Goedbedoelde tip André Rieu over ‘nazi-lied’ valt slecht

Print
Een advies van André Rieu aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) - zing aan het begin van een raadsvergadering Alte Kameraden, dat vergroot het saamhorigheidsgevoel - is verkeerd gevallen.

De mars werd namelijk ook gebruikt als executielied in concentratiekamp Neuengamme.

Pijnlijk
De stichting Vriendenkring Neuengamme is geschokt. "Ik denk dat het onwetendheid is van meneer Rieu", zegt voorzitter Martine Letterie. Bijna dagelijks hoorden de gevangenen in Neuengamme het kamporkest dit lied spelen. Als ze 's ochtends vertrokken om te werken in de buitencommando’s, en 's avonds meer dood dan levend terugkeerden. En als ze moesten toekijken hoe medegevangenen werden opgehangen. "Het was voortdurend te horen", zegt Letterie. "Het is voor oud-gevangenen en hun nabestaanden, pijnlijk om het lied te horen."

Knuffelhormoon
Rieu speelt Alte Kameraden al jaren tijdens zijn befaamde concerten. De mars uit 1889 gaat over kameraadschap in het leger. Elke keer gaan de bezoekers er op los. En daar ging het hem om bij dat advies. Hij vertelde het VNG-congres dat muziek werkt als een 'knuffelhormoon'. "Mensen gaan tijdens een concert van elkaar houden. Dat is zo leuk om te zien."

Rieu kende deze zwarte geschiedenis van het lied niet. Hij heeft er begrip voor dat het sommigen tegen de borst stuit. "Maar het is allerminst een reden om het nooit meer te spelen", zegt zijn zoon en manager Pierre Rieu. "Dan kun je heel veel muziek bekritiseren en kunnen we ook het Duitse volkslied nooit meer spelen. Als iemand begripvol is naar Holocaust-overlevenden zijn wij dat, gezien onze eigen familiegeschiedenis." 

Context
De joodse familie van de vrouw van André Rieu moest in de oorlog onderduiken en zijn schoonmoeder was een verzetsheld. Rieu gaat dan ook uit van de oorspronkelijke context van het lied. "De componist heeft het nooit bedoeld als nazi-lied. Als we het Horst Wessel-lied van de SS spelen, zou ik zeggen: denk eens na. Maar Alte Kameraden is bedoeld als mooie muziek. Het is nooit bedoeld om mensen te kwetsen."

Overigens blijken ook de Marinierskapel en de Kapel van de Koninklijke Luchtmacht regelmatig Alte Kameraden te spelen.