'Pearl Jam was de samenvatting van 49 jaar popfestival'

COLUMN - Leon Verdonschot schrijft over wat hij meemaakt, ziet en observeert tussen Amsterdam en Maastricht. Het goede leven met een vleugje rock-’n-roll. Zeker op Pinkpop.

Er zijn vele manieren van ouder worden. Je kunt het aanvaarden, je kunt je er tegen verzetten, je kunt het ontkennen, je kunt er op vooruitlopen. Ik ken bejaarde dertigers en jonge zestigers.

Misschien zit de belangrijkste reden dat ik na dagen nog steeds niet bekomen ben van het optreden van Pearl Jam op Pinkpop ’m wel in de manier waarop de band ouder is geworden. De eerste keer dat de band op Pinkpop speelde, stonden er vijf twintigers, nu vijf vijftigers. Iedereen die er toen bij was en er nu weer stond, had dezelfde tijdsprong gemaakt. Daar stonden we dan opnieuw naar elkaar te kijken, band en publiek, een derde leven later, omringd door een volgende generatie.

Het was een moment dat me melancholisch stemde, omdat het zich waarschijnlijk niet meer gaat herhalen. Natuurlijk gaan we op Pinkpop nog bands ter plekke zien doorbreken, maar de kans dat die 28 jaar later nog steeds zo goed en relevant en groot zijn dat ze kunnen terugkomen als hoofdact, is klein. En de kans dat een enorm publiek, dwars door alle leeftijdsgrenzen, social mediabubbels en subculturen heen minstens een paar nummers van zo’n band kent, is nog kleiner. Pearl Jam was de samenvatting van 49 jaar popfestival. Eddie Vedder merkte het zelf op het einde van zijn optreden op: het is nooit vanzelfsprekend dat zoveel mensen op hetzelfde moment al hun verschillen vergeten en van hetzelfde genieten.

Voor sommige mensen is het leven een verzameling breuklijnen. Je verdeelt het in periodes, dan ga je de volgende periode in, en met alles daarvoor breek je. Je verhuist uit Limburg naar de Randstad, verruilt je g voor die van Grover en distantieert je zo nadrukkelijk mogelijk van je oude leven. Het leven is voor mij iets anders. Een optelsom: alle oude vormen van jezelf draag je mee. Het is precies daarom dat Pearl Jam me tot tranen toe ontroerde.

De muziek heeft aan diepte gewonnen: al die nummers zijn inmiddels verweven geraakt met herinneringen, Black heeft op begrafenissen geklonken. En het optreden van 1992 heeft mythische proporties gekregen. Niemand kan opboksen tegen de geromantiseerde versie van zichzelf, dus probéérde de band het niet, maar omhelsde Eddie Vedder dat verleden. De vijftiger Eddie negeerde de twintiger Eddie niet, probeerde hem ook niet nog te zíjn, maar nam hem mee.

Droeg zijn shirt, vertelde hoe hij toen nog een ‘kid’ was, en vertelde in een fantastische monoloog van drie minuten hoe hij al die jaren heeft gedacht dat de cameraman van de kraan waar hij destijds vanaf sprong boos op hem was, en nu via via contact met de in januari gepensioneerde man had gevonden, om tot zijn grote opluchting te horen dat er van boosheid geen sprake was. Het was een ontzettend grappig verhaal, maar het was, zoals het hele optreden, ook meer dan dat: het was een les in ouder worden, in nooit vergeten waar je vandaan komt, in je blijven verhouden met je verleden.

Al dagen heb ik die herhaalde regels van Eddie Vedder in mijn hoofd, die hij vurig over Landgraaf uitstortte: "If I had known then what I know now”. Inderdaad.