‘Brightlands campussen onmisbaar voor de Limburgse economie’

‘Brightlands campussen onmisbaar voor de Limburgse economie’

Afbeelding: Marcel van Hoorn

Joost van den Akker is sinds april de nieuwe gedeputeerde Economische Zaken van de Provincie Limburg. In zijn portefeuille onder meer de Brightlands Campussen. Bepaald geen hoofdpijndossier; de locaties Chemelot en Maastricht presteren boven verwachting, de ontwikkelingen in Heerlen en Venlo zijn veelbelovend. “Nu is het zaak de campussen verder uit te bouwen. Daarvoor zullen we meer nationale en vooral Europese fondsen moeten aanboren. Ik heb het gevoel dat we daar geld laten liggen.”

Op zijn bureau ligt het rapport ‘Inventarisatie en meerwaarde van de campussen in Nederland’ van Buck Consultants International. Vers van de pers en vol lof over de ontwikkelingen van de Brightlands Campussen in Geleen en Maastricht. Ze staan hoog op de ranglijst van ruim 80 Nederlandse campussen, vooral vanwege de gegenereerde werkgelegenheid. “Een bevestiging dat we destijds een juiste weg zijn ingeslagen”, stelt Joost van den Akker vast. Hij is de opvolger van Twan Beurskens die als gedeputeerde heel nauw betrokken was bij de wording van de campussen. “De samenwerking tussen provincie, gemeenten, bedrijfsleven en kennisinstellingen heeft een netwerkstructuur opgeleverd waarin innovaties en nieuwe producten daadwerkelijk van de grond komen. De provincie heeft er tientallen miljoenen in geïnvesteerd en die betalen zich nu uit. Onder meer in extra werkgelegenheid. Er zijn enkele duizenden kenniswerkers in Maastricht en Geleen aangetrokken met in hun kielzog nog een veelvoud aan indirecte banen. Brightlands, je zal er maar werken zeg ik dan. De campussen zijn in korte tijd onmisbaar geworden voor de Limburgse economie. Grootste fout die we kunnen maken is achteroverleunen. Er liggen grote kansen om door te ontwikkelen, om ook internationaal toonaangevend te zijn op het gebied van biobased materials en duurzame ontwikkelingen.”

Speelveld

Volgens de onderzoekers van Buck horen de Brightlands Campussen in Maastricht en Geleen landelijk in het rijtje campussen waar de ontwikkeling het verst is. Centra waar kennisinstellingen, onderzoeksinstituten en overheden elkaar vinden. “Op dat speelveld kun je geen enkele speler missen”, zegt Joost van den Akker. “Zo is een campus zonder actief bedrijfsleven in mijn ogen kansloos. Op Chemelot was het DSM dat instapte, in Maastricht het academisch ziekenhuis. Weliswaar geen bedrijf, maar wel een grote organisatie met ruimte voor ondernemers. Het aantal spin-offs groeit, starters zoeken de faciliteiten en kennis op. En dat zie je terug in de ontwikkeling van werkgelegenheid.”

Trekker

Buck onderzocht de periode 2014-2018 en ziet een toename van het aantal banen met 74 procent op de Maastricht Health Campus. Op de Chemelot Campus is dat 27 procent. De Brightlands Campussen in Heerlen en Venlo zijn nog te jong om conclusies te trekken. “Op de Smart Services Campus in Heerlen is de rol van APG en CBS erg belangrijk. Grote ondernemingen die een aanzuigende werking hebben op onderzoekers en kleinere bedrijven. In Venlo zien we zo’n commerciële trekker eigenlijk nog niet. Voor een snelle ontwikkeling van de agrifood-campus zou zo’n partij welkom zijn. Wel zijn de ontwikkelingen op beide campussen veelbelovend.”

Eigen

Joost van den Akker wil ervoor waken om de vier campussen langs dezelfde meetlat te leggen. “Het zijn vier verschillende campussen met elk een eigen identiteit en een eigen expertise. En een eigen tempo. Ze bieden elk toegevoegde waarde in verschillende sectoren en markten. Grote kracht is de onderlinge verbinding en het gezamenlijk uitdragen van de merknaam Brightlands.Onderzoek naar gezonde voeding hangt nauw samen met de activiteiten op de Health Campus in Maastricht. De zoektocht naar nieuwe, duurzame materialen voor medische toepassingen in Geleen past daar ook weer bij. In Heerlen gaat het om big data, nieuwe technieken zoals blockchain en duurzaamheid; uiteraard toepasbaar op de andere drie campussen.”

Toch verdient het volgens de gedeputeerde de voorkeur om zowel nationaal internationaal als één campusnaam naar buiten te treden. “In Nederland horen we bij de top technologische regio Brainport. Wereldwijd moet Brightlands de naam krijgen als dé specialist in duurzaamheid, gezondheid, digitalisering en voeding. Qua marketing hebben we nog wel wat werk te verzetten, we staan nog onvoldoende op het netvlies terwijl de kansen juist over de grenzen liggen.”

Netwerken

Sterke punten van de vier campussen zijn volgens de gedeputeerde de brede faciliteiten, de beschikbare kennis en de netwerken. “We bieden ondernemers maatwerk, vooral ook het MKB. Voor onderzoekers, wetenschappers en studenten liggen er de inhoudelijke uitdagingen. In Geleen draaien verschillende programma’s van Maastricht University en Zuyd Hogeschool. In Venlo zijn de masterstudies van UM en de opleidingen van Fontys in trek. Onderwijs raakt verankerd, meer starters blijven hangen, gevestigde ondernemingen komen naar Limburg. Dat zijn goede ontwikkelingen. Hoogopgeleide mensen blijven, de braindrain neemt af. Ik zou er wil voor willen pleiten om méér kennisinstituten binnen te halen. Ik denk aan de Maastricht School of Management, Open Universiteit, en het United World College. De basis mag wat breder. Dat jaagt ook de grensoverschrijdende samenwerking aan. Nu al geven profs van de RWTH in Aken geven les op Chemelot, UM’ers in Aken. Het is het bewijs dat het kán; grenzen slechten. Daarvoor heb je echter zo veel mogelijk partijen nodig.”

Brussel

De campussen moesten het vliegwiel worden voor de nieuwe Limburgse economie, zo luidde bij de start in 2008 het doel. Missie geslaagd, zo lijkt het, maar Joost van den Akker kijkt verder vooruit. “In 2023 lopen diverse investeringsprogramma’s af. Uiteindelijk moeten verschillende onderdelen hun eigen broek ophouden, zonder provinciale steun. Uiteraard blijven we partner en willen we ook participeren in verdere uitbreiding van de verschillende campussen. Investeringen zullen echter altijd gezamenlijk gedragen worden door overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven. Ik denk dat we meer gebruik moeten kunnen maken van Europese subsidieprogramma’s. In Brussel is veel te halen, zeker voor initiatieven op het vlak van duurzaamheid en grensoverschrijdende samenwerking. Lobbyen dus, dat is niet alleen een taak van de provincie.”

Lees meer op de website van Brightlands

Meer uit Ondertussen op Brightlands