zelfs bij mensen met ADHD niet aangetoond dat het medicijn ook daadwerkelijk de concentratie verhoogt."

Je wordt wel rustiger van Ritalin: "Het gedrag wordt wat hanteerbaarder, waardoor indirect de concentratie verbetert. Maar of gezonde mensen baat hebben bij Ritalin, dat is nooit bewezen."

Black-outs
Psycholoog Breeuwsma begrijpt de examenstress overigens goed: "Als er iets is dat bij de middelbare scholieren ingepeperd wordt, is het wel dat het belangrijk is om je examens te halen, er hangt immers veel vanaf. Maar ook de angst dat je buiten de groep komt te staan als je niet slaagt voor je examen, is een veroorzaker van deze stress."

Een gezondere remedie dan pillen is om vooral niet al te bang te zijn voor deze spanning: "Echte black-outs komen nauwelijks voor. Als het al een keer gebeurt en je raakt in paniek, laat het dan gewoon gebeuren. Het ebt het ook vanzelf weer weg. Je lichaam kan maar korte tijd zulke hoge spanning aan."

En bedenk vooral dat alles niet perfect hoeft te zijn, zegt Breeuwsma: "Als je alleen maar tweeën hebt gehaald afgelopen jaar, tja, dan wordt het natuurlijk een hele klus. Maar als je er verder redelijk voor staat, dan is de kans groot dat het gaat lukken. Ga zeker niet ineens vlak voor je examen met allerlei pilletjes experimenteren."