Krijtverleden is hét verhaal bij aanvraag Werelderfgoed

© Peter Schols

De ontwikkeling van het kalklandschap. In het geval van een Werelderfgoedaanvraag bij de Unesco moet dit 'hét verhaal van het Heuvelland' zijn, vindt een groep deskundigen.

Joos Philippens

Alles wat met het krijtverleden te maken heeft vormt hét verhaal van het Heuvelland. Dat verhaal kan de basis vormen voor een aanvraag tot Werelderfgoed of een Unesco GeoPark. Dat blijkt na consultatie van diverse Limburgse deskundigen.

BrainstormDe initiatiefnemers van een mogelijke Unesco Werelderfgoedaanvraag zijn de provincie, de VVV Zuid-Limburg en de gemeenten Vaals, Gulpen-Wittem en Eijsden-Margraten, waarbij inmiddels ook Meerssen en Valkenburg aangeschoven zijn. Tijdens een brainstormsessie in Vaals zijn diverse deskundigen geraadpleegd, onder wie de Landschapscommissie van het Limburgs Geschiedkundig en Oudheidkundig Genootschap (LGOG). Die commissie bestaat uit geologen, historici, ecologen en stichting Het Limburgs Landschap.

VuursteenDe conclusie: het feit dat kalk (mergel) hier aan de oppervlakte ligt, heeft grote cultuurhistorische gevolgen gehad. Voorbeelden te over: juist het kalklandschap levert een grote biodiversiteit op. Mergel bepaalt ook de geschiedenis. Alleen in een kalkbodem komt vuursteen voor. en de vuursteenmijn van Rijckholt is misschien wel de oudste ter wereld. Sinds de middeleeuwen werd mergel gewonnen in gangen en groeves en het materiaal fungeerde als ‘ontzuurder’ van löss.

MosasaurusDe vondst van de mosasaurus in 1778 vormde de aanzet tot Darwins evolutietheorie: dieren konden blijkbaar uitsterven. Een eeuw later startten Jacques P. Thijsse en Eli Heimans de discussie over de noodzaak het landschap te beschermen, wat uiteindelijk leidde tot de sluiting van de mergelgroeves ENCI en ’t Rooth. Bovendien is de profilering van Valkenburg als mergelstad uniek, met een station van mergel. Het Heuvellandschap had ook een aanzuigende kracht op toeristen. De VVV Zuid-Limburg werd al in 1885 opgericht. Later kregen de Cannerberg (bescherming tegen een kernaanval) en Eben-Emael (fort) een militaire functie. LGOG’er Pieter Caljé: "Een dynamisch verhaal, over een lange periode."

De inbreng van de deskundigen wordt voorgelegd aan de betrokken overheden en VVV Zuid-Limburg, die later beslissen over het indienen van een Werelderfgoedaanvraag.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal