Nog een paar uur: familie Ivana Smit wacht met angst en beven op uitspraak

Print
Nog een paar uur: familie Ivana Smit wacht met angst en beven op uitspraak

De urn van Ivana, thuis bij haar ouders. Afbeelding: AD/Koen Verheijden

Hoe kwam fotomodel Ivana Smit in december 2017 in Kuala Lumpur om het leven? Vrijdagochtend (lokale tijd, vannacht Nederlandse tijd) doet de rechter in de Maleisische stad uitspraak. De familie Smit houdt haar hart vast.

Vader Marcel, moeder Karin, broer Randy, opa en oma, ooms, tantes, neven en nichten, allemaal tellen ze de uren af en ze hopen dat de uitkomst bevestigt wat zij al sinds 7 december 2017 denken: de dood van Ivana was een misdrijf. ,,We leven heel erg naar de uitspraak toe. Praten er dagelijks over’’, zegt oom Fred Agenjo.

De Sittardse tiener verhuisde in het najaar van 2017 naar Maleisië om een carrière als fotomodel na te jagen. In de weken voor haar dood raakte ze in contact met Alex en Luna Johnson, een Amerikaans echtpaar. In de nacht voor haar dood beleefde ze een wilde nacht met de twee. Er werd gedronken, er werden drugs gebruikt en de drie hadden seks. ’s Middags werd het ontzielde lichaam van Ivana ontkleed gevonden op een balkon op de zesde verdieping van het gebouw waar de Johnsons woonden. Ze was veertien verdiepingen naar beneden gevallen. De Amerikanen stellen dat ze lagen te slapen en niets hadden gemerkt. De politie concludeerde vrijwel direct dat de jonge vrouw onder invloed van drank en drugs van het balkon was gevallen.

Koelbloedig

Volgens de familie ging het anders. Ivana overleed ’s ochtends in het appartement van de Amerikanen aan een cocktail van drugs. De Johnsons keken toe en belden 112 niet uit vrees voor de strenge straf die zij zouden krijgen. Maleisië kent de doodstraf voor sommige drugsdelicten. Koelbloedig zouden zij vervolgens een plan gesmeed hebben om haar dood een ongeluk te laten lijken. Rond 13 uur, uren na haar dood, zouden ze de tiener over de balkonrand hebben gerold. Toen de politie aan het eind van de middag voor de deur stond, deden ze of ze heel de dag hadden geslapen.

Nog een paar uur: familie Ivana Smit wacht met angst en beven op uitspraak
Luna (32) en Alexander (45) Johnson namen de Nederlandse tiener mee naar bars waar volop drugs werden gebruikt. Enkele uren later was Ivana Smit dood. Foto: Facebook

Het is vrijdag exact zeven maanden geleden sinds het onderzoeksproces om de doodsoorzaak van Ivana Smit vast te stellen begon in Kuala Lumpur. Aanvankelijk zou het speciale proces twee weken duren, maar het sleepte zich maandenlang voort. Het werd vertraagd door ziekte of verhindering van de officier van justitie, getuigen die geen tijd hadden en op het laatst ook nog door een bedevaart van de rechter.

Nu is het zover, maar de uitspraak is geen gelopen race, voor Agenjo. ,,Als wij de uitspraak krijgen die we wensen dan is dat een unicum in Maleisië. Dan zegt de rechter dat het politieonderzoek bullshit was.’’ Durft de rechter dat aan in een land waar autoriteit, status en eer zo’n belangrijke rol spelen? ,,Ik bereid de familie voor op de mogelijkheid dat de uitspraak slecht voor ons is.’’

Rechter Mahyon Binti Talib heeft vier keuzes. Ivana’s dood was een ongeluk, zelfmoord, of doodslag óf ze stelt vast dat niet te achterhalen is hoe de 18-jarige vrouw om het leven kwam.

Schoonmaakster

De eerste twee opties lijken uitgesloten. Bij het bezoek van de rechtbank aan het appartement werd al duidelijk: het is bijna niet mogelijk om zomaar over de rand te vallen. Maar in het proces kwam evenmin keihard bewijs op tafel. Niemand heeft gezien dat Ivana Smit van het balkon werd gegooid. Wel kwam in de rechtszaal de ene blunder na de andere aan het licht. Zo kon Luna Johnson vanuit de cel haar schoonmaakster bellen en opdracht geven om het appartement grondig schoon te maken. De vrouw had net het laatste emmertje sop geleegd toen de technische recherche in witte pakken arriveerde. Verschillende politiefunctionarissen getuigden dat ze aan moord dachten toen ze ter plaatse waren, maar inspecteur Faizal die het onderzoek leidde had een andere conclusie: een ongeluk.

Nog een paar uur: familie Ivana Smit wacht met angst en beven op uitspraak
Oom Fred Agenjo kijkt over de rand van het balkon van de Johnsons op de 20ste verdieping. Door het raam kijkt rechter Mahyon Binti Talib toe. Foto: AD/Ton Voermans

Volgens de Smits is Faizal omgekocht door de Johnsons. Alex Johnson, een gefortuneerde handelaar in cryptomunten, zou digitale munten hebben gebruikt om de wet aan zijn zijde te krijgen. Dat zou tevens de reden zijn dat de Amerikanen het land mochten verlaten, kort voordat belastende forensische rapporten gereed waren. Onder Ivana’s nagels werd bijvoorbeeld dna van Alex Johnson gevonden. Hij is er door de Maleisische politie nooit mee geconfronteerd.

Er is meer. De Nederlandse forensisch patholoog Frank van de Goot onderzocht Ivana’s lichaam ook. Hij vond blauwe plekken en een hoofdwond die kort voor haar dood waren ontstaan en niet verklaard kunnen worden door de val. Het meisje had zoveel drugs in haar bloed dat dit dodelijk geweest moet zijn. Ook stelde hij vast aan de hand van politiefoto’s dat er al lijkstijfheid ingetreden was voordat Ivana over het balkon ging. De chef van de Maleisische patholoog hield vol dat de val de doodsoorzaak was.

Incognito

En de Johnsons? Die lijken van de aardbodem verdwenen. Sinds het begin van de het proces hebben ze maar één teken van leven gegeven. Aan AD.nl vertelden ze dat ze onschuldig zijn. Ze schetsten zichzelf vooral als slachtoffers en weigerden in te gaan op vragen over de laatste uren van Ivana. In de rechtszaal in Kuala Lumpur reageerde Sankara Nair, de advocaat van de familie, getergd op het relaas van het echtpaar. ,,Alex Johnson is een lafaard die gewoon misbruik heeft gemaakt van een 18-jarig meisje.’’ Natuurlijk waren ook de Amerikanen gedagvaard om te getuigen. Ze kwamen niet opdagen. Wel stuurden ze een advocaat die dagenlang incognito de zittingen bijwoonde en verslag uitbracht aan de Johnsons. Op de dag dat de Johnsons moesten getuigen werd hij ontmaskerd en een woedende rechter gooide hem de rechtszaal uit.

Als de rechter vrijdag besluit dat er sprake is van een misdrijf, dan komt er een strafrechtelijk onderzoek en zal een internationaal opsporingsbevel volgen. Alex (45) en Luna (32) Johnson zullen dan in Kuala Lumpur terecht moeten staan voor de dood van de Nederlandse tiener. Als de rechter oordeelt dat Ivana’s dood een ongeluk was of dat de doodsoorzaak niet vastgesteld kan worden, dan is het niet voorbij voor de familie Smit. ,,Nooit’’, zegt oom Fred. ,,We hebben Ivana gerechtigheid beloofd.’’ Er is hoger beroep mogelijk en het Nederlandse Openbaar Ministerie heeft nog altijd een eigen onderzoek naar de dood van Ivana in de wacht. Dat kan eveneens leiden tot een strafrechtelijk onderzoek.