Bodemschatten in de bedding van de Zuid-Limburgse Maas

Print

Bodemschatten in de bedding van de Zuid-Limburgse Maas Afbeelding: Johannes Timmermans

Archeologisch onderzoek wijst uit dat de bedrijvigheid langs de rivier veel groter is geweest dan gedacht.

Liefst tweeduizend kilo metaal in de vorm van zo’n duizend voorwerpen heeft oudheidkundig onderzoek in de rivierbedding van de Maas tussen Maastricht en Roosteren, tijdens de uitvoering het project Grensmaas, opgeleverd. Verantwoordelijk archeoloog Jan Roymans is aangenaam verrast "dat er zoveel lag.

Vikingen
Er is opvallend veel wapentuig gevonden uit de tijd dat de Vikingen in Limburg waren tussen de jaren 800 en 900. Het wapentuig is aangetroffen  in het gebied tussen Geulle aan de Maas en Elsloo wat er op duidt daar flink is gevochten. Hier heeft de archeoloog in het landschap, met behulp van infrarood materiaal,  ook een bepaalde hoogte weten vast te stellen die zou kunnen duiden op een vestiging van de Vikingen. Wat zou kunnen betekenen dat het Noormannenkamp Ascloha in deze regio heeft gelegen.

Het lijdt geen twijfel dat de Vikingen een rol hebben gespeeld in Zuid-Limburg, maar waar ze precies verbleven kan de archeoloog – nog – niet zeggen omdat hij geen sluitend bewijs heeft. Dat moet verder onderzocht worden.

Bijzonder onderzoek
Tijdens een persconferentie gisteren op  Kasteelhoeve Hartelstein in Itteren benadrukt Roymans dat het onderzoek heel bijzonder is geweest omdat de vondsten uit ‘natte grond’ komen. Normaal richt archeologisch speurwerk zich op hoge oevers van de Maas. Maar hij heeft ijzeren voorwerpen, als bijvangst van de grindwinning van het consortium Grensmaas, letterlijk boven water kunnen halen.

Een magneetconstructie in de grindinstallaties filterde als het ware alle metalen objecten er uit. 99 procent van onze geschiedenis zit in de bodem”, zegt Roymans, waarna hij uitleg geeft over een deel van de gevonden waar die tentoongesteld is, waaronder visgerei en agrarische werktuig, evenals pijlen, speren, zwaarden en scheepsattributen vanaf de Romeinse tijd.  

Handel en visvaart
"Dankzij het graafwerk van het consortium hebben we geheimen van de bedding van de Maas in dit gebied kunnen blootleggen”.  Zo is nu meer bekend over handel en visvaart. Dat er bijvoorbeeld veel scheepvaart was tussen Luik en Dordrecht.
Hij toont een molensteen uit de twaalfde of dertiende eeuw. Een halffabricaat, waar de molenaar zelf nog mee aan de slag had gemoeten, maar de steen is wellicht overboord geslagen. Dat moet een aderlating zijn geweest voor zo’n molenaar, vertelt de archeoloog, "want twee van die stenen waren in die tijd net zoveel waard als een huis”.

De oudheidkundige ziet de Maas als een snoer die archeologische vindplaatsen verbindt. Die geschiedenis is essentieel voor de samenleving en moeten de mensen kunnen beleven. Dat gebeurt in het nieuwe natuurgebied, een gevolg van de grindwinning, langs de rivier waar mensen rond kunnen struinen. In die natuur zijn straks verhalen waar te nemen over tijden van weleer en voorwerpen te zien van eeuwen geleden. "Zie het landschap als een museum.”

Tentoonstelling
Daarover gesproken. Er zit een grote tentoonstelling over ‘De Maas’ aan te komen in het Limburgs Museum. Deze gaat in 2020 van start en zal een jaar duren. "En die gaat niet alleen over archeologie maar is interdisciplinair. Iedereen hier heeft wel iets met de Maas, toch.”

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje