Nieuwe bestemming voor tweehonderd meter diep boorgat

Het boren van het meetgat bij Eys.

Het boren van het meetgat bij Eys.© Loraine Bodewes

TNO heeft het boorgat bij Eys niet meer nodig. Voor het instituut zit de klus in Zuid-Limburg erop: de onderzoekers hebben een goed beeld gekregen van de opbouw van de aardlagen ter plaatse, zegt Jan Vis van de Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO.

René Willems

De vraag is wat je vervolgens met dat tweehonderd meter diepe gat bovenaan de Eyserbosweg doet. Er zijn grofweg twee mogelijkheden, legt Vis uit. "Je kunt het gat weer opvullen met leem, of je zoekt een instantie die er in de toekomst nog iets nuttigs mee kan doen."

In dit geval is voor die laatste optie gekozen. En TNO heeft vrij snel een belangstellende gevonden: de provincie Limburg. Die gaat het gat van Eys straks gebruiken om het grondwater in het Heuvelland te peilen, zegt een woordvoerder van de provincie.

Zout waterHet gaat de provincie met name om het zout water dat bij Eys diep onder de grond zit. Dat zit daar al een eeuwigheid: het is een overblijfsel uit de geologische periode dat het huidige Zuid-Limburg zee was. Uit datzelfde tijdperk dateren ook het krijt en de mergel, steensoorten die zijn opgebouwd uit de skeletten van prehistorische waterdiertjes.

In hogere aardlagen zit zoet water. Dat wordt op verschillende plaatsen in Zuid-Limburg opgepompt als drinkwater. "Zout water kun je niet drinken", legt een woordvoerder van de provincie uit. "We moeten dus voorkomen dat het zich vermengt met het zoet water."

In het boorgat van Eys wordt een meetbuis aangebracht. Sensoren geven aan of het waterpeil daalt of stijgt. De instrumenten zijn op afstand digitaal uit te lezen, aldus de provinciewoordvoerder. "Ter plekke zie je alleen een stalen plaat waarmee de koker wordt afgedekt."

TegenslagenHet boren van dat gat heeft TNO heel wat hoofdbrekens gekost. Voor die klus was in eerste instantie twee maanden uitgetrokken, maar het boorbedrijf was bijna een jaar bezig in Eys. Vorige week is het karwei pas afgerond en is de boorinstallatie aan de Eyserbosweg definitief ­weggehaald. "Alles wat mis kon gaan, ging fout", vertelt Jan Vis. "We stuitten diep in de grond op steenlagen die veel harder waren dan we hadden gedacht, waardoor de boorkop afbrak. Het water dat onder hoge druk in de koker werd geperst om de boorkop te koelen, liep plotseling weg in een holte naast de boorput. Zo volgde tegenslag op tegenslag."

Maar het resultaat is prima, aldus Vis. "We hebben uit alle aardlagen prima brokstukken naar boven gehaald, die we in onze laboratoria verder kunnen onderzoeken. Wat dat betreft is de missie geslaagd."

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee