Hierom houdt het OM ernstig rekening met een terroristisch motief

Print
Hierom houdt het OM ernstig rekening met een terroristisch motief

Onderzoek bij de tram. Afbeelding: AD/Michel van Bergen

In een persbericht van dinsdagmorgen schrijft het OM dat ze ‘ernstig rekening houdt met een terroristisch motief’ dat verdachte Gökmen Tanis er toe heeft aangezet in een tram om zich heen te gaan schieten. Maandag werd er, vanuit de omgeving van de verdachte, nog vooral op gehint dat het zou gaan om een wraakactie in de relationele sfeer. Wat is er nu veranderd?

Meest opmerkelijke mededeling in het persbericht van het OM is dat ‘uit het onderzoek tot nog toe geen enkele relatie tussen de hoofdverdachte en de slachtoffers is gebleken’. Dat haalt vooralsnog de theorie overhoop dat de moordpartij in de tram (3 doden, 3 zwaargewonden, vier lichtgewonden) een eerwraak zou zijn. Van dat motief in de relationele sfeer werd gisteravond, door verschillende bronnen in Utrecht, wel vanuit gegaan.

Het OM houdt rekening met een terroristisch motief ‘onder meer door een in de vluchtauto gevonden briefje’. Dat briefje lag in de rode Renault Clio waarmee Gökmen er na het schietincident vandoor ging. De wagen werd later teruggevonden op de hoek van de Tichelaarslaan en de Laan van Engelswier, aan de rand van de Utrechtse wijk Ondiep. Een bewoonster tipte de politie over de auto. Ook omdat ze een briefje op de ruit van de auto zag hangen. Dat briefje was volgens haar in een buitenlandse taal. Wel stond er vetgedrukt het woord Allah op. Justitie vertelt niet wat er verder nog op het briefje stond. Een ooggetuige vertelde maandag ook dat Gökmen ‘allahoe akbar’ (God is groot) zou hebben geroepen in de tram. Maar dat laatste feit zegt op zich weinig over een terroristisch motief.

Schrik aan jagen?

Welke aanwijzingen zijn er verder nog voor een terroristisch motief? ‘De aard van het feit’, schrijft het OM. Oftewel: een slachtpartij op een openbare plek met veel slachtoffers. Een aanslag die daarmee bedoeld zou zijn om schrik aan te jagen, het is terroristische ‘core-business’.

Wat ook mee kan spelen is de mogelijke radicale achtergrond van een van de broers van de verdachte. Bronnen stellen dat die in het vizier van inlichtingendiensten is omdat hij aanhanger zou zijn van een radicaal religieuze Turkse organisatie. Daar is verder nog geen duidelijkheid over.

Geen claim

Voor zover bekend is de aanslag überhaupt nog niet door een organisatie geclaimd. De afgelopen jaren gebeurde dat vaak wel. Bij aanslagen in Europese landen, ook als die door een eenling werd gepleegd, volgde vaak een claim van IS. Dat hield niet altijd in dat de terrorist in kwestie was aangestuurd door IS, wel dat hij er ooit contact mee had gehad of door de organisatie was ‘geïnspireerd’. Of Gökmen een relatie had met een terreurgroep is nog onbekend. Bekenden omschrijven hem vooral als een instabiel persoon die op het moment vroom en het volgende moment stomdronken was.

De politie en het OM gaan vanmiddag verder met het onderzoek, ‘onder andere naar het motief’. Belangrijk daarin zal de verklaring van Gökmen zelf zijn. Als hij al iets verklaart.