Duitse horrorverpleger bekent honderd moorden

Print
Duitse horrorverpleger bekent honderd moorden

De tot levenslang veroordeelde verpleger Niels Högel verbergt zijn gezicht achter een dossiermap Afbeelding: AFP

De wegens honderd moorden op patiënten aangeklaagde Duitse ex-verpleger Niels Högel heeft de beschuldigingen dinsdag voor de rechtbank in Oldenburg (bij Bremen) toegegeven.

De 41-jarige Högel zou de patiënten hebben omgebracht in twee ziekenhuizen waar hij werkte. Als hij voor deze zaken wordt veroordeeld, gaat de man de geschiedenisboeken in als grootste seriemoordenaar van het naoorlogse Duitsland.

Verborgen
Bij binnenkomst in de rechtszaal verbergt Högel zijn bebaarde gezicht voor de fotografen achter een blauwe plastic dossiermap. Er wordt ter nagedachtenis een minuut stilte gehouden, waarna officier van justitie Daniela Schiereck-Bohlmann de namen van de honderd moordslachtoffers opleest. Högel gaf daarop toe. "Voor mij is het vooral om opheldering te krijgen", zegt Frank Brinkers, zoon van een van hen. Het proces moet ‘licht werpen’ op het hoe en waarom van Högels daden.

Het is druk in het multifunctionele centrum van Oldenburg, waar familieleden zich bij gebrek aan ruimte in de rechtszaal hebben verzameld. De nabestaanden willen behalve gerechtigheid graag begrijpen hoe Högel zo lang zijn gang kon gaan. "Alle aanwijzingen waren aanwezig"’, meent Christan Marbach. Volgens de kleinzoon van een van Högels vermeende slachtoffers hoef je ‘geen Sherlock Holmes’ te zijn om te begrijpen dat er een moordenaar aan het werk was."

De zaak, die minstens tot mei gaat duren, is evenwel allesbehalve duidelijk. Oprecht berouw heeft Högel nooit getoond en volgens medegevangenen is hij zeer tevreden ‘de grootste misdadiger’ van Duitsland te zijn. "Het is als een huis waarvan de kamers in duisternis zijn gedompeld", spreekt rechter Sebastian Bührmann bij aanvang van het proces. De magistraat belooft om ‘licht in de duisternis’ te zullen scheppen. 

Moorden voor fijn gevoel
De moorden waarvan Högel beticht wordt, stammen uit de jaren 1999 tot 2005, toen hij als verpleger respectievelijk werkzaam was bij een ziekenhuis in Oldenburg en in een hospitaal in het nabijgelegen Delmenhorst. De ziekenbroeder diende ernstig zieke patiënten van de intensive care een grote hoeveelheid medicijnen toe om een hartstilstand te veroorzaken. Högel bekende hen daarna te reanimeren, omdat dit hem een ‘fijn gevoel’ gaf en hij zo indruk wilde maken op zijn collega's.

Een groot aantal van Högels slachtoffers overleefde zijn behandeling echter niet. De verpleger werd uiteindelijk betrapt door een collega, die hem de medicatie zag toedienen. Gedurende het onderzoek en de processen die erop volgden, pochte de ‘horrorverpleger’ over zijn daden en dat hij ‘een van de grootste seriemoordenaars’ ooit was. Zo bekende hij in Delmenhorst zeker 90 patiënten te hebben ingespoten met het middel Gilurytmal. Dertig daarvan vertelden het niet na. Zelf zei Högel bij 50 ‘gestopt te zijn met tellen’. 

Schokkend resultaat
Högel werd in 2015 veroordeeld tot levenslang. Zijn relaas zette de autoriteiten ertoe aan het onderzoek voort te zetten. Met schokkend resultaat. Het ziekenhuis in Oldenburg hield alle sterfgevallen uit de tijd dat Högel er werkte tegen het licht. Dat onderzoek bracht zeker twaalf gevallen aan het licht. De politie deed in het ziekenhuis in Delmenhorst onderzoek naar nog eens 174 verdachte sterfgevallen. In totaal werden meer dan 130 lichamen opgraven, maar honderd anderen waren na hun overleden reeds gecremeerd.

In de jaren na Högels veroordeling liep het aantal mogelijke slachtoffers steeds verder op. Na het onderzoek, waarin ook ‘s mans verklaringen tegen psychiaters en medegevangenen werden meegenomen, kwam justitie uiteindelijk uit op nog eens honderd door Högel gepleegde moorden.  "Het gaat vermoedelijk slechts om het topje van de ijsberg",  zo liet de leider van het onderzoeksteam weten. In veel gevallen was het gebruik van Gilurytmal niet meer aan te tonen. "Daardoor is er een reeks sterfgevallen die niet meer toxicologisch onderzocht kan worden."

Moorden te voorkomen
Justitie stelt dat een groot aantal moorden door de ziekenhuizen voorkomen had kunnen worden. Statistieken in het Klinikum Oldenburg toonden aan dat het aantal reanimaties en sterfgevallen omhoog ging als Högel aan het werk was. De dodelijke verpleger kreeg uiteindelijk ontslag, doch het ziekenhuis gaf hem wel een goede aanbeveling mee. Toen hij daarmee aan het werk ging in Delmenhorst was men niet gewaarschuwd, maar ook daar zongen vrij snel geruchten rond over doden tijdens Högels dienst.

Artsen en het hoofd verpleging negeerden de aanwijzingen. Als zij eerder aan de bel hadden getrokken, had Högel gestopt kunnen worden. Zij zullen zich daarom in een later stadium moeten verantwoorden. Als Högel, die ooit verklaarde het ‘contact met mensen’ als mooiste in zijn werk te zien en blij te zijn dat hij uiteindelijk betrapt werd, veroordeeld wordt voor de nieuwe aanklachten zal dat qua strafmaat niets uitmaken. Wel kan het van invloed zijn op een eventuele vervroegde vrijlating.