Maastricht wil ‘Rijdende Rechter’

© Berend Vonk

Een spreekuurrechter naar het voorbeeld van televisieprogramma ‘De Rijdende Rechter’. De gemeente Maastricht wil dat er een proef wordt gehouden met deze laagdrempelige, goedkope en snelle manier van rechtspraak.

Ivo Kok

Politiek Maastricht wil dat in de stad een ‘Rijdende Rechter’ zijn intrede doet, naar het voorbeeld van het populaire televisieprogramma waarin vooral burenruzies worden geslecht. Het enige verschil met het tv-programma is dat er behalve de betrokkenen niemand meekijkt.

KeukentafelDe zogenaamde ‘spreekuurrechter’ geldt als een veel goedkopere, snellere en laagdrempeligere variant van de civiele rechtspraak. Betrokken partijen doen ‘aan de keukentafel’ hun verhaal tegenover de rechter, zonder dat daar stapels processtukken aan ten grondslag liggen. Ook een advocaat is in principe niet nodig. Voor de komst van de rechter betalen de partijen elk een bedrag van 39,50 euro, de helft van het laagste griffierecht.

ExperimentTot april van dit jaar werd met de spreekuurrechter anderhalf jaar lang geëxperimenteerd door de rechtbank Noord-Nederland. Dat leverde in Groningen, Friesland en Drenthe in totaal 150 zaken op, waarvan er 55 mondeling door één van de zeven deelnemende rechters werden behandeld. 80 procent daarvan eindigde in een schikking. Wanneer partijen niet tot een schikking kwamen, volgde het vonnis van de spreekuurrechter. 25 zaken lopen nog, terwijl in de overige kwesties - ongeveer de helft dus - geen behandeling kon plaatsvinden, omdat de wederpartij niet wilde meewerken. In de proef geldt vrijwillige medewerking namelijk als een absolute voorwaarde.

Voorzichtig succesBij de zaken die tijdens de proef werden behandeld, was er sprake van een ‘gecontroleerde’ instroom. Dat hield in dat alleen zaken in behandeling werden genomen die door vier rechtsbijstandverzekeraars en het Juridisch Loket waren aangemeld. In de evaluatie van de proef wordt daarom weliswaar gesproken van een succes, maar wordt ook de vraag opgeworpen of dat succes ook wordt behaald als er sprake is van een vrije instroom.

De gemeenteraad wil dat de proef nu wordt voortgezet in Maastricht. Burgemeester Annemarie Penn-te Strake heeft daartoe inmiddels "verkennende gesprekken” gevoerd met president Peter Pulles van de rechtbank Limburg.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee