Waarom een brexit-akkoord nog altijd ver weg is

Print
Waarom een brexit-akkoord nog altijd ver weg is

Premier May woensdagavond bij de deur van 10 Downing Street. Afbeelding: AFP

Zijn we er nu met de steun van het Britse kabinet? Nee. En hoe gaat het verder? In elk geval spreekt premier May donderdag het zeer kritische parlement toe.

Wat ligt er op tafel?
Dat is nog niet helemaal duidelijk. Het 585 pagina’s tellende document, juridisch en zeer ingewikkeld, is gisteravond vrijgegeven. Wel is bekend wat de drie grootste discussiepunten zijn: de grens tussen Ierland en Noord-Ierland, de rechten van de EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk (en andersom) en de hoogte van het bedrag dat de Britten moeten terugbetalen bij hun vertrek. Het allerbelangrijkste punt, en ook het meest ingewikkelde, is de grens. Noord-Ierland is deel van het Verenigd Koninkrijk, terwijl Ierland een EU-lidstaat is. Dankzij het vredes­akkoord van 1998, dat een eind maakte aan de burgeroorlog daar, zijn de grensposten verdwenen. Nu wordt de 500 kilometer lange grens ineens een buitengrens van de EU. En omdat de EU graag wil weten wie en wat er naar binnen komt, moet er gecontroleerd worden. De angst voor nieuw geweld is echter zo groot dat niemand die grensposten terug wil. Maar ja, wat dan? Volgens EU-onderhandelaar Barnier komt er in elk geval geen harde grens, daar zijn al ideeën over en daar gaat alles aan gedaan worden. Ze nemen er zelfs extra de tijd voor, tot juli 2020. Als ze er dan nog niet uit zijn, verlengen ze de overgangsperiode en in geval van nood blijft Noord-Ierland uiteindelijk zowel in een douane-unie met het Verenigd Koninkrijk als met de EU. Maar dat is een ingewikkelde en omstreden oplossing die eigenlijk niemand wil. Al helemaal niet de fanatieke Brexiteers die het liefst helemaal niks meer te maken willen hebben met al die EU-regels. Of zoals een woedende Boris Johnson eergisteren zei: "Zo blijven we een vazalstaat.”

Het stormde in Londen, maar waarom hield Brussel zich zo stil?
Waar in de Britse hoofdstad iedereen over elkaar heen buitelde, en precies wist wat er in het akkoord staat zonder het gelezen te hebben, kwam er geen kik uit Brussel. ,,We zijn ermee bezig”, zei de woordvoerder van de Europese Commissie gistermiddag. De druk voor May is al groot genoeg, zal de gedachte zijn. Bovendien is de onderliggende houding altijd geweest: jullie Britten willen weg, de bal ligt dus ook bij jullie. Los het maar lekker zelf op daar.

Wat is het gunstige scenario voor vandaag en verder?
Nu het kabinet May ‘ja’ heeft gezegd, komt er een politieke verklaring over hoe de relatie er in de toekomst uit zou moeten zien. Die verklaring zal niet al te lang zijn, want de onderhandelingen daarover moeten nog beginnen. Het akkoord gaat alleen over het regelen van de scheiding. Daarna is het Britse parlement aan zet. May gaat het Lagerhuis vandaag toespreken Waarnemers schatten dat er ‘ruim voor de kerst’ gestemd gaat worden. De 27 EU-ambassadeurs in Brussel hebben het akkoord inmiddels ook gezien en gaan nu bepalen of er een ingelaste top komt. Die zou moeten plaatsvinden op 25 november. Ook de nationale parlementen van de lidstaten moeten zich dan nog uitspreken. En dan moet alles en iedereen richting 30 maart.

En wat kan er allemaal misgaan?
Nou, nog van alles, al wilde Barnier gisteravond niet ingaan op een mogelijke mislukking: "Iedereen moet nu zijn verantwoordelijkheid nemen.” De eerste horde was het Britse kabinet. De grote vrees van Brusselse diplomaten is nu dat het moeizaam bereikte akkoord strandt in het politieke moeras van het Lagerhuis. Ook in Noord-Ierland ligt het gevaar op de loer. De Democratische Unionistische Partij houdt als gedoogpartner het kabinet van premier May overeind en wil dat er geen enkele (handels)barrière komt tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië. De vraag is hoe die nu gaat reageren. En mocht het akkoord toch nog op de klippen lopen, dan wordt het tot eind maart ‘zeer onvriendelijk’, zoals een diplomaat het gisteren noemde. "Dan vertrekken de Britten zonder afspraken en zonder te betalen.”

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →