Defensie test zenuwgas op cavia’s

Print
Defensie test zenuwgas op cavia’s

Haarloze cavia, speciaal gefokt voor dierproeven. Afbeelding: AD/dreamstime

Defensie test al jaren zenuwgas op cavia’s en ratten met als doel Nederland beter te beschermen tegen een chemische aanval. De roep om te stoppen met de pijnlijke en dodelijke dierproeven klinkt luid.

Tussen 2012 en 2017 zijn ongeveer tweehonderd cavia’s en ruim tweehonderd ratten gebruikt voor dierproeven in opdracht van het ministerie van Defensie. Al deze dieren zijn overleden of gedood na afloop van de proeven. De cavia’s en ratten zijn blootgesteld aan levensgevaarlijke zenuwgassen in het proefdiercentrum van TNO Defence, Safety & Security in Rijswijk.

'Gruweldaden'
"Deze experimenten zijn niets minder dan gruweldaden en passen niet in een beschaafde samenleving'', zegt Robert Molenaar van dierenrechtenorganisatie Animal Rights, die een brandbrief over de praktijken naar minister Ank Bijleveld van Defensie heeft gestuurd.

Volgens Animal Rights blijkt uit wetenschappelijke publicaties van 2003 tot en met 2018 dat Defensie al ruim vijftien jaar cavia’s en ratten gebruikt in experimenten met zenuwgassen. "De experimenten zorgen ervoor dat de proefdieren tranende ogen krijgen, rillen, kwijlen en niet meer op hun poten kunnen staan'', zegt Molenaar. "Dieren sterven tijdens het experiment of worden na afloop afgemaakt.''

Defensie laat weten dat de dreiging van vijandige inzet met chemische en biologische strijdmiddelen actueel is. "Denk hierbij aan de gifaanval op Russische dubbelspionnen in Engeland, de aanslag op een familielid van Kim Jong-Un in Maleisië, maar ook aan inzet op grotere schaal in Syrië'', aldus een woordvoerder van het ministerie van Defensie.

Bescherming
Hoewel het gebruik en de opslag van de zenuwgassen wereldwijd is verboden, heeft TNO legaal kleine hoeveelheden in bezit voor proeven met defensieve doeleinden. "Defensie is verantwoordelijk voor bescherming tegen chemische wapens, zowel in Nederland als in missiegebieden'', zegt de defensiewoordvoerder. "Daarom is het nodig om kennis over deze middelen op te blijven bouwen. Dierproeven dragen bij aan deze kennisopbouw.''

Zo is onder meer onderzocht op welk moment het beste een tegengif tegen zenuwgas kan worden toegediend. Daarvoor zijn haarloze cavia’s gebruikt die afkomstig zijn van een Amerikaanse proefdierfokker. Uit wetenschappelijke artikelen blijkt dat een deel van die cavia’s het zenuwgas VX kreeg toegediend.

Vooraf werden de cavia’s geopereerd, waarbij ze onderhuidse elektroden kregen. Door het zenuwgas gingen de dieren rillen, kwijlen en kregen ze last van stuiptrekkingen, zo staat in een artikel dat werd gepubliceerd in het tijdschrift Chemico-Biological Interactions. Een deel van de cavia’s werd na zes uur afgemaakt, een ander deel na 24 uur.

Ernstig gewichtsverlies
Uit een recente publicatie blijkt dat onderzoekers van TNO ook het extreem gevaarlijke zenuwgas soman hebben toegediend in een proef met zestig ratten. Het gas zorgde voor ernstig gewichtsverlies bij de ratten en hersenbeschadiging met epileptische aanvallen en beroertes tot gevolg. Sommige ratten stierven al na vier minuten. Dieren die de test wel overleefden, werden onthoofd om de hersenen te onderzoeken.

"Zenuwgassen zijn gruwelijke wapens waarvan het gebruik verboden is'', reageert Frank Wassenberg, Tweede Kamerlid namens de Partij voor de Dieren. "Het is volstrekt onethisch om dierproeven te doen om zenuwgassen te testen. Wat ons betreft worden die experimenten per direct gestopt.'' Wassenberg stelt dinsdag Kamervragen over de proeven aan minister Bijleveld.

Stress en pijn
Ook Animal Rights wil dat Bijleveld stopt met alle dierproeven. "De dieren ondervinden stress, angst en pijn door het transport, de opsluiting, operaties en het toebrengen van zenuwgas'', zegt Molenaar. "Andere ministeries hebben nieuw beleid, waarbij ze inzetten op het vervangen van dierproeven voor alternatieven. Het ministerie van Defensie moet dat ook doen.''

"Dierproeven zijn slechts geoorloofd wanneer een geschikt alternatief ontbreekt, waarbij het doel van het onderzoek zwaarder weegt dan het ongerief dat de dieren eventueel zouden kunnen ondervinden'', laat een woordvoerder van TNO weten.

Defensie beperkt zich niet tot proeven met cavia’s en ratten. Jaarlijks worden chirurgen, traumatologen en anesthesiologen van Defensie naar een cursus van het Radboud UMC gestuurd, waar ze operaties oefenen op levende varkens. De dieren worden verwond, waarna ze onder narcose worden geopereerd. "Onze artsen moeten weten hoe het is om iemand met extreem zwaar letsel op de operatietafel te krijgen'', zegt een woordvoerder.