Lezingen Heemkundevereniging in teken van Tweede Wereldoorlog

Print
Lezingen Heemkundevereniging in teken van Tweede Wereldoorlog

GI’s bij twee tanks. Afbeelding: Heemkundevereniging Landgraaf

Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg -

Dit en volgend jaar zal de Tweede Wereldoorlog wereldwijd volop in de belangstelling staan. Ook bij de Heemkundevereniging Landgraaf.

De lezingen in januari, februari, maart, mei en oktober, de ledenexcursie in juni en de openbare monumentendag in september staan allemaal in het teken van deze oorlog. Cecil Buis geeft een eerste aanzet. Op donderdag 24 januari wil deze spreker vanaf 19.30 uur in de Parochiezaal van Nieuwenhagerheide de aanwezigen inzicht te verschaffen over de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, de achtergronden en de Amerikaanse betrokkenheid daarin.

Romeinen

Zuid-Limburg, of delen ervan, werden in de loop van de geschiedenis menigmaal door vreemde legers bezet of bevrijd. Het begon al met de Romeinen, maar ook Spanjaarden, de Oranjes, Lodewijk XIV en Napoleon kwamen langs en lieten hun sporen na.

Waar de Duitsers in augustus 1914 niet voor kozen, deed Adolf Hitlers Wehrmacht wel in mei 1940. Namelijk het bezetten van Nederland. Limburg was het opmarsgebied van het Duitse 6e Leger. Hetzelfde legerkorps dat begin 1943 met zo’n 250.000 man een roemloos einde zou vinden in Stalingrad.

Bevrijdingsleger

Begin september 1944, nu bijna 75 jaar geleden, werd in Zuid-Limburg met groot verlangen uitgezien naar de komst van wéér een leger. Deze keer een bevrijdingsleger. Het 1e Amerikaanse leger, dat op 6 juni 1944 op de Normandische kust in Frankrijk geland was.

Op 12 september 1944 bereikten de bevrijders de zuidgrens en al op 18 september was Zuid-Limburg grotendeels bevrijd van de Duitsers, die zich hadden moeten terugtrekken achter de, naar zij dachten onneembare Westwall, door de Geallieerden ‘Siegfriedline’ genoemd.

Hevige weerstand van de Duitsers, heel slecht weer en overstromingen van de Roer, deden het Amerikaanse offensief stokken. Intussen arriveerde in Zuid-Limburg het 9e Amerikaanse Leger met tienduizenden Amerikaanse soldaten, die hier hun tijdelijk ‘thuis’ vonden, met alle faciliteiten die Amerikanen ‘te velde’ meenden nodig te hebben, zoals ‘Rest Centers’ in onder meer Maastricht, Heerlen en Kerkrade.

Sigaretten

Voor het eerst ontmoetten veel Zuid-Limburgers zwarte soldaten met hun jazz-muziek, maakten kennis met echte sigaretten, Camels en Lucky Strikes, kauwgum, donuts, bananen, voor de Zuid-Limburgse dames het verleidingsmiddel bij uitstek, nylonkousen en voor de kinderen de nog nooit geproefde chocolade.

Tegelijkertijd arriveerden ook enorme hoeveelheden oorlogsmaterieel. Eerst nog van de stranden in Normandië, later van de haven van Antwerpen. Benzine werd met pijpleidingen aangevoerd vanuit Engeland, onder meer naar de Staatsmijn Maurits. Dit alles als opbouw voor het grote offensief over de Rijn naar Berlijn.

Amerikanen

Na de Amerikaanse deelname aan de Eerste Wereldoorlog in 1917, met grote verliezen aan personeel, was de bereidheid om nog eens aan een buitenlandse oorlog deel te nemen zeer gering. Ondanks veel sympathie voor de Britse underdog bleef dit ook zo na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog op 1 september 1939. Het weerhield Amerika er overigens niet van om aan de oorlog een graantje mee te pikken door leveranties van oorlogsmaterieel en voedsel aan iedereen mits contant betaald met goud en met eigen schepen vervoerd. Duitsland had hier niets aan, de Britten des te meer, totdat eind 1940 het goud opraakte. Ook de Nederlandse regering in Londen bestelde allerlei zaken. Vooral vliegtuigen, voor de versterking van Nederlands-Indië.

De USA raakte pas in oorlog door de onverhoedse aanval van Duitslands bondgenoot Japan op 7 december 1941 op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbour op Hawaii en de daarop volgende oorlogsverklaringen van de USA aan Japan en die van Duitsland aan de USA.

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje