Van Nul tot Nu: scholen als gevangenkampen

Print
Van Nul tot Nu: scholen als gevangenkampen

Het Claracollege in Heerlen werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt om gevangenen in vast te houden. Afbeelding: Wikipedia

Geschiedenisdocent Martin van der Weerden van het Bernardinuscollege in Heerlen schrijft de wekelijkse historische rubriek Van Nul tot Nu in VIA Heerlen. Deze wordt ook in de VIA-sectie op De Limburger Heerlen geplaatst.

De bevrijding van Zuid Limburg in september 1944 betekent een zure tijd voor de echte en vermeende vrienden van de bezetters. Op 17 september 1944 komt er een einde aan de Duitse bezetting van Heerlen. Al snel worden - al dan niet vermeende - NSB’ers en andere collaborateurs door leden van de Orde Dienst gevangengenomen en in de schuilkelder van het raadhuis in voorlopige hechtenis geplaatst. De hoofden van veel  ‘moffenmeiden’ worden publiekelijk kaalgeschoren. Soms wordt er een hakenkruis op hun kruin geschilderd. Scholen worden gevorderd om enkele honderden gevangenen onder te brengen. Mannelijke en vrouwelijke gevangenen worden van elkaar gescheiden. Soms zijn het bewakers die de in fout gaan omdat ze hun handen niet thuis kunnen laten.

Claracollege
Gedurende enkele weken wordt een aantal vrouwelijke gevangenen ondergebracht in het schoolgebouw van het Claracollege aan de Gasthuisstraat, een middelbare school voor meisjes, opgericht door de Zusters Franciscanessen van Heythuysen. Omdat er een luizenplaag onder de gevangenen in het Claracollege optreedt moeten ook de resterende hoofden kaal geschoren worden, hetgeen zonder geweld door ingehuurde kappers gebeurt. Vervolgens worden de gevangenen met het bestrijdingsmiddel DDT (grijs poeder) ondergespoten, een middel dat vaak door Amerikaanse soldaten wordt gebruikt.

Ziekenhuis
Omdat de Amerikanen het Claracollege als ziekenhuis willen inrichten moeten de gevangenen elders ondergebracht worden. Vrouwelijke gevangenen verhuizen naar het door Fritz Peutz ontworpen uiterst moderne schoolgebouw van de St. Pancratius-ULO aan de Laan Van Hövell tot Westerflier 23. De school moet herhaalde malen ontruimd worden voor gevangenen. Het onderwijs gaat overigens gewoon door omdat leerlingen in andere scholen en in bedrijfspanden les krijgen. Slechts een beperkt deel van deze vrouwelijke gevangenen wordt uiteindelijk veroordeeld.

Onderzoek: Marcel Krutzen

Dit is een Via Limburg artikel.