'8 oktober 1944, 5 uur ’s morgens vergeet ik nooit meer'

Print
'8 oktober 1944, 5 uur ’s morgens vergeet ik nooit meer'

Afbeelding: VIA Leudal

Heythuysen - Een jonge knaap, amper 15 jaar oud, wordt ’s morgens in alle vroegte met zijn vader, een oudere broer en in huis verblijvende evacués ruw uit huis gehaald. Hij zal er pas na zeven maanden weer terugkeren.

Dit is geen fictie, dit is werkelijkheid. Lei Linders, (Nederweert-Eind 1929 en vanaf 1952 woonachtig in Heythuysen) was die jongen die op 8 oktober 1944 bij een Duitse razzia gevangengenomen werd om vervolgens zeven maanden lang dwangarbeid in Nazi-Duitsland te verrichten. Van de 105 opgepakte jongens en mannen in zijn dorp zouden er 5 niet levend terugkeren naar huis.

Kerkrazzia
De eerste grote razzia vond plaats op zondag 8 oktober. 2000 opgepakte 'dwangarbeiders' werden gedeporteerd naar Duitsland. De jeugdige Lei Linders was een van hen. Deze razzia werd later de 'kerkrazzia' genoemd omdat de meeste mannen tijdens de zondagse mis gevangen genomen werden.

'Sporen Die Bleven'
Linders, een vitale man van 89, heeft zijn herinneringen aan die tijd in een klein boekje met de titel 'Sporen Die Bleven' gebundeld. De aantekeningen die hij tijdens zijn gedwongen verblijf op vodjes papier maakte, verstopte hij in de voering van zijn 'Manchesterse' jas. De aantekeningen overleefden na de oorlog ternauwernood een wasbeurt maar bleken nog altijd leesbaar. Ze werden door Linders in de jaren 70 uitgetypt en opgeborgen. Op aandringen van zijn kinderen verwerkte hij vele jaren later zijn belevenissen als dwangarbeider in een boek.

Sporen achtergelaten
"Direct na mijn terugkeer was er weinig belangstelling voor de verhalen van de gedeporteerden", zegt Lei Linders. "Als ik er over wilde vertellen, zei mijn moeder dat ik dat maar niet moest doen, want volgens haar had je daar toch niets meer aan. Er werd nadien dus ook weinig of niet over gesproken. Het verleden kun je echter niet uitwissen en die 7 maanden hebben bij mij wel degelijk sporen achtergelaten. De onrust slaat ieder jaar weer toe rond de viering van de Dodenherdenking en de bevrijding. Ik slaap dan slecht en heb nachtmerries. Ik heb er ook heel lang géén last van gehad. Eigenlijk is dit allemaal begonnen nadat ik mijn verhaal op papier had gezet."

Lei Linders vertelt zijn indrukwekkende verhaal vanaf het moment dat hij thuis opgepakt werd tot zijn terugkeer vele maanden later. "We waren verraden", zegt hij. "Die Duitsers wisten precies hoeveel mannen ze bij ons moesten ophalen, maar bewijzen kan ik dat niet." Diverse malen ontsnapte hij in Duitsland op het nippertje aan de dood. Puinhopen na een geallieerd bombardement blokkeerden de uitgang van een schuilkelder waarin hij veilig dacht te zijn. Uiteindelijk werd hij bevrijd. Toen hij met een door ossen getrokken kar door het veld reed, viel er een bom zo dichtbij dat hij onder het opvliegend zand begraven werd. Hij raakte bewusteloos, kwam weer bij en wist gewond de boerderij waar hij werkte te bereiken. Zijn gehoor liet hem daarna nog lang in de steek en een litteken op zijn wang getuigt nog van dit voorval.

Vergevingsgezind
Lei Linders blijkt een vergevingsgezinde man. "Ik kan het die Duitsers niet allemaal verwijten. Velen van hen hadden het ook graag anders gezien, maar zij hadden ook maar te gehoorzamen. De razzia vond 74 jaar geleden plaats, maar ik hoop dat mede door mijn verhaal deze verschrikkelijke periode niet vergeten wordt."

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje