Osama I. krijgt 24 jaar celstraf en tbs voor moorden Maastricht

Print
Osama I. krijgt 24 jaar celstraf en tbs voor moorden Maastricht

Osama I. (tweede van rechts) tijdens een eerdere zitting in de rechtszaak. Afbeelding: Rob Klein Goldewijk

MAASTRICHT / Itteren -

De rechtbank Limburg heeft Osama I. dinsdag veroordeeld tot 24 jaar cel en tbs met dwangverpleging voor twee dodelijke steekpartijen op 14 december 2017 en drie mishandelingen.

De rechtbank acht de feiten zo ernstig en de daden zo schokkend en gruwelijk dat ze een beduidend zwaardere straf gerechtvaardigd acht dan de eis van 18 jaar cel en tbs van het Openbaar Ministerie. Osama .I’s persoonlijke omstandigheden en houding tijdens het proces - hij legt de verantwoordelijkheid voor zijn daden buiten zichzelf neer - spelen ook een rol in de bepaling van de strafmaat. Hij lijkt helemaal niet stil te staan bij ‘het leed dat hij over zovelen heeft uitgestort’. Dat neemt de rechtbank hem zeer kwalijk. Levenslang, zoals door nabestaanden in hun slachtofferverklaringen bepleit, is niet aan de orde vanwege de psychische toestand van I. De rechtbank spreekt van een fragiel psychisch evenwicht dat door stress en druk aan het wankelen is gebracht.

Toerekeningsvatbaar

De rechtbank volgt de deskundigen van het Pieter Baan Centrum (PBC) die I. psychotisch en volledig ontoerekeningsvatbaar achtten, niet. Volgens de rechtbank was I. zich er wel bewust van dat het gebruik van cannabis en pillen die hij zelf ‘illusiepillen’ noemde, effect hadden op zijn toch al slechte psychische toestand als gevolg van stress, spanningen na het verlies van familieleden in de burgeroorlog in Syrië en gevoelens van onveiligheid. Hij heeft zijn psychotische toestand in december 2017 daardoor mede aan zichzelf te wijten.

De advocaten van de nabestaanden zijn tevreden over het vonnis. De rechtbank heeft heel nadrukkelijk oog voor het grote leed en ook de proceshouding van verdachte. Dat komt tot uiting in een langere celstraf dan geëist door het OM. „Een mooi vonnis”, zegt Floor Oehlen, advocaat van de weduwe van Abbas.

Advocaat van Osama I., Jules Heemskerk, acht de kans op hoger beroep “zeer wel aanwezig”, maar moet nog met zijn cliënt overleggen. Heemskerk vindt dat de rechtbank „te veel waarde hecht” aan de pillen die Osama nam en noemt het teleurstellend dat het PBC-rapport niet volledig is gevolgd.

Buurman Jack is tevreden met de hogere celstraf en de uitgebreide motivering van de rechtbank, die bij een uur duurde. De familie van Nabila is, in eerste reactie, teleurgesteld. Zij hadden graag levenslang gehoord. Enas: „Hij heeft een veel langere straf verdiend. Maar zelfs al had hij levenslang gekregen, dan brengt dat nog mijn mama niet terug en ook de kinderen van Abbas krijgen hun vader niet terug.”

Bekijk hier de reactie van Enas:

Applaus

De rechtbank haalde dinsdagochtend de spanning bij aanvang van de zitting weg door te zeggen dat I. wordt veroordeeld tot een lange gevangenisstraf en tbs. Dat leidde tot een bescheiden applaus bij aanwezige slachtoffers. I. was zelf niet aanwezig bij de uitspraak .

Het Openbaar Ministerie eiste vorige maand 18 jaar cel en tbs met dwangverpleging tegen de 38-jarige Syriër uit Maastricht voor de doodslag op zijn vriend Abbas (46) in de Botsaartstraat en de moord op Nabila (56) in de Joseph Postmesstraat en de poging tot doodslag op Nabila’s dochter Enas en buurman Jack. Dochter Enas overleefde de steekpartij dankzij ingrijpen van de buurman, beiden raakten gewond.

Het beroep van I. op noodweer bij het doodsteken van Abbas wordt verworpen. Daar is geen enkel bewijs voor. Voor moord - en dus voorbedachten rade - evenmin. De rechtbank veroordeelt I. voor doodslag. De rechtbank acht wel bewezen dat I. met voorbedachten rade Nabila heeft vermoord. Uit zijn uitlatingen is gebleken dat hij haar hele familie verantwoordelijk hield voor het leed dat hem en zijn familie in Syrië was aangedaan. Hij noemde hen in politieverhoren ‘ratten’ en ‘verraders’ en zijn slachtoffer mocht ‘naar de hel’ gaan. Toen hij die avond op 14 december 2017 aanbelde aan de Postmesstraat maakte hem het niet uit wie opendeed. Hij wilde, zo stelt de rechtbank, „kennelijk alle leden van de familie doden”. Ook Enas. Maar omdat het OM dat niet ten laste had gelegd, komt de rechtbank niet toe aan een bewezenverklaring van een poging tot moord , wel de ten laste gelegde poging tot doodslag. De poging van het doden van dochter Enas was niet. zoals het OM betoogde, om te vluchten zonder aangewezen te worden, maar een poging om te moorden. De buurman heeft hij wel gepoogd te doden om weg te kunnen komen, oordeelt de rechtbank.

Osama I. krijgt 24 jaar celstraf en tbs voor moorden Maastricht
Politieonderzoek na de steekpartijen Foto: ANP

Waarom Osama toesloeg en buitensporig veel geweld gebruikte ‘is echter nooit duidelijk geworden’, In ieder geval niet voor de rechtbank, staat in het vonnis. Ook niet voor de slachtoffers en nabestaanden. De rechtszaak is voor hen onbevredigend verlopen omdat op die belangrijkste vraag geen antwoord is gekomen.

Lees ook: Osama I.: De moersleutel en de moorden

I. was betrokken bij een reeks van geweldsincidenten die eindigende met de dood van Abbas en Nabila op 14 december 2017. De rechtbank acht ook bewezen dat hij in januari van dat jaar bij een ruzie een Libiër in zijn been stak. Twee dagen voor de fatale steekpartij mishandelde Osama een man in een sportschool. En op de avond van de moorden sloeg hij in het Turks Cultureel Centrum een man uit het niets.

Levenslang

Bij volledige toerekeningsvatbaar zou levenslang gepast zijn, zei officier Leonard Geuns tijdens de zitting. Dat had hij kunnen eisen, maar die afstand achtte hij te groot tot de conclusies van het onderzoek in het PBC: volledige ontoerekeningsvatbaar.

Osama I. krijgt 24 jaar celstraf en tbs voor moorden Maastricht
Foto: ANP

De advocaat van Osama I., Jules Heemskerk volgde de conclusie van de PBC-deskundigen die Osama onderzochten dat hij volledig ontoerekeningsvatbaar was ten tijde van de moorden en de daaraan voorafgaande mishandelingen. De rechtbank zou hem moeten ontslaan van alle rechtsvervolging omdat hij ontoerekeningsvatbaar is. Heemskerk verzocht de rechtbank niet de zwaarste maatregel (tbs met dwangverpleging), maar tbs met voorwaarden op te leggen. Met strenge voorwaarden kan voldoende aandacht gegeven worden voor het gevaar van herhaling, zei Heemskerk. Het gaat om “gruwelijke feiten”, maar dat is niet de maatstaf bij de beoordeling van verwijtbaarheid van de moorden en poging doodslag van Enas en buurman Jack, zei Heemskerk.

De rechtbank legt ook tbs met dwangverpleging op en volgt daarin het advies van de deskundigen dat enkel op die manier gewerkt kan worden aan het voorkomen van toekomstige psychoses en daarmee de kans op herhaling, die zonder behandeling heel groot wordt geacht. Er zit geen maximale termijn aan de tbs, die kan elke twee jaar worden verlengd, zolang de behandelaren nodig achten. De rechtbank oordeelt dat I. eerst zijn gevangenisstraf moet uitzitten voordat de gedwongen behandeling in een tbs-kliniek start.

Schadevergoedingen

De rechtbank kent 13 van de 19 personen die schadevergoeding eisten van de man voor het leed dat hen heeft aangedaan bij diverse strafbare feiten, een vergoeding toe. In totaal vorderden 19 personen ruim 654.000 euro. De rechtbank kende ruim 150.000 euro toe. Enas, de dochter van de vermoorde Nabila, kreeg de hoogste vergoeding toegekend. 20.000 euro letselschade en 50.000 euro shockschade.

Bekijk hier de reactie van Enas’ advocaat Selçuk Ikiz:

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Ruim 110.000 tevreden lezers gingen je al voor.

Bekijk de actie-abonnementen