Van Nul tot Nu: Duitse vrienden en Duitse vijanden

Heinrich Brüning.© Deutsches Historisches Museum

Geschiedenisdocent Martin van der Weerden van het Bernardinuscollege in Heerlen schrijft de wekelijkse historische rubriek Van Nul tot Nu in VIA Heerlen. Deze wordt ook in de VIA-sectie op De Limburger Heerlen geplaatst.

Martin van der Weerden

De Limburgse katholieke leider Henri Poels (1868 – 1948) had uitgesproken standpunten, ook met het oog op de Duitse politiek.

Dr. Heinrich Brüning was de laatste democratische regeringsleider van Duitsland, voordat Adolf Hitler in 1933 aan de macht kwam. Deze katholieke politicus besloot in 1934 op aanraden van vrienden naar Nederland te vluchten, enkele weken voor de “Nacht van de Lange Messen”, waarin duizenden tegenstanders van Hitler uitgeschakeld werden. Brüning vond een warm onthaal bij Nederlandse vrienden. Hij verbleef enige tijd in het woonhuis van Henri Poels aan de Akerstraat te Heerlen. Twee pogingen mislukten om Brüning vanuit Nederlands grondgebied te ontvoeren, een gewisse dood tegemoet. Twee agenten van de Gestapo deden zich daarbij voor als politieke vluchtelingen, die contact zochten vanuit het Duitse verzet tegen Hitler.

Niet ongevaarlijkDeze situatie was ook voor Poels niet ongevaarlijk. De Duitse geheime dienst had al in 1936 een netwerk van 2.000 agenten actief in Nederland, met Heerlen als een van de zwaartepunten. Henri Poels beklaagde zich in felle woorden over de slappe houding van de Nederlandse regering tegenover dit soort Duitse organisaties.

Brüning voelde zich ook in Nederland niet veilig en besloot in 1937 door te reizen naar de Verenigde Staten waar hij hoogleraar werd in de politieke wetenschappen aan de Harvard Universiteit. Pas na de tweede Wereldoorlog is hij in Europa terug geweest. Poels besloot, als uitgesproken tegenstander van de nationaalsocialisten, tijdens de oorlog uit te wijken naar Zwitserland.

Poelsmaand

Het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG) organiseert in september een drietal activiteiten rond Henri Poels op 8, 22 en 28 in Venray, Heerlen en Rolduc: www.lgog.nl

Met dank aan Harry van Dijck

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal