Koffie en cake maken plaats voor toost op het leven

Print
Koffie en cake maken plaats voor toost op het leven

Begrafenissen worden informeler: zo wordt de kist steeds minder vaak door professionele dragers naar binnen gebracht. Afbeelding: Jan van Breda Photography

De koffie en cake bij een uitvaart worden steeds vaker ingeruild voor een borrel met hapjes. Ook zwarte kleding en klassieke muziek verliezen terrein. Het afscheid mag wat minder plechtig, vindt een meerderheid van de Nederlanders.

Ruim 56 procent wil dat er bij zijn of haar afscheid wordt het glas geheven op het leven, blijkt uit onderzoek van Uitvaartverzekeringwijzer.net onder bijna 2400 Nederlanders. Vooral de jongere generatie (18 tot 30-jarigen) vervangt het traditionele kopje koffie en plakje cake liever door een borrel met hapjes - daar kiest 83 procent voor. Al zijn de verschillen tussen generaties groot: tachtig procent van de 75-plussers prefereert juist koffie en cake na de dienst.

Dat dit verschuift, is niet verwonderlijk, stelt onderzoeker Brenda Mathijssen van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij bestudeert hoe mensen betekenis verlenen aan de dood. ,,Als je ziet hoe anders we zijn gaan eten in de afgelopen dertig jaar, is het haast opmerkelijk dat we zolang hebben vastgehouden aan de traditie van koffie en cake”, zegt Mathijssen. ,,We kiezen voor een manier die aansluit bij het leven van de overledene. Op een begrafenis van iemand die graag oud bruin bier dronk, met z’n allen dat soort biertjes uitproberen bijvoorbeeld. Om zo diegene te herinneren.”

Informeel

Wie kijkt naar de uitvaartwensen van de gemiddelde Nederlander, komt uit op een informele crematieplechtigheid, waarbij zwarte, nette kleding zeker geen must meer is. Bij zo’n informeel afscheid wordt verder een fotoslideshow getoond, geven vrienden speeches en wordt de favoriete muziek van de overledene afgespeeld.

Dat we afscheid nemen van oude tradities, betekent niet dat een uitvaart niet langer is doorspekt met rituelen, benadrukt Guus Sluiter, directeur van het Nederlands Uitvaart Museum: ,,De meeste uitvaarten zijn nog best traditioneel, maar qua details persoonlijker. Door zo’n borrel, andersoortige kleding of een beschilderde kist. Maar of het nu koffie is of gintonics: dat je na afloop iets met elkaar drinkt hoort erbij. We lopen langs de kist om afscheid te nemen, er zijn toespraken en we leggen bloemen neer op de kist. De rituelen worden aangepast.”

Mathijssen vult aan: ,,Hoewel religie vaak minder een rol speelt, komen in de speeches vaak wel naar voren welke lessen de overledene meegeeft.”

Opmerkelijk

Opmerkelijk in het onderzoek van Uitvaartverzekeringwijzer.net zijn de regionale verschillen. Zo is de toost op het leven erg populair in Flevoland (68,6 procent) en Noord-Holland (68 procent), terwijl liefst 67,3 procent van de Groningers vasthoudt aan koffie en cake. De Groningers vallen ook op met hun wens voor een open kist tijdens de dienst. Ruim 72 procent kiest daarvoor, terwijl gemiddeld in Nederland juist zo’n 77 procent een dichte kist wil.

Koffie en cake maken plaats voor toost op het leven
Open of dichte kist? Foto: Uitvaartverzekeringwijzer.net

De regionale verschillen zijn ook terug te zien in de vraag of mensen begraven of gecremeerd willen worden. Landelijk gezien kiest zeventig procent van de ondervraagden voor crematie. In Limburg is dat zelfs bijna tachtig procent, terwijl een kleine meerderheid (54,9 procent) in Drenthe juist begraven wil worden. Jongeren kiezen massaal voor cremeren: slechts 15,8 procent wil een begrafenis. In de categorie 75 jaar en ouder is dit nog 57,5 procent.

Dat mensen vaker kiezen voor cremeren, is onder meer omdat ze hun nabestaanden niet willen opzadelen met het onderhoud van een graf. ,,Al zie je dat begraafplaatsen steeds vaker onderhoud aanbieden en daarvoor kosten in rekening brengen.Het gaat er ook om dat mensen niet willen dat hun partner of kinderen zich verplicht voelen om het graf te bezoeken”, zegt Mathijssen.

Maar: mensen vergeten vaak dat hun nabestaanden wel moeten besluiten wat er met de as gaat gebeuren. Krijgt de urn een plek bij een begraafplaats, nemen ze ‘m mee naar huis of wordt de as verstrooid? ,,Een lastige keuze, die mensen vaak vergeten te bespreken.”

Koffie en cake maken plaats voor toost op het leven
Koffie of borrel? Foto: Uitvaartverzekeringwijzer.net
Koffie en cake maken plaats voor toost op het leven
Formeel of informeel? Foto: Uitvaartverzekeringwijzer.net