Dit artikel is exclusief voor jou als abonnee van De Limburger te lezen
Plus-artikelen zijn exclusief voor abonnees van De Limburger. Verder lezen?

Is de Geleenstraat in Heerlen de toekomst van het winkelen?

Is de Geleenstraat in Heerlen de toekomst van het winkelen?

Afbeelding: Archief De Limburger

Zo veel etalages, zo veel gezichten. De Geleenstraat is wat betreft winkelaanbod wellicht de meest markante winkelstraat van Heerlen. Ondanks die leegstand. Echt Heerlense ondernemers die op eigen wijze een verschil proberen te maken. Vier portretten.

Je kunt je blindstaren op leegstand. Zeker als je je nog kunt herinneren hoe statig de straat ooit is geweest.

Variatie
De Heerlense Geleenstraat telt van begin tot einde twaalf leegstaande panden. De ondernemers die onlangs zijn vertrokken als broodjeszaak BAM en the English Shop. De boekhandel Bij het Raethuys die te huur staat. Niet misselijk. Maar als het glas halfvol is, zie je ook de grote variatie aan ondernemerschap, van leerbedrijf 100%Heerlen en natuurwinkel Erica, tot het Duitse Bakkertje en café Fuerte Real. Klein, lokaal en speciaal.  Maar ook kwetsbaar wellicht. 

Dynamiek
Dat valt wel mee, zegt Heerlens economiewethouder Martin de Beer. "Juist in de kleine, zelfstandige onderneming zit de dynamiek. Of de Geleenstraat de toekomst van het winkelen is? Ik denk het wel." Sjaak Vinken en Leonie Kuepers van Streetwise - dat ondernemers begeleidt bij het opzetten van nieuwe winkelconcepten - zijn dezelfde mening toegedaan. "De middenmoot is uit veel steden verdwenen. Zij zijn minder flexibel dan lokale ondernemers. Die zijn onderscheidend, authentiek, staan vaak nog zelf in de winkel en doen dat met passie." 

Balansgebied
De gemeente Heerlen heeft de Geleenstraat eind vorig jaar aangemerkt als een ‘balansgebied’ van winkels, wonen en horeca. Tot het kernwinkelgebied behoort de straat niet meer, dat moet namelijk kleiner worden. Dat wil niet zeggen dat de gemeente het jammer vindt dat er winkelpanden leeg staan. De Beer: "Voor veel panden vinden we redelijk snel wel weer een invulling. Maar er zijn ook panden slecht onderhouden, of ze hebben een ongehoebelde maatgeving. Een kenmerk van de Geleenstraat is dat je er nog met de auto doorheen mag rijden. Dat trekt een ander type ondernemer." 

Voor ondernemers die echt in financiële problemen komen, bestaat de Wet Bijzondere Bijstand Zelfstandigen. Ook kan een bedrijfscoach worden ingeschakeld. Van beide regelingen wordt volgens de wethouder regelmatig gebruikgemaakt. Daarnaast bestaat nog een subsidie voor ondernemers die zich vestigen in panden die al langer dan een half jaar leeg staan. 

Toevallige passanten
Bij Streetwise maken ze het amper nog mee, dat een startende ondernemer zegt dat hij of zij per se op die plek in die straat wil zitten. "Het straatniveau hebben we losgelaten", zegt Vinken. "We kijken vooral naar wat een ondernemer wil, wat voor plan hij heeft. Als dat staat als een huis, gaan we pas op zoek naar een geschikt pand." De tijd dat mensen in hordes door de winkelstraat lopen, lijkt voorbij. De stad wordt volgens Kuepers en Vinken anders beleefd. "Het verleden krijg je niet terug. Als je honderd procent afhankelijk bent van toevallige passanten, ga je het lastig krijgen. Je redt het als ze echt op jouw concept afkomen. Niet alleen uit Heerlen, maar uit de hele regio." 

Handig
Leegstand is in de visie van Streetwise niet per se een slecht fenomeen. Het is handig, want als er een nieuwkomer is, krijgt deze altijd een kans. "Soms duurt het even, maar dat is niet erg als er kwaliteit voor terugkomt." De bouw van het nieuwe stadskantoor gaat straks waarschijnlijk een nieuwe dynamiek geven aan de Geleenstraat, als er een stadsparkje in het midden komt. Dat zou zomaar weer horecazaakjes kunnen trekken, die de kantoortijgers in de lunchpauzes kunnen bedienen. De Beer kent broodjeszaken die voor de helft op dit publiek draaien. Op zich staat de wethouder open voor horeca in de straat. Alleen de shishabar bleek een mislukt experiment. "Het moet voor mensen die in de straat wonen geen overlast geven." 

Naam: Doenja Wobbe (42)
Winkel: Kinderkledingwinkel Zoefff
In de Geleenstraat sinds: een jaar
"Op mijn achttiende begon ik met mijn zus een smartshop in de stad. Ik was al jong ondernemend, al waren mijn ouders er minder gelukkig mee. Daarna heb ik een tijd op Mallorca gewoond waar ik een café heb gerund en in een luxehotel heb gewerkt. Terug in Nederland zag ik in dat ik niet meer voor een baas wilde werken. Ik raakte zwanger van mijn eerste kind en vond dat er maar weinig plekken waren in Heerlen waar je leuke kinderkleding kon kopen. Dus begon ik drie jaar geleden in de Oranje Nassaustraat. Een prachtige straat, met mooi uitzicht op de kerk. Maar sinds er geen auto’s meer komen, zijn er weinig toevallige passanten. Hier zit ik ideaal: tegenover een taxistandplaats, in de loop naar de cafés en naast twee modezaken. In de zomer krijg ik veel toeristen over de vloer, maar daarmee red ik het niet. Ik zorg dat ik dingen heb die online lastig te krijgen zijn en ik doe veel met sociale media. Als ik een dag Facebook bestook, heb ik een dag later aanzienlijk meer mensen in de winkel. Ze komen niet zomaar uit hun luie stoel. Het is zo jammer dat de beleving van het winkelen is verdwenen. Als kind ging ik met mijn moeder op woensdagmiddag Heerlen in, dan kreeg ik een wafel en had ik tegen sluitingstijd pijn aan mijn voeten van het lopen. Nu zie ik vaak moeders binnenkomen zonder hun kinderen. ‘Neem ze de volgende keer gewoon mee’, zeg ik dan."

Naam: Pierre (69) en Marie-Josee (61) Moonen-Sieben
Winkel: Banketbakker en Lunchroom Moonen-Savelsbergh
In de Geleenstraat sinds: twintig jaar 
Marie-Josée: "We kennen er veel, de mensen voor wie Berden nog altijd een beetje Schunck is, en die daar en bij Pieters-Dortu hun nieuwe kleding gaan kopen. En dan komen ze bij ons voor koffie met gebak. Onze klanten zijn toch de mensen die komen voor kwaliteit op een vertrouwde locatie, gelukkig is daar ook vaker jeugd bij. Vaak omdat ze al met ouders of grootouders bij ons op de zaak kwamen, en nu met hun eigen kinderen komen. Toen de afgelopen weken de geslaagden werden bekendgemaakt, kwamen ze hier de uitslag vieren. Wij hebben gelukkig ook collega’s die al heel lang bij ons zijn en je merkt dat een vertrouwd gezicht wordt gewaardeerd."

Pierre: "Wij zijn een van de vaste waardes van de binnenstad. Leegstand? Ach, dat is er in elke stad. De economie gaat altijd in golven, je moet dat allemaal niet zo opblazen. Ik denk dat ook die lege panden wel weer gevuld raken. Kijk op zaterdagmiddag maar eens hoeveel mensen langs lopen, onze straat is onder andere door de parkeergarage een toegang naar het centrum. Daarom hebben we er twintig jaar geleden voor gekozen van de Kruisstraat naar de Geleenstraat te verhuizen. Wat ons betreft bestaat er geen betere plek. Veel van onze klanten sluiten een dag winkelen af in onze lunchroom waarna ze bij ons worden opgehaald door de regiotaxi, vaste prik, soms wel 25 op een dag. Online, daar zijn we niet zo mee bezig. Ik ben nog van de generatie kroontjespen."

Naam: Ger Koreman (80)
Winkel: Koreman Bazaar, oriëntaalse meubelen
In de Geleenstraat sinds: vijftien jaar 
"Regelmatig vlieg ik nog naar India en China om daar meubels te kopen, ondanks mijn leeftijd. Met m’n zoon Raymond, we zijn perfect op elkaar ingespeeld. Aan een blik hebben we genoeg: gaat de onderhandeling lukken of niet. Ik ben erg trots. Hij zet nu in Maastricht de zaak voort die ik bijna vijftig jaar geleden ben begonnen, samen met een tapijthandelaar uit Iran. Ik was bedrijfsleider bij de Albert Heijn toen ik deze man leerde kennen. We begonnen samen een zaak en toen hij terugging naar Iran ben ik er alleen mee doorgegaan. Op een zeker moment had ik zelfs vijf zaken. Nu zijn het er twee: mijn zoon doet het chique segment en ik heb een bazaar van de lagere prijsklasse. In Heerlen, want ik kom hier vandaan en vind het een geweldige stad. Er komen hier heel wat mensen over de vloer, van alle culturen en geloven. Vaak gewoon voor een kopje koffie en wat gezelligheid. Soms zitten er wel tien mensen rond de tafel. Ik doe dit ook puur voor mijn plezier. Topwinst hoef ik niet te maken. Ook aan internet doe ik niet. Mensen vinden me per toeval, of van horen zeggen. Al ben ik wel net verhuisd naar een pand met een grotere etalage om wat meer op te vallen. Dit is mijn derde plekje in deze straat. Ik kan me de verbazing van mensen nog herinneren toen ik hier begon: ‘waarom ga je in een pand zitten dat al tien jaar leeg staat?’ Maar dit is toch een prachtige straat, nietwaar? Ondernemers moeten dat uitstralen." 

Naam: Hanneke Maenen (35)
Winkel: Puck Wonen en Lifestyle
In de Geleenstraat sinds: drie jaar
"Ik zit hier alweer drie jaar, maar nog regelmatig krijg ik te horen van mensen uit de stad dat ze geen idee hadden dat ik hier zit. Ik heb ook geen webshop. Mijn winkel moet het hebben van ‘de loop’. Zo komen veel klanten op weg naar natuurwinkel Erica ook bij mij binnen. Maar je kunt er in Heerlen geen peil op trekken. De ene zaterdag is het ontzettend druk in de winkel, een week later heb je bijna niets binnen. Elke dag is anders. Dat maakt het soms wel lastig ondernemen in Heerlen. Toch heb ik er bewust voor gekozen, met hulp van Streetwise, om hier in de Geleenstraat met mijn interieurwinkel te beginnen. Natuurlijk had ik ook in Maastricht kunnen gaan zitten, maar los van de hoge huurprijzen zijn er daar al meer winkels als de mijne. Ik kom hier vandaan, woon hier, mijn dochter zit hier op school. Bovendien vind ik het Heerlen ook waard om weer een winkelstad te worden."

"Ook in Heerlen had ik inderdaad kunnen kiezen voor de grote winkelstraat, waar je meer aanloop hebt. Maar ik hou juist van zijstraatjes. De Geleenstraat heeft als enorm groot voordeel dat je er nog met je auto doorheen mag. Het gebeurt best vaak dat iemand met de knipperlichten nog aan ergens een winkel binnenwipt voor een boodschap. Die kleine, eenmanszaakjes zoals je ze hier in de straat veel ziet, zijn wel in opkomst. Het is alleen de vraag hoe lang het blijft. Ik raak zeker niet in paniek als er eentje besluit te stoppen. Maar leuk is het uiteraard niet om tegen een leeg pand aan te kijken."